پرونده سلامت مردم به سامانه هوشمند خودمراقبتی متصل میشود/ نوجوانی نقطه آغاز بسیاری از مشکلات سلامت
به گزارش خبرنگار آنا، علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در چهاردهمین سمینار ملی خودمراقبتی با اشاره به جایگاه خودمراقبتی در نظام سلامت اظهار کرد: امروز در بسیاری از کشورهای دنیا توجه ویژهای به موضوع خودمراقبتی و سلامتمحوری وجود دارد. حتی کشورهایی مانند انگلستان که سالها نظام پزشکی خانواده را اجرا کردهاند، اکنون به سمت پزشکی محلهمحور حرکت میکنند تا جامعه بیش از گذشته در حفظ سلامت خود نقش داشته باشد.
وی افزود: سازمان جهانی بهداشت نیز بر موضوع عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت (SDH) تأکید ویژهای دارد و معتقد است توجه به این مؤلفهها میتواند یکی از تصمیمات راهبردی هر کشور در حوزه سلامت باشد.
اضافه شدن «سطح پایه سلامت» به نظام شبکه بهداشت
معاون بهداشت وزارت بهداشت با تشریح برنامههای جدید این وزارتخانه گفت: تاکنون نظام سلامت کشور بر سه سطح خدمات شامل خدمات اولیه بهداشتی، خدمات سرپایی و خدمات تخصصی و فوق تخصصی استوار بود، اما در این دوره یک سطح جدید به نام «سطح پایه سلامت» به این ساختار اضافه کردهایم.
وی ادامه داد: این سطح حتی پیش از خانههای بهداشت قرار میگیرد و بر حضور فعال مردم در محلهها، خانوادهها، مدارس، محیطهای کاری و کارخانجات تمرکز دارد. در واقع پیشگیری باید از همان جایی آغاز شود که مردم زندگی و فعالیت میکنند، نه زمانی که وارد مراکز درمانی شدهاند.
رئیسی تصریح کرد: اگر بتوانیم افراد را در خانواده، مدرسه، محل کار و محله توانمند کنیم، به ترتیب خانه سالم، مدرسه سالم، محیط کار سالم و محله سالم خواهیم داشت و در نهایت جامعه سالمتری شکل میگیرد.
مشارکت مردم، مهمترین رکن برنامه جدید
وی با بیان اینکه محور اصلی این برنامه مشارکت مردم است، گفت: اگر قرار باشد همه مسئولیتها صرفاً بر عهده دولت باشد، این برنامه به نتیجه نخواهد رسید. مردم باید در حفظ سلامت خود نقش فعال داشته باشند و دستگاههای اجرایی نیز باید موانع را از مسیر مشارکت آنان بردارند.
معاون بهداشت وزارت بهداشت افزود: گاهی تصور میشود محلهمحوری یعنی دستگاههای مختلف تنها مطالبات جدیدی را مطرح کنند، در حالی که اصل موضوع توانمندسازی مردم است. ارتباط بینبخشی و مشارکت مردمی باید همزمان پیش برود؛ در غیر این صورت این برنامه به ضد خود تبدیل خواهد شد.
آموزشهای خودمراقبتی باید از مدرسه آغاز شود
رئیسی با تأکید بر اهمیت آموزش دانشآموزان گفت: اگر تنها قرار باشد یک گروه هدف برای آموزش سلامت انتخاب کنیم، بدون تردید آن گروه دانشآموزان هستند. اگر افراد زیر ۱۸ سال را در حوزه خودمراقبتی، سلامت روان، تغذیه، بهداشت فردی، فعالیت بدنی و مهارتهای زندگی توانمند کنیم، در آینده جامعه سالمتری خواهیم داشت.
وی افزود: امروز بسیاری از مشکلات سلامت از دوران کودکی و نوجوانی شکل میگیرد. برای مثال وضعیت سلامت دهان و دندان در کشور نشان میدهد باید آموزشها را از مدرسه آغاز کنیم. اکنون بخش قابل توجهی از افراد بالای ۵۵ سال دندانهای خود را از دست دادهاند و اگر میخواهیم این شاخص در آینده اصلاح شود، باید آموزش را از کودکی شروع کنیم.
نظام آموزشی باید مهارتهای زندگی را آموزش دهد
معاون بهداشت وزارت بهداشت با انتقاد از شیوه آموزش در مدارس اظهار کرد: متأسفانه بخش زیادی از آموزشها مبتنی بر حفظیات است، در حالی که دانشآموزان بیش از هر چیز به آموزش مهارتهای زندگی نیاز دارند.
وی ادامه داد: باید به دانشآموزان مهارتهای خودمراقبتی، سبک زندگی سالم، تغذیه مناسب، سلامت روان و پیشگیری از بیماریها آموزش داده شود. اگر این آموزشها از سنین پایین آغاز شود، بسیاری از بیماریهای مزمن در آینده کاهش خواهد یافت.
هزینه درمان با تقویت خودمراقبتی کاهش مییابد
رئیسی با اشاره به افزایش هزینههای درمان گفت: هرچه خدمات سلامت به سمت درمانهای تخصصی و فوق تخصصی حرکت کند، هزینههای نظام سلامت نیز افزایش مییابد، اما اگر خدمات در سطوح پایینتر و مبتنی بر خودمراقبتی ارائه شود، هم هزینهها کاهش پیدا میکند و هم مردم نقش فعالتری در حفظ سلامت خود خواهند داشت.
وی افزود: فردی که اطلاعات کافی درباره سلامت خود داشته باشد، آزادی عمل بیشتری برای پیشگیری از بیماریها دارد، اما زمانی که بیماری به مراحل تخصصی میرسد، تصمیمگیری کاملاً در اختیار تیم درمان قرار میگیرد.
سامانه هوشمند خودمراقبتی راهاندازی میشود
معاون بهداشت وزارت بهداشت از طراحی سامانه جامع خودمراقبتی خبر داد و گفت: این سامانه بهصورت پایلوت در دانشگاه علوم پزشکی تهران در حال اجراست و طی ماههای آینده توسعه پیدا خواهد کرد.
وی توضیح داد: این سامانه به پرونده الکترونیک سلامت افراد متصل خواهد شد و هر فرد متناسب با شرایط جسمی خود، آموزشها و توصیههای اختصاصی دریافت میکند. برای مثال اگر فردی اضافه وزن داشته باشد، پیامها و آموزشهای مرتبط با کنترل وزن برای او ارسال خواهد شد و در صورت نیاز امکان ارتباط با کارشناسان سلامت نیز فراهم میشود.
رئیسی افزود: استفاده از تلفنهای هوشمند، اپلیکیشنهای سلامت و هوش مصنوعی میتواند به ارتقای خودمراقبتی، بهویژه در میان جوانان، کمک قابل توجهی کند.
شبکهای از سفیران سلامت در سراسر کشور فعال شده است
وی با اشاره به اجرای برنامههای ملی خودمراقبتی گفت: امروز شبکه گستردهای از سفیران سلامت، داوطلبان سلامت و رابطان بهداشتی در کشور فعالیت میکنند و آموزشهای لازم را به خانوادهها منتقل میکنند.
معاون بهداشت وزارت بهداشت ادامه داد: این برنامه اکنون در ۶۴ دانشگاه علوم پزشکی کشور در حال اجراست و در بسیاری از محلهها و روستاها نیز مراکز محلی سلامت تشکیل شده است. گزارشهای اولیه نشان میدهد نتایج این طرح بسیار امیدوارکننده بوده و امیدواریم در سال آینده بتوانیم دستاوردهای آن را بهصورت مستند ارائه کنیم.
پیشگیری با اصلاح سبک زندگی آغاز میشود
رئیسی با اشاره به اهمیت اصلاح سبک زندگی اظهار کرد: بسیاری از بیماریهای مزمن مانند دیابت، چاقی، فشار خون، بیماریهای قلبی و کبد چرب، نتیجه سبک زندگی نادرست هستند.
وی افزود: مصرف بیرویه نوشابههای گازدار، تغذیه ناسالم و کمتحرکی از جمله عواملی هستند که سلامت مردم را تهدید میکنند و در بسیاری از کشورهای دنیا برای کالاهای آسیبرسان مالیات بیشتری در نظر گرفته میشود تا مصرف آنها کاهش یابد.
هدف نهایی، ارتقای فرهنگ سلامت در جامعه است
معاون بهداشت وزارت بهداشت در پایان تأکید کرد: هدف نهایی برنامه ملی خودمراقبتی، رسیدن به خانه سالم، مدرسه سالم، محل کار سالم، محله سالم و در نهایت ارتقای سواد سلامت و فرهنگ سلامت در جامعه است.
وی گفت: اگر بتوانیم مشارکت مردم را جلب کنیم، از فناوریهای نوین، اپلیکیشنهای هوشمند و هوش مصنوعی بهره بگیریم و آموزش را از خانواده و مدرسه آغاز کنیم، میتوانیم بسیاری از بیماریها را پیش از نیاز به درمان پیشگیری کنیم و آینده نظام سلامت کشور را متحول سازیم.
انتهای پیام/