۸۰ درصد افراد چاق به کبد چرب مبتلا هستند/ اصلاح سبک زندگی، مؤثرترین راه پیشگیری و درمان

محسن نصیری طوسی، فوق تخصص بیماری‌های گوارش و کبد و استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران، در گفت‌وگو با خبرنگار آنا، با بیان اینکه آغاز کبد چرب متابولیک از خارج کبد است، اظهار کرد: افزایش چربی در کبد نتیجه اختلالات متابولیک بدن محسوب می‌شود و در مراحل اولیه معمولاً بدون التهاب است. تنها درصد کمی از مبتلایان ممکن است در ادامه دچار التهاب، فیبروز، سیروز یا سرطان کبد شوند.

وی افزود: کبد چرب زمانی مطرح می‌شود که بیش از پنج درصد کبد دچار تجمع چربی شده باشد، آن هم در شرایطی که فرد مصرف الکل یا سایر بیماری‌های زمینه‌ای کبدی نداشته باشد.

شایع‌ترین عارضه کبد چرب، بیماری قلبی است نه نارسایی کبد

این استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به شیوع بالای بیماری گفت: حدود یک‌چهارم جمعیت جهان و ۳۰ تا ۴۰ درصد جامعه به کبد چرب متابولیک مبتلا هستند، اما مهم‌ترین عارضه این بیماری، مشکلات قلبی و عروقی، بیماری‌های کلیوی، تشدید فشار خون و اختلالات متابولیک است و عوارض کبدی در رتبه‌های بعدی قرار دارند.

وی ادامه داد: کبد در این بیماری تنها نقش یک «نشانگر» را دارد و مشکل اصلی، اختلالات متابولیک بدن است؛ بنابراین درمان نیز باید بر اصلاح این اختلالات متمرکز باشد.

۸۰ درصد افراد چاق به کبد چرب مبتلا هستند

نصیری طوسی با بیان اینکه شیوع بیماری در افراد دارای اضافه‌وزن و دیابت بسیار بالاست، گفت: حدود ۸۰ درصد افراد چاق و ۶۵ درصد مبتلایان به دیابت به کبد چرب متابولیک مبتلا هستند. در این گروه‌ها تقریباً می‌توان وجود کبد چرب را قطعی دانست.

وی افزود: بسیاری از مبتلایان هیچ علامتی ندارند و بیماری ممکن است ۲۰ تا ۳۰ سال بدون نشانه باقی بماند تا عوارض جدی خود را نشان دهد.

کبد چرب بخشی از یک سندرم متابولیک است

این فوق تخصص بیماری‌های گوارش و کبد تصریح کرد: نباید دیابت، فشار خون، چربی خون، چاقی و کبد چرب را بیماری‌های جداگانه دانست؛ همه اینها اجزای یک اختلال واحد متابولیک هستند و در هر فرد ممکن است یکی از این مؤلفه‌ها پررنگ‌تر باشد.

وی تأکید کرد: کبد چرب متابولیک به‌راحتی با کاهش وزن و اصلاح سبک زندگی قابل درمان است و کاهش پنج تا ۱۰ درصدی وزن بدن می‌تواند تأثیر قابل توجهی در بهبود بیماری داشته باشد.

تجربه کنترل بیماری‌ها با پیشگیری، نه افزایش بیمارستان‌ها

نصیری طوسی با اشاره به تجربه جهانی در کنترل بیماری‌ها اظهار کرد: کاهش مرگ‌ومیر ناشی از سل یا سرطان معده صرفاً با افزایش بیمارستان یا پزشک اتفاق نیفتاد، بلکه نتیجه بهبود بهداشت عمومی، دسترسی به آب سالم، آموزش و ارتقای سلامت بود.

وی افزود: اگر قرار است بار سنگین کبد چرب در جامعه کاهش یابد، باید از همین تجربه استفاده کرد و به جای تمرکز بر درمان، به پیشگیری و اصلاح سبک زندگی پرداخت.

کبد چرب همه شرایط لازم برای اجرای برنامه خودمراقبتی را دارد

این استاد دانشگاه گفت: کبد چرب متابولیک بیماری بسیار شایعی است، عوارض جدی ایجاد می‌کند، فاصله زمانی طولانی بین شروع بیماری و بروز عوارض دارد و در عین حال قابل پیشگیری و درمان است؛ بنابراین یکی از مناسب‌ترین بیماری‌ها برای اجرای برنامه‌های خودمراقبتی محسوب می‌شود.

سواد سلامت و عدالت؛ پایه‌های موفقیت خودمراقبتی

وی با تشریح الزامات اجرای برنامه‌های خودمراقبتی اظهار کرد: نخست باید جامعه نسبت به حفظ سلامت حساس باشد و عدالت در سلامت نیز برقرار شود. بدون این دو زیرساخت، اجرای هیچ برنامه‌ای موفق نخواهد بود.

نصیری طوسی افزود: ارتقای سواد سلامت مردم، خانواده‌ها، مدیران و سیاست‌گذاران، آماده‌سازی جامعه، ایجاد زیرساخت‌های مناسب برای فعالیت بدنی و تدوین برنامه‌های آموزشی و پژوهشی از دیگر پیش‌نیاز‌های موفقیت این برنامه‌ها است.

محور درمان، تغییر سبک زندگی است نه آزمایش‌های بیشتر

وی در پایان با تأکید بر اینکه محور اصلی مقابله با کبد چرب متابولیک، اصلاح شیوه زندگی است، گفت: رژیم غذایی سالم، کنترل وزن، افزایش فعالیت بدنی، اصلاح عادات زندگی و پرهیز از مصرف سیگار و الکل باید در مرکز برنامه‌های آموزشی و سیاست‌گذاری قرار گیرد.

این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: تمرکز بیش از حد بر انجام سونوگرافی، اندازه‌گیری آنزیم‌های کبدی یا سایر بررسی‌های تشخیصی، بدون اصلاح سبک زندگی، راهکار مؤثری برای کنترل کبد چرب متابولیک نخواهد بود.