رسوایی کتابهای جعلی و نویسندگان خیالی در کتابخانههای هند؛ پای هوش مصنوعی و پرداختهای دولتی در میان است
به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری آنا به نقل از ایندیَن اکسپرس، پرونده تخلف در خرید کتاب برای کتابخانههای عمومی ایالت تامیل نادو هند، ابعاد تازهای پیدا کرده است؛ پروندهای که در آن آثاری با نویسندگان خیالی، شمارههای شابک نامعتبر، محتوای احتمالا تولیدشده با هوش مصنوعی و پرداخت یک میلیارد و ۷۴۰ میلیون روپیه از منابع عمومی مطرح شده است. تحقیقات نشان میدهد برخی کتابها بدون تأیید کمیته کارشناسی وارد فهرست خرید دولتی شدهاند و اکنون پنج مقام مسئول در ارتباط با این پرونده تعلیق شدهاند.
از تبدیل یک مجموعه شعر به فیلسوف تا نویسندگان خیالی
ماجرا زمانی مورد توجه قرار گرفت که پرومال موروگان، رماننویس سرشناس ادبیات تامیل، در مقالهای در ششم نوامبر، مغایرتهایی را در مجموعه کتابهای کتابخانه تازهتأسیس «پریار آریوالوگام» در شهر کویمباتور شناسایی کرد.
این کتابخانه با هزینهای حدود ۳۰۰ کرور روپیه ساخته شده است. موروگان در بررسیهای خود نزدیک به هزار و ۸۰۰ عنوان کتاب با نشان انتشارات «آگالویلاکو» و بیش از ۱۰۰ عنوان با نشان انتشارات «فینیکس» پیدا کرد؛ ناشرانی که نام آنها در فضای نشر شناختهشده نبود.
برخی آثار حاوی اشتباهات آشکار علمی و ادبی بودند. برای نمونه، کتابی با عنوان «نالادیار؛ راهنمای زندگی» نوشته سوریا بالو، این مجموعه اشعار کلاسیک تامیل را بهعنوان یک شاعر و فیلسوف معرفی کرده بود؛ در حالی که نالادیار نام مجموعهای از اشعار اخلاقی و حکمی ادبیات تامیل است.
در نمونهای دیگر، کتاب «مادورای کانچی؛ سفری ادبی» نوشته دِو نیلان، نویسنده اثر کلاسیک مادورای کانچی را یک پادشاه معرفی کرده بود.
کتابی به نام اقتصاددان مشهور؛ بدون اطلاع نویسنده
در جریان بررسی آثار، ژان درز، اقتصاددان شناختهشده، نیز متوجه شد کتابی با عنوان «دموکراسی و حقوق مردم در جهان معاصر» به نام او منتشر شده است؛ در حالی که وی هرگز چنین کتابی ننوشته است.
این موارد، پرسشهایی درباره اعتبار ناشران، صحت اطلاعات کتابشناختی و سازوکار نظارت بر خرید آثار برای کتابخانههای عمومی ایجاد کرد.
ورود کتابهای تأییدنشده به فهرست خرید دولتی
بر اساس اطلاعات مندرج در پرونده اداره مبارزه با فساد و نظارت تامیل نادو، کمیته پیشنهاد کتابها حدود ۲۶ هزار عنوان را برای کتابخانههای عمومی توصیه کرده بود؛ اما کمیته هماهنگی، آثاری از ناشران را که در فهرست پیشنهادی کارشناسان قرار نداشتند، به فهرست انتخاب اضافه کرد و آنها را به کمیته انتخاب ارائه داد.
در گزارش پرونده تأکید شده است که این تغییرات در اسناد اداری مربوط ثبت نشده بود. به این ترتیب، فهرستی که ظاهراً از فرایند کارشناسی عبور کرده بود، در عمل شامل آثاری میشد که تأیید متخصصان را دریافت نکرده بودند.
فرایند انتخاب کتابها در ۹ ژانویه ۲۰۲۶ انجام شد، مذاکرات قیمت در ۲۴ ژانویه صورت گرفت و بررسی در سطح مدیریتی در پنجم فوریه به پایان رسید. سفارشهای خرید نیز از هفتم فوریه صادر شدند.
هوش مصنوعی و تولید کتاب با نامهای جعلی
در بخش دیگری از تحقیقات، آر. موهان، مالک انتشارات آگالویلاکو و فینیکس، متهم شده است که با استفاده از مطالب وبسایتها و برنامههای اینترنتی، از جمله چتجیپیتی، کتابهایی با نامهای جعلی تولید کرده است.
طبق اطلاعات پرونده، این دو انتشارات از نشانی مشترکی در منطقه مادیپاکام فعالیت میکردند و موهان در مجموع ۲ هزار و ۳۳۹ عنوان کتاب با نام انتشارات آگالویلاکو و ۹۹ عنوان با نام انتشارات فینیکس ارائه کرده بود.
در فهرست نویسندگان این آثار، نامهایی با تعداد تألیفات غیرمعمول دیده میشود؛ از جمله مونیکا راوی با ۱۶۲ عنوان، لاکشمی موهان با ۱۲۴ عنوان، تامارای پانیِر با ۱۲۳ عنوان، تامارای مورالی با ۱۱۵ عنوان و جوتی هاریهاران با ۱۱۴ عنوان کتاب در موضوعات مختلف.همچنین ۷۴ نام نویسنده در فهرست هر دو انتشارات تکرار شده است.
یکی از نمونههای قابل توجه، کتاب «دیپفیکها؛ آخرالزمان اطلاعات جعلی» است که یکبار به نام مانیشا ساروانان در انتشارات آگالویلاکو و بار دیگر به نام چارولاتا ویوک در انتشارات فینیکس منتشر شده است؛ در حالی که نویسنده اصلی آن نینا شیک است.
کتاب دیگری با عنوان «گردشگری؛ اصول، شیوهها و فلسفهها» نیز به نویسندهای با نام امیلی لاوسون نسبت داده شده که تحقیقات درباره آن از احتمال کپیبرداری محتوا، وبسایت جعلی نویسنده و نبود شماره شابک معتبر حکایت دارد.
شابکهای مشکوک و ضعف در نظارت بر نشر
سیاست شفاف خرید کتاب که در مارس ۲۰۲۴ معرفی شده بود، ناشران را ملزم به ارائه شماره شابک معتبر و دریافت تأیید کارشناسان موضوعی میکرد.
همچنین در دستورالعمل قیمتگذاری، عواملی مانند نوع کاغذ، هزینه چاپ و صحافی، حقالتألیف، ترجمه و سود ناشر باید در تعیین قیمت کتاب لحاظ میشد و قیمت درجشده روی جلد بهتنهایی مبنای پرداخت قرار نمیگرفت.
با وجود این مقررات، تحقیقات نشان میدهد فهرستهای دو انتشارات بدون بررسی کافی پذیرفته شدهاند.
در این پرونده، از میان هشت مرحله اصلی خرید کتاب، شامل پیشنهاد، انتخاب، مذاکره، تأیید، صدور سفارش، دریافت، راستیآزمایی و پرداخت، عملکرد بخشهای مختلف اداری زیر سؤال رفته است.
پرداخت ۱۷۴ میلیون روپیه و تعلیق پنج مقام
بر اساس شکایت ثبتشده، یک میلیارد و ۷۴۰ میلیون روپیه به دو انتشارات یادشده بابت تأمین کتاب برای کتابخانههای عمومی پرداخت شده است.
البته مبلغ ۵۰ کرور روپیه که برای خرید کتاب و کتابهای الکترونیکی کتابخانه پریار آریوالوگام اختصاص یافته و ۳۰ کرور روپیه پیشپرداخت آن نیز مجوز گرفته بود، بهمعنای میزان خسارت اثباتشده در این پرونده نیست. مبلغ پرداختی مورد اشاره در شکایت به دو ناشر، یک میلیارد و ۷۴۰ میلیون روپیه است.
اداره مبارزه با فساد و نظارت تامیل نادو تحقیقات تفصیلی را از هفتم نوامبر آغاز کرد. دادگاه عالی مدرس نیز در دهم نوامبر دستور ثبت پرونده قضایی، مسدودسازی حسابهای مرتبط و برخورد انضباطی با مسئولان را صادر کرد.
در ادامه، سه حساب بانکی مرتبط با پرونده که مجموعاً ۲۲ میلیون روپیه موجودی داشتند، مسدود شدند و پنج مقام دولتی در ۱۵ نوامبر تعلیق شدند.
این افراد عبارتاند از اس. کاماچی، وی. دینش کومار، وی. سانتاناکریشنان، اس. سانتانا کارتیکیان و جی. ژولیت، رئیس امور حسابداری.
ابعاد سیاسی پرونده و واکنش دولت و حزب حاکم پیشین
این پرونده در عرصه سیاسی تامیل نادو نیز بازتاب داشته است. جوزف ویکِی، رئیس دولت ایالت و رهبر حزب «تیویکی»، از پرومال موروگان به دلیل افشای تخلفات احتمالی در خرید کتاب قدردانی کرده است.
در مقابل، ای. راجمُهان، وزیر دولت ایالتی، این ماجرا را نشانه شکست ایدئولوژیک دولت پیشین به رهبری حزب «دیامکی» دانسته است؛ حزبی که در دوره زمامداری خود از توسعه کتابخانهها و ترویج فرهنگ مطالعه حمایت میکرد.
حزب دیامکی نیز خواستار انجام تحقیقاتی مستقل شده و دولت کنونی را به بهرهبرداری سیاسی از این پرونده متهم کرده است.
با این حال، تحقیقات قضایی هنوز باید مشخص کند چه کسانی فهرست کتابهای پیشنهادی را تغییر دادهاند، چه مقامهایی امکان ورود آثار تأییدنشده به فرایند خرید را فراهم کردهاند و مسئولیت پرداختهای انجامشده بر عهده چه افرادی است.
پرونده کتابخانههای تامیل نادو فراتر از یک تخلف احتمالی در خرید کتاب، مسئله مهمتری را در صنعت نشر برجسته میکند: در دورهای که هوش مصنوعی امکان تولید سریع متن و کتاب را فراهم کرده است، اعتبار نویسنده، اصالت محتوا و نظارت بر فرایند انتشار و توزیع کتاب چگونه باید تضمین شود؟
انتهای پیام/