پیشنهاد سردبیر
پیمایش ملی از شبهای همدلی؛
درباره استفاده ابزاری و ناقص برخی فعالین اصلاح طلبان از سخنان حضرت امیرالمومنین (ع)
فناوری +
گفتوگوی آناتک با پژوهشگر کره جنوبی پیشگام در حذف آلایندههای تفلونی از آب
بعضی از خطرناکترین آلودگیهای جهان، بیصدا و نامرئیاند. همان موادی که باعث میشوند تخممرغ به تابه نچسبد، باران روی لباسمان سر بخورد و یا مواد به کار برده شده در بستهبندی غذا، گروهی از ترکیبات شیمیایی بسیار ماندگار را وارد زندگی ما کردهاند؛ موادی که دانشمندان آنها را «پرفلوئوروآلکیل و پلیفلوئوروآلکیل» یا PFAS مینامند و به دلیل دوام بالایشان به «مواد شیمیایی همیشگی» معروف شدهاند. پروفسور «کیو-هان کیم»، پژوهشگر پیشگام حذف «مواد شیمیایی همیشگی» در گفتوگو با آناتک درباره فناوری تازهای که قادر است این ترکیبات را با سرعت بالا از آب جذب کرده و سپس تجزیه کند، توضیح میدهد.
در ساختار برخی فلزات، حافظه وجود دارد
فلز هم میتواند به گذشتهاش بازگردد. خم میشود، پیچ میخورد، حتی درهم فشرده میشود؛ اما کافی است دما تغییر کند تا دوباره صاف شود، گویی هیچچیز رخ نداده است. این رفتار نه ترفند آزمایشگاهی است و نه خطای دید، بلکه ویژگی گروهی از مواد مهندسیشده است که با نام «آلیاژهای حافظهدار» (Shape Memory Alloys) شناخته میشوند. موادی که نشان میدهند حافظه همیشه به مغز و نورون محدود نیست؛ گاهی در آرایش اتمها ذخیره میشود.
«ویرایش ژن تکثیرشونده» دامنه اصلاح ژنتیکی را گسترش میدهد
یک اصلاح در ژن، هزاران تغییر میآفریند. درمانی که تا همین چند سال پیش نیازمند استخراج سلولها، دستکاری آزمایشگاهی و بازگرداندن دوباره آنها به بدن بود، حالا در آستانه جهشی قرار گرفته که میتواند مفهوم مداخله ژنتیکی را از یک اقدام محدود و پرهزینه به فرآیندی خودگستر و تکثیرشونده در درون بدن تبدیل کند؛ جایی که تنها کافی است پیام اصلاح به بخشی از سلولها برسد تا خود آنها، همان پیام را تکثیر کرده و به دیگر سلولها منتقل کنند.
نخاع بدون ارتباط با مغز یاد میگیرد
همیشه این تصور وجود دارد که یادگیری و حافظه، و حتی کنترل حرکت در انحصار مغز انسان است. مغز تصمیم میگیرد، بدن اجرا میکند و نخاع تنها نقش یک مسیر انتقال پیام را دارد؛ چیزی شبیه کابل زیستی که فرمانها را از مغز به عضلات میرساند. اما تحقیقات تازه نشان میدهد که این دیدگاه نهتنها ناقص، بلکه تا حد زیادی اشتباه است. نخاع، برخلاف تصور قدیمی، میتواند خودش یاد بگیرد، خاطرات حرکتی را ذخیره کند و حتی بدون ارتباط مستقیم با مغز، الگوهای حرکتی تازه بسازد.
حیات خیلی زودتر از تصور ما اکسیژن را «نفس» کشید
ردپای تنفس هوازی ممکن است به میلیاردها سال پیش از اکسیژندار شدن جو زمین برسد. پژوهشی تازه با بررسی منشا یک آنزیم کلیدی نشان میدهد مصرف اکسیژن در حیات اولیه خیلی زودتر آغاز شده است.
نمایش نادر کیهانی در جنوبیترین نقطه زمین
قطب جنوب شاهد یک خورشیدگرفتگی نادر به نام «حلقه آتش» خواهد بود
خورشید به حلقهای آتشین بدل میشود و آسمان جنوب زمین را شگفتزده میکند. در هفتهای که زمین، ماه و خورشید در آرایشی دقیق و کمتکرار کنار هم قرار میگیرند، ساکنان و پژوهشگران حاضر در قاره یخی شاهد یکی از تماشاییترین پدیدههای نجومی خواهند بود؛ خورشیدی که بهجای ناپدید شدن کامل، به حلقهای درخشان از نور بدل میشود و منظرهای میآفریند که تنها هر چند سال یکبار رخ میدهد.
اضطرابِ پیر شدن، روند پیری را شتاب میدهد
پژوهشی تازه نشان میدهد زنانی که اضطراب بیشتری درباره روند پیری دارند، ممکن است در سطح سلولی نشانههایی از شتاب گرفتن پیری زیستی را تجربه کنند و این موضوع میتواند نقش کیفیت روان را در روند پیر شدن پررنگتر از همیشه نشان دهد.
چرا برخی کودکان حتی با وجود تلاش، در ریاضی مشکل دارند
بعضی کودکان هرچه بیشتر تلاش میکنند، باز هم ریاضی برایشان سختتر میشود. نتایج یک پژوهش تازه حاکی از آن است که دشواری ریاضی در برخی کودکان ممکن است بیشتر به ضعف در بازنگری و تغییر راهبرد پس از خطا مربوط باشد تا صرفا مشکل در درک اعداد.
گیاهان آسیبهای قدیمی را در ژن خود پنهان میکنند
گیاهان زخمهای ژنتیکی ناشی از کاهش جمعیت در گذشته را برای نسلها حمل میکنند. پژوهشهای جدید نشان میدهند که حتی جمعیتهایی که امروز سرزنده و سالم به نظر میرسند، ممکن است درون خود آسیبهایی پنهان داشته باشند که توانایی آنها را برای مقابله با تغییرات اقلیمی، بیماریها و خشکسالی کاهش میدهد.
گفتوگو با پروفسور ریچارد هریسون، استاد دیرینهمغناطیسشناسی دانشگاه کمبریج
وقتی طبیعت پیش از انسان «جیپیاس» ساخت
پژوهشی تازه نشان میدهد برخی جانوران باستانی ممکن است دهها میلیون سال پیش از نوعی سامانه جهتیابی درونی مبتنی بر بلورهای مغناطیسی استفاده کرده باشند؛ دانشمندان فسیلهایی یافتهاند که آنها را به یک GPS زیستی تشبیه میکنند و میتواند سرنخهای تازهای درباره خاستگاه تکامل جهتیابی در حیوانات بدهد.
