از اتوماسیون مزارع تا صنایع خلّاق؛ جهش اکوسیستم نوآوری دانشگاه آزاد لنجان با استقرار ۳۴ هسته و واحد فناور

خبرگزاری آنا ـ حسین بوذری؛ مرکز رشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد لنجان با در پیش گرفتن الگوی «دانشگاه حل‌مسئله» و سامان‌دهی ۲۷ هسته فناور (شامل ۲۴ هسته تخصصی صنایع خلّاق) و ۷ واحد فناور، گام‌های بلندی را درراستای رفع چالش‌های فناورانه شهرستان لنجان، توسعه ابزار‌های مدیریت بهینه آب و کشاورزی و نیز ارتباط موثر با بنگاه‌های صنعتی بزرگ منطقه برداشته است. 

در همین راستا خبرنگار سرویس استان‌های خبرگزاری آنا گفت‌وگویی مشروح و تفصیلی با دکتر عصمت شریفی سده رئیس مرکز رشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد لنجان پیرامون دستاوردها، چالش‌ها و برنامه‌های این مرکز انجام داده که متن کامل آن به همراه پرسش‌ها و پاسخ‌ها در ادامه می‌آید:

همجواری با قطب‌های صنعتی، بافت کشاورزی سنتی و پیشینه غنی فرهنگی نیازمند یک زیست‌بوم نوآوری بود.

از هسته نرم‌افزاری تا مهندسی سازه؛ گستره فعالیت‌های فناوران در اکوسیستم دانشگاه آزاد لنجان

آنا: با گذار دانشگاه آزاد اسلامی به سمت «دانشگاه حل مسئله»، جایگاه و فلسفه وجودی مرکز رشد و هاب‌های فناوری در ساختار دانشگاه آزاد اسلامی واحد لنجان را چگونه ارزیابی می‌کنید و چه چشم‌انداز کلانی برای این اکوسیستم در مقیاس شهرستان لنجان و حمایت از نخبگان منطقه متصور هستید؟

شریفی: دانشگاه آزاد اسلامی واحد لنجان با درک صحیح از تغییر پارادایم آموزش‌محور به سمت «دانشگاه کارآفرین و حل‌مسئله»، مرکز رشد را به‌عنوان موتور پیشران و هاب اتصال ظرفیت‌های علمی به چالش‌های واقعی منطقه تعریف کرده است.

شهرستان لنجان به‌دلیل همجواری با قطب‌های عظیم صنعتی، بافت کشاورزی سنتی و پیشینه غنی فرهنگی، نیازمند یک زیست‌بوم نوآوری بومی بود.

امروز مرکز رشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد لنجان با استقرار ۲۷ هسته فناور و ۷ واحد فناور تخصصی، نقشی کلیدی در هدایت ایده‌های نخبگانی ایفا می‌کند.

چشم‌انداز کلان مرکز رشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد لنجان تبدیل مرکز رشد لنجان به قطب نوآوری جنوب غرب استان اصفهان در دو محور راهبردی «فناوری‌های مهندسی، صنعتی و زیست‌محیطی» و «صنایع خلّاق و گردشگری» است تا زمینه اشتغال پایدار فارغ‌التحصیلان و ماندگاری نخبگان در شهرستان تثبیت شود.

آنا: ارتباط میان صنعت و دانشگاه همواره یکی از گلوگاه‌های اصلی توسعه بوده است. با توجه به حضور صنایع استراتژیک و بزرگ در محدوده شهرستان لنجان، مدل تعاملی مرکز رشد واحد لنجان با این صنایع و بنگاه‌های تولیدی مستقر در منطقه چگونه تعریف شده است؟ چه سازوکار‌هایی برای کاهش فاصله میان «نیاز‌های فنی صنایع لنجان» و «خروجی‌های پژوهشی دانشگاه» به کار گرفته شده است؟

شریفی: مدل تعاملی ما بر پایه «پژوهش تقاضامحور» و «پاسخ سریع به نیاز‌های فنی صنایع» استوار است.

برای پر کردن شکاف سنتی صنعت و دانشگاه، واحد‌های فناور مرکز رشد متناسب با زنجیره ارزش صنایع مستقر در شهرستان تجهیز و هدایت شده‌اند. شرکت فناور «شیمی ساختمان اسپادانا؛ در زمینه تولید مواد شیمیایی صنعتی مورد نیاز صنایع سنگین و ساختمانی فعال است.

شرکت فناور «پایشگران زمین سپهردانا» خدمات آزمایشگاهی و مهندسی تخصصی بتن و مصالح فناورانه را برای پروژه‌های عمرانی و صنعتی منطقه تأمین می‌کند.

شرکت فناور «آریا نیروی بین‌الملل» به‌عنوان بازوی مشاوره مهندسی در پروژه‌های مدیریت نیرو و انرژی صنایع ورود کرده است.

واحد فناور «نور افشان» هم در زمینه تولید تجهیزات صنعتی و شناور‌های تخصصی ضدغرق فعالیت دارد.

این واحد‌ها نیاز‌های فناورانه صنایع را دریافت کرده و در قالب قرارداد‌های R&D و خدمات آزمایشگاهی مرتفع می‌سازند.

مرکز رشد لنجان؛ پلی میان دانشجو، استاد و بازار کار

آنا: نقش دانشجویان و استادان در فرآیند حل مسئله در مرکز رشد لنجان چگونه تعریف شده است؟ این مرکز چگونه می‌تواند پتانسیل نخبگانی دانشگاه را از فضای تئوریک به سمت توسعه فناوری‌های کاربردی که مستقیماً در خدمت رفع چالش‌های تولیدی و اقتصادی شهرستان لنجان باشد، سوق دهد؟

شریفی: ما با راه‌اندازی هسته‌های فناور، مرز میان کلاس درس و بازار کار را برداشته‌ایم. استادان در نقش مربیان کسب‌وکار (منتور) و دانشجویان به‌عنوان مجریان فنی پروژه‌ها در هسته‌ها سازمان‌دهی شده‌اند. 

از میان ۲۷ هسته فعال، نمونه‌های موفقی چون هسته «فانس» (طراحی وب، نرم‌افزار و اپلیکیشن)، هسته «عدالت گستر پارسه» (فناوری‌های حقوقی و خدمات هوشمند)، هسته «دانش بنا» (مهندسی نوین سازه)، مستقیماً بر روی حل مسائل اجرایی و مدیریتی منطقه تمرکز دارند.

همچنین طرح‌های کارآموزی پویش و هدایت پایان‌نامه‌های تحصیلات تکمیلی به سمت مسائل بومی لنجان، زمینه تبدیل دانش نظری به محصولات فناورانه را مهیا کرده است.

آنا: دستیابی به درآمد‌های غیرشهریه‌ای از مسیر فعالیت‌های فناورانه و شرکت‌های دانش‌بنیان، یکی از شاخص‌های اصلی موفقیت دانشگاه آزاد اسلامی است. مرکز رشد واحد لنجان تا چه حد در رسیدن به بلوغ اقتصادی و توانمندسازی شرکت‌های دانش‌بنیان محلی برای تبدیل شدن به واحد‌های سودده و خودکفا موفق عمل کرده است؟

شریفی: تنوع‌بخشی به درآمد‌های دانشگاه از محل اقتصاد دانش‌بنیان، راهبرد اساسی واحد لنجان است.

با ارتقای شرکت‌های مستقر از فاز ایده به فاز تجاری‌سازی، ان‌شاءالله می‌توانیم به درآمد‌های غیرشهریه‌ای پایدار دست یابیم:

۱. حضور موفق شرکت شیمی ساختمان اسپادانا با فروش محصولات شیمیایی صنعتی در بازار‌های منطقه‌ای و ملی.

۲. درآمدزایی آزمایشگاهی و مشاوره‌ای توسط واحد‌هایی نظیر پایشگران زمین سپهردانا و شرکت شهر آب سازه ایرسا.

۳. اخذ درصدی از سهم تجاری‌سازی و خدمات استقرار شرکت‌های فناور دانشگاه آزاد اسلامی واحد لنجان

این اکوسیستم توانسته چندین تیم دانشجویی را به مرحله فروش محصول و شرکت‌های حقوقی مستقل و سودده برساند.

آنا: شهرستان لنجان دارای ظرفیت‌های ارزشمندی در حوزه گردشگری طبیعت، میراث فرهنگی و مناطق زیباشناختی است.

مرکز رشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد لنجان چه برنامه‌ها یا فناوری‌هایی را در زمینه «گردشگری هوشمند»، «ارائه خدمات نوین به گردشگران» (مانند اپلیکیشن‌های راهنمای گردشگری یا واقعیت افزوده برای مناطق تاریخی) و مدیریت هوشمند منابع گردشگری برای توسعه این بخش در لنجان در دستورکار دارد؟

شریفی: یکی از درخشان‌ترین ابعاد مرکز رشد واحد لنجان، تمرکز ویژه بر ظرفیت‌های هویتی منطقه است؛ به گونه‌ای که از مجموع ۲۷ هسته فناور مستقر، ۲۴ هسته به طور تخصصی در حوزه صنایع خلاق شهرستان لنجان فعالیت می‌کنند.

با توجه به ظرفیت‌های ساحل زاینده‌رود، طبیعت‌گردی و بافت تاریخی منطقه، تیم‌های خلّاق و فناوری اطلاعات ما (مانند هسته نرم‌افزاری «فانس») بر تولید پلتفرم‌های هوشمند گردشگری، نرم‌افزار‌های معرفی اماکن گردشگری، اپلیکیشن‌های بوم‌گردی و بازاریابی دیجیتال صنایع‌دستی تمرکز دارند تا زنجیره گردشگری لنجان از شیوه سنتی به هوشمند ارتقاء یابد.

آنا: با توجه به فعالیت‌های صنعتی و کشاورزی در شهرستان لنجان، نیاز مبرمی به مدیریت هوشمند محیط زیست احساس می‌شود. مرکز رشد لنجان چه فعالیت‌هایی در حوزه «فناوری‌های سبز»، «مدیریت پسماند صنعتی و کشاورزی»، «تکنولوژی‌های بازیافت» و «کاهش اثرات زیست‌محیطی صنایع مستقر در منطقه» داشته است؟ آیا همکاری مشخصی با صنایع بزرگ منطقه در این راستا صورت گرفته است؟

شریفی: حفظ محیط زیست و منابع آب در شهرستان لنجان یک اولویت حیاتی است. در این حوزه، مرکز رشد با اتکا به شرکت‌های تخصصی گام‌های عملی برداشته است:

شرکت فناور «شهر آب سازه ایرسا» به‌عنوان مشاور تخصصی در حوزه تأسیسات آب و فاضلاب، شبکه‌های آبیاری و زهکشی، و بهینه‌سازی منابع آب فعالیت می‌کند.

شرکت فناور «شیمی ساختمان اسپادانا»: فرمولاسیون افزودنی‌ها و مواد صنعتی خود را منطبق بر استاندارد‌های سبز و کاهش آلایندگی محیطی توسعه داده است.

واحد‌های مستقر در زمینه استانداردسازی بتن و مصالح بازیافتی به کاهش نخاله‌ها و پسماند‌های عمرانی در دشت لنجان کمک شایانی کرده‌اند.

آنا: شهرستان لنجان ظرفیت‌های بالایی در حوزه تولید محصولات کشاورزی و باغی دارد. آیا مرکز رشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد لنجان در مسیر توسعه فناوری‌های مرتبط با «بهره‌وری کشاورزی»، «فرآوری محصولات بومی» یا حتی در حوزه «سلامت و دارو‌های گیاهی» با توجه به ظرفیت‌های منطقه، پروژه‌ای را دنبال کرده است که منجر به تولید محصول یا فناوری ملموس در سطح شهرستان شده باشد؟

شریفی: لنجان قطب برنج‌کاری و باغبانی استان اصفهان است و بحران منابع آب، توسعه فناوری‌های مدرن کشاورزی را ضروری کرده؛ در این راستا، محصولات کاملاً بومی و ملموسی در مرکز رشد تولید شده است:

۱. سیستم اتوماسیون هوشمند آبیاری و سینی‌های رشد LED/SMD (تیم مهرداد عابدینی): فناوری پایش و آبیاری مکانیزه به همراه نور مکمل رشد گیاه برای کشت متراکم گلخانه‌ای.

۲. فناوری «نگین آب هوشمند» (تیم کوروش علی‌فرد): مدیریت مصرف آب و مانیتورینگ هوشمند سفره‌ها و شبکه‌های توزیع کشاورزی.

۳. خدمات مهندسی شبکه‌های نوین آبیاری و زهکشی توسط شرکت شهر آب سازه ایرسا جهت ارتقای بهره‌وری مزارع و شالیزار‌های منطقه.