ضرورت حمایت از تدوین دانشنامه موسیقی دستگاهی و سنتی ایران

به گزارش خبرگزاری آنا، این برنامه که هر دو هفته یک‌بار با هدف تکریم مفاخر هنری و بررسی مسائل و ظرفیت‌های حوزه هنر برگزار می‌شود، این‌بار با همراهی استاد طینوش بهرامی‌نژاد، دارنده نشان درجه یک هنری در رشته سه‌تار، برگزار شد.

در این نشست صمیمانه، موضوعات مختلفی در حوزه آموزش، پژوهش و حفظ میراث موسیقی ایرانی مورد بحث و بررسی قرار گرفت و چند تصمیم مهم اتخاذ شد.

بر این اساس، مقرر شد تعدادی از آثار و کتاب‌های مرتبط با شناخت هنر موسیقی با حمایت شورای عالی انقلاب فرهنگی خریداری و پشتیبانی شوند.

همچنین تدوین «دانشنامه مرجع هنر موسیقی دستگاهی و سنتی ایران» با حمایت شورای عالی انقلاب فرهنگی و همکاری دانشگاه استاد فرشچیان و مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی در دستور کار قرار گرفت.

از دیگر موضوعات این نشست، برگزاری کارگاه‌های موسیقی‌پژوهی توسط استاد سید عبدالمجید کیانی در دانشگاه استاد فرشچیان بود. این کارگاه‌ها با تأکید بر متون فاخر ادبی ایران از جمله آثار نظامی گنجوی و مثنوی معنوی و بر پایه شیوه آموزشی استاد ـ شاگردی برگزار خواهد شد.

همچنین مقرر شد با حمایت شورای عالی انقلاب فرهنگی، رشته «موسیقی ردیف دستگاهی» با رویکرد استاد ـ شاگردی در دانشگاه استاد فرشچیان راه‌اندازی شود؛ اقدامی که می‌تواند گامی مؤثر در حفظ، انتقال و تداوم سنت‌های اصیل موسیقی ایرانی به نسل‌های آینده باشد.

زندگی نامه استاد سید عبدالمجیدکیانی

مجید کیانی نوازنده، پژوهشگر و مدرس موسیقی است که در حیطه‌ موسیقی سنتی ایرانی فعالیت‌ها و دستاورد‌های عظیمی داشته است. کیانی در حوزه‌ دانشگاهی و همچنین نوازندگی موسیقی افتخارات متعددی کسب کرده و کتاب‌های مهمی به نگارش درآورده که از میان آنها می‌توان به کتاب «هفت دستگاه موسیقی ایران» و «ردیف میرزاعبدالله برای سنتور» اشاره کرد.

زندگینامه مجید کیانی

سید عبدالمجید کیانی هندی (Majid Kiani) در روز یکم مهرماه سال ۱۳۲۰ در تهران متولد شد. او در دوران دانشجویی به مدت چند سال ردیف سنتور نوازندگان برتر ایرانی را آموخت و سپس در دانشکده‌ی هنر‌های زیبای دانشگاه تهران ردیف‌های دیگری از قطعات اساتید موسیقی سنتی را فراگرفت. گفتنی است که استادان مجید کیانی در این دوران افرادی، چون داریوش صفوت و منوچهر صادقی بودند که کیانی از این بزرگان قطعات نوازدگانی، چون روح‌الله خالقی و حبیب سماعی را آموزش دید. کیانی سپس پس از گذراندن دوره‌های دیگری در داخل کشور در راستای فراگرفتن روش‌های نوازندگی موسیقی سنتی ایرانی به خصوص ساز سنتور، به فرانسه رفت و در دانشگاه سوربن نزد تران وانکه، موسیقی‌دان ویتنامی، در زمینه‌ی قوم‌شناسی موسیقی تحصیل کرد.

گفتنی است که در سال ۱۳۵۸ در حالی که بسیاری از نوازندگان و فارغ‌التحصیلان دانشگاهی از کشور خارج شدند و کشور‌های غربی را به عنوان مقصد خود برای فعالیت‌های دانشگاهی و فرهنگی انتخاب کردند، مجید کیانی در آن دوره به همراه خانواده‌اش به ایران بازگشت و تصمیم گرفت در داخل کشور به فعالیت‌های فرهنگی خود ادامه دهد و در همان زمان و سال بازگشت به ایران که اوضاع دانشگاهی در ایران در وضع نامتوازنی به سر می‌برد، مجید کیانی دوباره وارد فضای دانشگاهی ایران شد در زمینه‌ی موسیقی ایرانی فعالیت کرد. اما این بار دیگر در نقش دانشجو نبود و به عنوان مدرس به کار حرفه‌ای و دانشگاهی خود ادامه داد. مجید کیانی در دانشکده‌ی هنر‌های زیبای دانشگاه تهران که مدارج تحصیلی خود را نیز در همان جا گذرانده بود به تدریس و پژوهش مشغول شد.

بهترین کتاب‌های مجید کیانی

کتاب هفت دستگاه موسیقی ایران: مجید کیانی در این کتاب حوزه‌ی موسیقی‌شناسی ابتدا توضیحی مفید و راه‌گشا در باب دگرگونی‌های موسیقی ایران از دوران قاجار به بعد می‌دهد، اینکه موسیقی گذشته چگونه بوده، نظام ردیف یا موسیقی دستگاهی چگونه است و پس از توضیح و تبیین سازوکار‌های این سبک موسیقی، در باب موسیقی کنونی ایران اطلاعاتی ارائه می‌دهد. این کتاب که یکی از مهم‌ترین منابع برای فراگفتن موسیقی سنتی ایرانی است، هفت دستگاه را به علاوه‌ی پنج آوازی که وجود دارد تشریح می‌کند. گفتنی است که نسخه‌ی الکترونیک کتاب هفت دستگاه موسیقی ایران در سایت و اپلیکیشن کتابراه موجود است.

کتاب ردیف میرزاعبدالله برای سنتور: این کتاب که توسط نشر موسسه‌ی فرهنگی و هنری ماهور منتشر شده، ردیف میرزاعبدالله برای سنتور را به عنوان مبحث خود انتخاب کرده که یکی از مهم‌ترین نمونه‌ها برای تدریس موسیقی ایرانی و ساز سنتور به حساب می‌آید. مجید کیانی در دوران دانشگاه و در نزد اساتید خود آثار میرزاعبدالله را فراگرفت و این آموزه‌ها را که پیش از این در قالب اجرا نیز نشان داده بود، در این کتاب مکتوب که در حیطه‌ی موسیقی ایرانی جریان‌ساز و ارزشمند است، مورد بررسی خود قرار می‌دهد.

کتاب چگونگی پژوهش در موسیقی ایران: این کتاب تألیفی که از بهترین آثار مجید کیانی به شمار می‌رود و نخستین بار در سال ۱۳۸۳ منتشر شد، کتابی مفید و اساسی برای کسانی است که می‌خواهند پژوهش و واکاوی در موسیقی ایرانی را فرا بگیرند. این نکته می‌تواند پرسش هر موسیقی‌دان و آهنگسازی باشد که چگونه باید به درون تاریخ موسیقی بومی ورود کرد و در آن تعمق کرد. با وجود اینکه ریشه‌های غربی در موسیقی نوین ایرانی آشکار است، اما کمتر کسانی هستند که بر ریشه‌های اصلی و داخلی آن متمرکز بوده باشند. کیانی که از بزرگان موسیقی ایرانی در زمینه‌ی دانشگاهی است، در این کتاب به این مباحث می‌پردازد.

جوایز و افتخارات مجید کیانی

مدیریت گروه موسیقی دانشکده‌ی هنر‌های زیبا دانشگاه تهران در سال‌های ۱۳۷۳ الی ۱۳۷۹

تقدیر در مراسم اختتامیه‌ی بیستمین جشنواره‌ی موسیقی فجر سال ۱۳۸۳

مدیریت مرکز حفظ و اشاعه‌ی موسیقی ایران

رئیس گروه موسیقی فرهنگستان هنر

عضو شورای عالی یونسکو در ایران