پیشگیری و خودمراقبتی بهترین راهکار برای کاهش بار بیماریها و هزینههای درمان
به گزارش خبرنگار آنا، چهاردهمین سمینار ملی خودمراقبتی، پنجشنبه اول مرداد ۱۴۰۵، با حضور جمعی از مسئولان و متخصصان حوزه سلامت برگزار شد. در این مراسم، رستمیان، رئیس مجتمع بیمارستان حضرت مهدی (عج)، و جواد رفیعنژاد، رئیس دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران، بر ضرورت گسترش فرهنگ خودمراقبتی، ارتقای سواد سلامت و تمرکز نظام سلامت بر پیشگیری به جای درمان تأکید کردند.
خودمراقبتی؛ ضرورتی فراتر از سلامت جسم
رستمیان با اشاره به اهمیت موضوع خودمراقبتی اظهار کرد: وقتی در سطح بینالمللی برای موضوعی روز جهانی تعیین میشود، نشاندهنده اهمیت آن موضوع است. سالهاست که روز خودمراقبتی در تقویم جهانی ثبت شده و کشورهای مختلف به این کمپین پیوستهاند. خوشبختانه ایران نیز با توجه به ظرفیتهای شبکه بهداشت و نظام سلامت، از چندین سال گذشته در این مسیر گام برداشته است.
وی ضمن قدردانی از برگزارکنندگان این سمینار افزود: خودمراقبتی موضوعی بسیار جدی است و لازم است بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد، زیرا نقش مهمی در حفظ سلامت افراد و جامعه دارد.
سلامت جسم، روان و رفتارهای اجتماعی در کنار هم معنا پیدا میکنند
رئیس مجتمع بیمارستان حضرت مهدی (عج) با بیان اینکه خودمراقبتی تنها به سلامت جسم محدود نمیشود، گفت: هر فرد باید مسئولیت سلامت جسم و روان خود را بر عهده بگیرد. ورزش، تغذیه مناسب، دوری از رفتارهای پرخطر و توجه به سلامت روان از مهمترین ابعاد خودمراقبتی هستند.
وی ادامه داد: رفتارهای اجتماعی نیز بخشی از این مفهوم به شمار میروند. گاهی مشاهده میکنیم افراد بر سر یک تصادف ساده یا اختلافات روزمره با یکدیگر درگیر میشوند، در حالی که اگر آموزشهای لازم در زمینه مدیریت رفتار و خودمراقبتی را فرا گرفته باشند، بسیاری از این تنشها شکل نخواهد گرفت.
رستمیان افزود: این موضوع در خانواده، محیط کار، آپارتمان و همه روابط اجتماعی مصداق دارد. اگر فردی بدون نشاط و با چهرهای گرفته وارد محیط کار شود، در واقع بر فضای روحی همکاران خود تأثیر منفی میگذارد. خوشرویی، احترام متقابل، ارتباط مناسب و رفتار صحیح، همگی بخشی از فرهنگ خودمراقبتی محسوب میشوند.
آموزههای دینی نیز بر خودمراقبتی تأکید دارند
وی با اشاره به نقش ارزشهای دینی در این زمینه اظهار کرد: در کنار اصول علمی و انسانی، آموزههای دینی نیز بر خوشرفتاری، خیرخواهی برای مردم، خوشاخلاقی و خوشرویی تأکید کردهاند و همه این موارد در دامنه خودمراقبتی قرار میگیرند.
نظام سلامت باید آموزش خودمراقبتی را توسعه دهد
رئیس مجتمع بیمارستان حضرت مهدی (عج) با تأکید بر نقش مدیران و سیاستگذاران حوزه سلامت گفت: بخش دیگری از خودمراقبتی به وظایف نظام سلامت بازمیگردد. باید برنامهریزیها به گونهای باشد که مردم اطلاعات علمی و مهارتهای لازم را برای مراقبت از سلامت خود دریافت کنند.
وی افزود: دانشگاهها، مراکز درمانی و مجموعههای بهداشتی باید نقش فعالی در انتقال این آموزشها داشته باشند و زمینه ارتقای سواد سلامت جامعه را فراهم کنند.
محیط سالم، شرط ارتقای سلامت جامعه
رستمیان با اشاره به اهمیت محیط زندگی در سلامت افراد اظهار کرد: در دنیا مفاهیمی مانند دانشگاه ارتقادهنده سلامت و بیمارستان ارتقادهنده سلامت مطرح است که نشان میدهد تنها آموزش کافی نیست، بلکه محیط زندگی مردم نیز باید سالم باشد.
وی ادامه داد: برخورداری از هوای پاک، آب سالم، خاک سالم، تغذیه مناسب و محیطی ایمن از جمله نیازهای اساسی جامعه است که تأمین آنها تنها بر عهده نظام سلامت نیست و سایر دستگاههای مسئول نیز باید در این زمینه نقشآفرینی کنند.
همه در قبال سلامت جامعه مسئول هستند
رئیس مجتمع بیمارستان حضرت مهدی (عج) در پایان خاطرنشان کرد: ارتقای سلامت جامعه تنها وظیفه وزارت بهداشت یا بیمارستانها نیست، بلکه همه افراد جامعه در این زمینه مسئولیت دارند. از مدیران و مسئولان گرفته تا کارکنان مراکز درمانی و مردم، همگی باید برای گسترش فرهنگ خودمراقبتی تلاش کنند.
وی گفت: اگر در محیطهای درمانی روابط میان همکاران مناسب باشد، برخورد با بیماران همراه با احترام و نشاط اجتماعی صورت گیرد و فضای کاری سالم ایجاد شود، همان محیط به یک محیط ارتقادهنده سلامت تبدیل خواهد شد و در نهایت کیفیت زندگی مردم نیز افزایش خواهد یافت.
پیشگیری، مهمترین راه نجات نظام سلامت
در ادامه این سمینار، جواد رفیعنژاد، رئیس دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران، با تأکید بر نقش پیشگیری در کاهش بار بیماریها اظهار کرد: بخش قابل توجهی از بیماریها را میتوان پیش از آنکه به درمانهای پرهزینه منجر شوند، پیشگیری کرد و اگر امروز به این موضوع توجه نکنیم، نظام سلامت در آینده با چالشهای بیشتری روبهرو خواهد شد.
وی افزود: بیماریهایی مانند سرطان، بیماریهای قلبی و عروقی، چاقی و دیابت از مهمترین مشکلات نظام سلامت هستند، در حالی که بسیاری از آنها با رعایت اصول خودمراقبتی و اصلاح سبک زندگی قابل پیشگیریاند.
خودمراقبتی، پایه اصلی پیشگیری
رئیس دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران با بیان اینکه خودمراقبتی اساس پیشگیری است، گفت: پیشگیری میتواند در سطح فرد، خانواده، جامعه، مسئولان و نظام سلامت تعریف شود و هر یک از این بخشها وظایف مشخصی بر عهده دارند که باید به درستی انجام شود.
وی ادامه داد: مردم میتوانند با اقداماتی بسیار ساده مانند روزانه ۱۰ دقیقه پیادهروی، کاهش مصرف قند، شکر و نمک، پرهیز از مصرف دخانیات و رعایت سبک زندگی سالم، سهم بزرگی در حفظ سلامت خود داشته باشند.
ارتقای سواد سلامت، وظیفه دستگاههای مسئول
رفیعنژاد با اشاره به نقش سازمانها در توسعه فرهنگ سلامت اظهار کرد: یکی از مهمترین وظایف دستگاههای مسئول، افزایش سواد سلامت جامعه است و برگزاری همایشها و برنامههای آموزشی میتواند آگاهی مردم را در این زمینه افزایش دهد.
وی افزود: همواره گفتهام راه نجات کشور از مسیر پیشگیری، سواد سلامت و خودمراقبتی میگذرد. هرچند فعالیت بیمارستانها و مراکز درمانی ارزشمند است، اما آنچه اهمیت بیشتری دارد جلوگیری از بیمار شدن مردم است.
درمان، آخرین حلقه زنجیره سلامت است
رئیس دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به ضرورت اصلاح سیاستهای سلامت گفت: اینکه خودروهای بیکیفیت تولید شوند، افراد دچار آسیبهای شدید مانند قطع نخاع شوند و سپس بهترین پزشکان کشور برای درمان آنها تلاش کنند، مسیر مطلوبی نیست؛ باید از ابتدا از وقوع چنین آسیبهایی جلوگیری شود.
وی ادامه داد: مشکلاتی مانند آلودگی هوا، ریزگردها و سایر عوامل محیطی نیز سلامت مردم را تهدید میکنند و نیازمند سیاستگذاری و اقدامات پیشگیرانه هستند.
سلامت از خانه و مدرسه آغاز میشود
رفیعنژاد تأکید کرد: سلامت تنها در بیمارستانها و مطبها شکل نمیگیرد، بلکه از خانه، خانواده، مدرسه و تصمیمهای روزمره هر فرد آغاز میشود.
وی افزود: انتخاب نوع تغذیه، فعالیت بدنی، توجه به سلامت روان، مصرف منطقی داروها و انجام غربالگریهای دورهای از مهمترین مؤلفههای خودمراقبتی هستند که میتوانند از بروز بسیاری از بیماریها جلوگیری کنند.
غربالگری، راهی برای کاهش بیماریها
رئیس دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به اهمیت غربالگری اظهار کرد: سالانه هزاران مورد بیماری در کشور شناسایی میشود که بخش قابل توجهی از آنها با انجام غربالگریهای ساده، قابل پیشگیری یا تشخیص زودهنگام هستند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: اگر نظام سلامت بیش از گذشته بر پیشگیری، آموزش و ارتقای سواد سلامت متمرکز شود، علاوه بر کاهش هزینههای درمان، کیفیت زندگی مردم نیز به شکل محسوسی افزایش خواهد یافت.
انتهای پیام/