پیشنهاد سردبیر
فناوری +
رئیس پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران در گفتوگو با آناتک:
حمله به دانشگاه؛ حمله به زنجیره جهانی تولید علم است
نابودی زیرساختهای علمی، محروم کردن یک ملت از مشارکت جهانی در علم است. در گفتوگوی پیشرو با حنیف قلندری، عضو هیات علمی و رئیس پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران تلاش کردهایم به تبیین بیشتر این مسئله بپردازیم که حمله به دانشگاهها چه ضربهای بر پیکره علم وارد میکند.
بوی باران حاصل فعالیت هزاران میکروب است
بارش باران نه تنها تازگی را به هوا میآورد، بلکه باعث میشود بویی خاص از دل خاک برخیزد که انسانها را به لحظاتی سرشار از آرامش دعوت میکند. بویی که بدون آن، تجربه باران ناقص به نظر میرسد و بخشی از زیبایی طبیعت را تشکیل میدهد. این بو، که اغلب به عنوان عطر خاک مرطوب توصیف میشود، بیش از یک پدیده ساده است و ریشه در فرآیندهای میکروبی پیچیدهای دارد که در لایههای زیرین خاک رخ میدهد.
تخریب زیرساختها، اقدامی ضدفرهنگی و غیراخلاقی
آیا حمله به زیرساختهایی همچون پلها تنها حمله به سازههای بتنی است؟ نقش پلها و جادهها تنها به جابهجایی کالا و مسافرها محدود میشود؟ آیا کارکردی فرهنگی نیز دارند؟ حمله به این زیرساختها چرا عملی غیراخلاقی است؟ دکتر هادی صمدی، استاد فلسفه علم در متن اختصاصی و کوتاه پیشرو برای «آناتک» با عنوان «تخریب زیرساختها: اقدامی ضدفرهنگی و غیراخلاقی» با بیان نظر دو فیلسوف به تبین این مسئله پرداخته است.
پژوهشگر علوم اعصاب شناختی دانشگاه نورثوسترن در گفتوگو با آناتک:
خواب مجالی برای حل مشکلات لاینحل
اگر بتوان در خواب مشکلات لاینحل را حل کرد، چه بسا خوابیدن لذتبخشتر از آنچه تاکنون تصور میکردیم، باشد. در مطالعهای که بر خواب REM و روش «بازفعالسازی هدفمند حافظه» متمرکز بود، دانشمندان توانستهاند با پخش صداهای خاص، رویاهای افراد را به سمت معماهای حل نشده هدایت کنند. «کارن کونکولی» (Karen Konkoly)، نویسنده اصلی این پژوهش، در گفتوگویی با آناتک توضیح میدهد، چگونه این یافتهها میتواند نقش رویاها را در خلاقیت، حل مسئله و حتی سلامت روان روشنتر کند.
در گفتوگو با آناتک بررسی شد
جنگ، دانشگاه و آینده علم؛ نگاهی به تجربه فرانسه
حفاظت از مراکز علمی و دانشگاهی در زمان درگیریهای سیاسی و نظامی، همواره یکی از موضوعات چالشبرانگیز تاریخ بوده است. در گفتوگویی اختصاصی با یک کارشناس مسائل فرانسه به بررسی وضعیت دانشگاهها در دوران اشغال فرانسه در جنگ جهانی دوم و مقایسه آن با رویکردهای مدرن پرداختهایم.
استاد زیستشناسی دانشگاه توبینگن آلمان در گفتوگو با آناتک بیان کرد
آواز پرندگان، راهی ساده برای کاهش استرس
طبیعت مدتهاست به عنوان یکی از سادهترین راههای تقویت سلامت روان شناخته میشود؛ اما دانشمندان هنوز در تلاشاند دریابند کدام عناصر طبیعت بیشترین نقش را در این اثر دارند. اکنون پژوهشگران دانشگاه توبینگن نشان دادهاند که حتی یک پیادهروی نیمساعته در طبیعت میتواند فشار خون و سطح هورمون استرس شما را کاهش دهد؛ اما اگر آگاهانه به آواز پرندگان توجه کنید، اثرات مثبت آن بر بهزیستی روانی (Psychological Wellbeing) به مراتب بیشتر میشود.
«افسردگی پس از تعطیلات» کارایی مغز را کم میکند
بازگشت به روال روزانه اغلب با موجی از غم و بیانگیزگی همراه است که زندگی بسیاری را مختل میکند؛ این پدیده، موسوم به «افسردگی پس از تعطیلات» (post-vacation depression)، نه یک احساس گذرا، بلکه اختلالی روانشناختی است که ریشه در تغییرات هورمونی و عصبی دارد و میتواند هفتهها ادامه یابد، بهرهوری را کاهش دهد و حتی به مشکلات مزمن سلامتی منجر شود.
انستیتو پاستور ایران؛ از کمک به بهداشت کشور تا کمک به بهداشت جهانی
انستیتو پاستور ایران در میانه بحرانیترین سالهای تاریخ معاصر، زمانیکه کشور با پیامدهای قحطی و موج بیماریهای واگیر پس از جنگ جهانی اول دستوپنجه نرم میکرد، با هدفی فراتر از یک مرکز تحقیقاتی پایهگذاری شد؛ نهادی که همزمان به ساماندهی بهداشت ایران و پیوند آن با دانش روز جهان کمک کرد. اکنون در حالی وارد صد و شش سالگی این نهاد عامالمنفعه در کشور شدهایم، بخشهایی از ساختمان آن مورد حمله قرار گرفته است. در گزارش پیشرو به تاریخچه و خدمات انستیتو پاستور ایران پرداختهایم.
چرا باتریها در فضا دچار مشکل میشوند
آژانسهای فضایی دیگر فقط درباره بازدید از ماه صحبت نمیکنند بلکه برای زندگی روی آن برنامهریزی میکنند. اما چگونه باید انرژی مورد نیاز برای زندگی در شرایط سخت فضایی تامین شود؟ این پرسشی است که دانشمندان برای یافتن پاسخ آن تلاش میکنند.
حمله به مراکز علمی، حمله به آینده بشریت است
ترور دانشمندان و حمله نظامی به دانشگاهها و پارکهای علم و فناوری، تنها حمله به یک کشور نیست، بلکه حمله به علم و آینده بشریت است. تخریب مراکز پژوهشی و از دست رفتن دانشمندان، خسارتی جهانی و جبرانناپذیر محسوب میشود. در دنیای امروز برخی کشورها مانند آمریکا و اسراییل در صورتی که دانشمندان با آنها همکاری کنند از آنان حمایت میکنند و در غیر این صورت با تحریم، تهدید و حتی ترور با آنها برخورد میکنند. جامعه علمی جهان و نهادهای علمی بینالمللی باید این اقدامات را محکوم و پیگیری کنند تا هدف قرار دادن مراکز علمی در جنگها به یک روند عادی و خطرناک تبدیل نشود.
