11:57 18 / 03 /1405

هشدار دانشمندان درباره گسترش جهانی آمیب‌های خطرناک

پژوهشگران حوزه محیط زیست و سلامت عمومی هشدار داده‌اند که گروهی از میکروارگانیسم‌های کمتر شناخته‌شده می‌توانند به تهدیدی بسیار بزرگ‌تر برای سلامت انسان تبدیل شوند. این موجودات که با عنوان آمیب‌های آزادزی (Free-Living Amoebae) شناخته می‌شوند، در آب و خاک یافت می‌شوند؛ اما دانشمندان می‌گویند با گرم‌تر شدن جهان و فرسوده‌تر شدن سامانه‌های آبرسانی، برخی گونه‌های آن‌ها به‌طور فزاینده‌ای نگران‌کننده شده‌اند.

به گزارش خبرگزاری آنا به نقل از «ساینس‌دیلی» (ScienceDaily)، پژوهشگران در مقاله‌ای دیدگاهی که در نشریه علمی Biocontaminant منتشر شده است، آمیب‌های آزادزی را یک خطر نادیده گرفته شده برای سلامت عمومی توصیف می‌کنند که به توجه بسیار بیشتری نیاز دارد. آنها به تغییرات اقلیمی، زیرساخت‌های فرسوده آب و نظام‌های پایش ضعیف به‌عنوان عواملی اشاره می‌کنند که می‌توانند به گسترش آمیب‌های خطرناک و دشوارتر شدن کنترل آنها منجر شوند.

چرا برخی آمیب‌ها خطرناک هستند؟

آمیب‌ها موجوداتی تک‌سلولی هستند که به طور معمول در محیط‌های طبیعی مانند دریاچه‌ها، رودخانه‌ها، خاک و شبکه‌های آب زندگی می‌کنند. بیشتر آنها برای انسان زیان‌آور نیستند؛ اما شمار اندکی از آنها می‌توانند موجب بیماری‌های شدید شوند.

یکی از شناخته‌شده‌ترین نمونه‌ها «نِگلیریا فاولِری» (Naegleria fowleri) است که گاهی از آن با عنوان «آمیب مغزخوار» یاد می‌شود. این جاندار می‌تواند زمانی که آب آلوده از طریق بینی وارد بدن شود ــ که اغلب هنگام شنا یا دیگر فعالیت‌های تفریحی آبی رخ می‌دهد ــ باعث یک عفونت مغزی نادر، اما بسیار مرگبار شود.

«لانگفی شو» (Longfei Shu)، نویسنده مسئول این پژوهش از دانشگاه سون یات‌سن (Sun Yat-sen University)، می‌گوید:

«آنچه این موجودات را به‌ویژه خطرناک می‌کند، توانایی آنها برای زنده ماندن در شرایطی است که بسیاری از میکروب‌های دیگر را از بین می‌برد. آنها می‌توانند دما‌های بالا را تحمل کنند، در برابر مواد ضدعفونی‌کننده قوی مانند کلر مقاومت داشته باشند و حتی در سامانه‌های توزیع آب که مردم تصور می‌کنند ایمن هستند، زندگی کنند».

پناهگاهی پنهان برای عوامل بیماری‌زای دیگر

خطر این آمیب‌ها تنها به خود آنها محدود نمی‌شود. پژوهشگران همچنین هشدار می‌دهند که آمیب‌ها می‌توانند به‌عنوان پناهگاه‌های زنده برای سایر میکروارگانیسم‌های زیان‌آور عمل کنند.

باکتری‌ها و ویروس‌ها می‌توانند درون آمیب‌ها پنهان شوند؛ جایی که ممکن است از مواد ضدعفونی‌کننده و سایر روش‌های تصفیه محافظت شوند. این موضوع به برخی عوامل بیماری‌زا اجازه می‌دهد مدت طولانی‌تری در سامانه‌های آب آشامیدنی باقی بمانند و احتمالا با کارایی بیشتری گسترش یابند. دانشمندان از این پدیده با عنوان «اثر اسب تروآ» (Trojan horse effect) یاد می‌کنند و پژوهشگران می‌گویند این پدیده ممکن است در گسترش مقاومت آنتی‌بیوتیکی نیز نقش داشته باشد.

تغییرات اقلیمی ممکن است دامنه خطر را گسترش دهد

افزایش دمای جهانی می‌تواند این مشکل را تشدید کند. آمیب‌های گرما‌دوست ممکن است بتوانند در مناطقی که پیش‌تر در آنها غیرمعمول بودند زنده بمانند و گسترش یابند؛ موضوعی که احتمال مواجهه انسان با آنها را افزایش می‌دهد.

شیوع‌های اخیر مرتبط با محیط‌های آبی تفریحی در چندین کشور، پیش‌تر موجب نگرانی شده است. دانشمندان می‌گویند با فراگیرتر شدن شرایط گرم، مدیران سامانه‌های آب و مسئولان بهداشت ممکن است نیاز داشته باشند خود را برای خطراتی آماده کنند که زمانی نادر تلقی می‌شدند یا به مناطق خاصی محدود بودند.

پژوهشگران خواستار اقدامات ایمنی قوی‌تر در مورد آب هستند

نویسندگان این مقاله خواستار اجرای یک راهبرد هماهنگ در راستای رویکرد «سلامت واحد» (One Health) شده‌اند؛ یعنی رویکردی که سلامت انسان، علوم محیط زیست و مدیریت منابع آب را به یکدیگر پیوند می‌دهد. آنها می‌گویند برای کاهش خطر پیش از وقوع عفونت‌ها، به پایش بهتر، ابزار‌های تشخیصی سریع‌تر و فناوری‌های پیشرفته‌تر تصفیه آب نیاز است.

شو در پایان میگوید: «آمیب‌ها صرفا یک مسئله پزشکی یا یک مسئله زیست‌محیطی نیستند. آنها در نقطه تلاقی هر دو قرار دارند و مقابله با آنها مستلزم راهکار‌های یکپارچه‌ای است که از سلامت عمومی در منشا آن محافظت کند».

انتهای پیام/

ارسال نظر