معاون پژوهش و فناوری دانشگاه آزاد اسلامی بجنورد اعلام کرد
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست: حل بحرانهای محیط زیستی نیازمند گفتوگوی بینرشتهای و بیننسلی است
به گزارش خبرنگار آنا، شیما انصاری، فعال محیط زیست، در آیین اختتامیه جشنواره ملی برهان که صبح امروز در دانشگاه شهیدبهشتی برگزار شد با گرامیداشت شهدای کشور، بهویژه رهبر شهید و شهدای دانشگاه، اظهار کرد: کرسیهای آزاداندیشی به عنوان یکی از مهمترین سازوکارهای نهادی برای تقویت فرهنگ گفتوگو و عقلانیت جمعی در محیطهای دانشگاهی از جایگاه ویژهای برخوردار هستند.
وی افزود: در گفتمان سیاستگذاری علمی و فرهنگی و در شرایطی که جامعه ما با چالشهای متعدد فکری، فرهنگی و اجتماعی مواجه است، بازخوانی نظری و عملی این گفتمان میتواند به حل مسائل و مشکلاتی که با آنها مواجه هستیم کمک کند.
انصاری با اشاره به مسائل زیستمحیطی، گفت: محیط زیست امروز صرفاً یک موضوع تخصصی نیست، بلکه مجموعهای از معضلات و مشکلات مدیریتی کشور است که به یکی از مهمترین عرصههای حکمرانی، توسعه، امنیت و بهبود کیفیت زیست مردم بدل شده است.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ادامه داد: مسائل محیط زیست از آلودگی هوا، تغییر اقلیم، بحران آب و فرونشست زمین گرفته تا کاهش تنوع زیستی، تخریب زیستبومها، آلودگی سواحل و دریاها و تعارض میان حفاظت و توسعه، مسائلی چندبعدی و پیچیده هستند که با یک دستگاه، یعنی سازمان حفاظت محیط زیست، یا با یک تخصص یا یک تصمیم منفرد قابل حل نیستند.
وی تصریح کرد: در چنین شرایطی، ما در حوزه محیط زیست بیش از هر چیز به عقلانیت، گفتوگو و مسئلهمندی نیازمندیم.
انصاری درباره مفهوم عقلانیت در حوزه محیط زیست، گفت: عقلانیت یعنی تصمیمها را بر پایه دانش، تجربه، شواهد، منافع عمومی و پیامدهای بلندمدت بگیریم.
وی افزود: عقلانیت به معنای نفی ارزشها، آرمانها و دغدغههای اجتماعی نیست، بلکه به معنای تبدیل ارزشها به تصمیمات سنجیده، امکانپذیر و واقعبینانه است.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به موضوع مازوتسوزی، اظهار کرد: در شرایطی که کشور با ناترازی سوخت و محدودیت منابع انرژی مواجه است، طبیعتاً باید به دنبال راهکارهای واقعبینانه باشیم.
انصاری ادامه داد: اگر در مقاطعی از سال ناگزیر از استفاده از مازوت در نیروگاهها هستیم، باید تمهیداتی برای کاهش آثار زیستمحیطی آن پیشبینی کنیم؛ از جمله تولید مازوت با محتوای گوگرد کمتر یا اندیشیدن به راهکارهایی که بتواند میزان آلودگی هوا را کاهش دهد.
وی افزود: حتی در حوزه توزیع سوخت نیز میتوان سوختهای سنگین مانند مازوت را در صنایعی استفاده کرد که فاصله لازم را از محدودههای سکونتگاهی داشته باشند. این راهکارها میتوانند در شرایطی که کشور در آن قرار دارد، به کاهش پیامدهای آلودگی کمک کنند.
انصاری با تأکید بر ضرورت تغییر نگاه در مواجهه با مسائل محیط زیست، گفت: موضوع ما میتواند آلودگی هوا، خشکسالی، تالاب یا پسماند باشد، اما مسئله این است که از موضوعمحوری به مسئلهمحوری حرکت کنیم و متن این رویداد نیز بر همین پایه شکل گرفته است.
وی توضیح داد: مسئله زمانی شکل میگیرد که بتوانیم دقیقاً مشخص کنیم چه چیزی، در کجا، برای چه کسانی، با چه علتی و با چه پیامدی رخ داده است و چه گزینههایی به صورت واقعبینانه و در دسترس برای مواجهه با آن پیش روی ما قرار دارد.
این فعال محیط زیست افزود: مسئلهمندی یعنی پیش از آنکه برای یک مشکل پاسخ ارائه کنیم، سؤالهای درست را مطرح کنیم.
بحران آب؛ نمونهای از ضرورت نگاه جامع به مسائل
انصاری با اشاره به موضوع محدودیت منابع آب در کشور، گفت: اگر صرفاً موضوع را «کمبود آب» بدانیم، ممکن است راهحل را در افزایش عرضه، احداث زیرساختهای جدید یا انتقال آبهای بین حوزهای جستوجو کنیم.
وی ادامه داد:، اما اگر مسئله کمبود آب را در قالبی جامعتر ببینیم، باید به حکمرانی منابع آب، الگوی کشت، بارگذاریهای صنعتی و جمعیتی، ظرفیت مناطق و همچنین اقتصاد آب توجه کنیم.
انصاری گفت: کرسی آزاداندیشی میتواند محل تولید سؤالهای درست، پیش از ارائه پاسخهای سریع باشد. کرسی آزاداندیشی صرفاً جلسهای برای بیان دیدگاههای متفاوت نیست، بلکه میتواند سازوکاری برای صورتبندی مسئله، نقد سیاستها، آشکار کردن تعارض منافع، آزمون فرضیات و کمک به تصمیمسازی باشد.
ضرورت گفتوگو درباره تعارض منافع در محیط زیست
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به اهمیت کرسیهای آزاداندیشی در حوزه محیط زیست، اظهار کرد: محیط زیست عرصهای است که در آن تعارض منافع، تعارض میان منافع کوتاهمدت و بلندمدت، منافع محلی و ملی، توسعه و حفاظت، بخشهای مختلف اقتصادی و حتی تعارض میان نسل فعلی و نسل آینده وجود دارد.
وی تصریح کرد: اگر امکان گفتوگوی علمی و آزاد درباره این تعارضها فراهم نشود، اختلاف دیدگاهها میتواند به تقابل اجتماعی، تصمیمات یکجانبه و سیاستهای ناپایدار منجر شود.
انصاری ادامه داد: کرسیهای آزاداندیشی میتوانند فضایی فراهم کنند که پیش از تصمیمگیری، دیدگاههای مختلف شنیده شود، شواهد مورد بررسی قرار گیرد و نقاط قوت و ضعف گزینههای مختلف آشکار شود. از این حیث، صورتبندی مسئله اهمیت بسیار زیادی دارد.
وی با اشاره به تجربه حکمرانی محیط زیست کشور، گفت: یکی از ضعفهای تاریخی در مواجهه با مسائل محیط زیست، نگاه جزیرهای و بخشی به این مسائل است.
انصاری افزود: مسئله محیط زیست نه صرفاً مسئله طبیعت و نه صرفاً مسئله یک سازمان مانند سازمان حفاظت محیط زیست است. زمانی که از آلودگی هوا صحبت میکنیم، در حقیقت با حملونقل، انرژی، صنعت، شهرسازی و اقتصاد ارتباط داریم.
وی ادامه داد: وقتی درباره بحران کمآبی صحبت میکنیم نیز باید ارتباط و پیوند آن را با کشاورزی، بارگذاریهای جمعیتی و الگوی سکونت ببینیم. همچنین حفاظت از محیط زیست با معیشت محلی، گردشگری، کشاورزی، برنامهریزی صنعتی و برنامهریزی سرزمین ارتباط دارد.
این فعال محیط زیست تأکید کرد: کرسیهای آزاداندیشی میتوانند به حل مسئله کمک کنند و اگر قرار است چنین نقشی داشته باشند، باید بینرشتهای، بینبخشی و تا حد امکان بیننسلی باشند.
وی گفت: در کنار استاد دانشگاه و پژوهشگر، باید صدای مدیر اجرایی، صنعتگر، کشاورز، جامعه محلی، ذینفعان محلی، تشکلهای مردمنهاد، زنان و جوانان را نیز بشنویم.
انصاری با تأکید بر نقش نسل جوان افزود: نسل جوان بهویژه باید در این گفتوگوها حضور جدی داشته باشد، زیرا بسیاری از پیامدهای تصمیماتی که امروز میگیریم، برای زندگی فردا و نسل آینده تبعات و پیامدهایی خواهد داشت.
انصاری گفت: باید از فرهنگ پرسشگری و پاسخگویی به فرهنگ پرسشگری مسئولانه حرکت کنیم.
وی پیشنهاد کرد: کرسیهای آزاداندیشی محیط زیست از سطح نشستهای مناسبتی فراتر بروند و یک فرایند مستمر مسئلهمحوری شکل بگیرد.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ادامه داد: برای هر کرسی باید یک مسئله واقعی و مشخص انتخاب شود و پیش از برگزاری نشست، دادهها، مطالبات و مطالعات موجود گردآوری و در اختیار مشارکتکنندگان قرار گیرد. همچنین باید امکان ارائه دیدگاههای موافق و مخالف فراهم شود و در نهایت یک گزارش مسئله و یک گزارش سیاستی تهیه شود.
انصاری در پایان با قدردانی از برگزارکنندگان این برنامه اظهار کرد: از همه برگزارکنندگان این برنامه و همه عزیزانی که طی چند سال در این رویداد شرکت کردهاند، تشکر میکنم.
وی افزود: امیدوارم فضایی که توسط وزارت علوم، بهویژه معاونت فرهنگی و اجتماعی، برای دانشجویان سراسر کشور فراهم شده و همچنین زحماتی که دانشگاه شهیدبهشتی برای برگزاری این رویداد متقبل شده است، بتواند بستری فراهم کند تا در حوزه گفتوگومحوری و مسئلهمندی، از نظرات، دیدگاهها و پیشنهادهای حاضران برای مواجهه با چالشها، مسائل و بحرانهای مختلف، از جمله در حوزه محیط زیست، بهره بگیریم.
انتهای پیام/
