رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد بینالملل ماکو در گفتوگو با آنا تشریح کرد
دبیر ششمین همایش پژوهشهای نوین در مهندسی کامپیوتر عنوان کرد
مصرف دخانیات سالانه ۶۰ هزار ایرانی را به کام مرگ میکشاند/ رشد ۱۳۵ درصدی مصرف در میان دختران نوجوان
به گزارش خبرنگار آنا؛ همایش دویست و بیستمین همایش سلامت و زندگی با شعار «افشای جنایتها و تبلیغات دروغین برای نسلی عاری از دخانیات» و با محوریت «بیمارستان عاری از دخانیات» برگزار شد؛ همایشی که همزمان با هفته ملی بدون دخانیات سال ۱۴۰۵ به میزبانی بیمارستان حضرت مهدی(عج) و با حضور مسئولان حوزه سلامت، متخصصان و فعالان مبارزه با دخانیات، در آن راهکارهای مقابله با ترفندهای صنعت دخانیات، توسعه مراکز درمانی بدون دخانیات، افزایش آگاهی عمومی و ضرورت اجرای سیاستهای مؤثر برای کاهش مصرف دخانیات در کشور مورد بررسی قرار گرفت.
محمدرضا مسجدی، دبیرکل جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات ایران، در سخنانی به مناسبت روز جهانی مبارزه با دخانیات، با اشاره به شعار امسال سازمان جهانی بهداشت مبنی بر مقابله با ترفندهای صنعت دخانیات، نسبت به گسترش تبلیغات مستقیم و غیرمستقیم این صنعت در جهان و ایران هشدار داد و گفت: صنعت دخانیات با استفاده از شیوههای مختلف تبلیغاتی به دنبال جذب مصرفکنندگان جدید، بهویژه جوانان و دختران است و این موضوع به یکی از مهمترین چالشهای حوزه سلامت تبدیل شده است.
مرگ بیش از ۸ میلیون نفر در جهان بر اثر مصرف دخانیات
وی با اشاره به آمارهای جهانی اظهار کرد: سالانه بیش از ۸ میلیون نفر در جهان بر اثر بیماریهای ناشی از مصرف دخانیات جان خود را از دست میدهند و حدود ۱.۶ میلیون نفر نیز در معرض دود تحمیلی دخانیات قرار میگیرند. این ارقام نشان میدهد که دخانیات همچنان یکی از بزرگترین تهدیدهای سلامت عمومی در جهان است.
مسجدی افزود: در مقایسه با بیماری کرونا که طی حدود سه سال نزدیک به ۶ میلیون قربانی گرفت، تلفات ناشی از دخانیات در مدت مشابه چندین برابر بیشتر است. با این حال، حساسیت عمومی نسبت به این بحران به اندازه ابعاد واقعی آن نیست.
سالانه ۶۰ هزار مرگ ناشی از دخانیات در ایران
دبیرکل جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات ایران با بیان اینکه سالانه نزدیک به ۶۰ هزار نفر در کشور بر اثر مصرف دخانیات جان خود را از دست میدهند، گفت: این آمار بسیار نگرانکننده است، اما متأسفانه در بسیاری موارد جامعه از کنار آن به سادگی عبور میکند.
وی تصریح کرد: سازمان جهانی بهداشت طی دهههای گذشته با بحرانهای متعددی از جمله ایدز، بیماریهای غیرواگیر و کرونا مواجه بوده است، اما تنها موضوعی که منجر به تدوین یک معاهده جهانی در حوزه سلامت شد، کنترل دخانیات بود.
پیماننامه کنترل دخانیات؛ مهمترین معاهده سلامت جهان
مسجدی با اشاره به کنوانسیون چارچوب کنترل دخانیات سازمان جهانی بهداشت اظهار کرد: برای اجرایی شدن این معاهده، تصویب آن در مجالس ۴۵ کشور ضروری بود. تلاشهای گستردهای در سطح بینالمللی صورت گرفت و امروز ۱۸۳ کشور جهان عضو این پیماننامه هستند.
وی گفت: این معاهده مجموعهای از اقدامات مؤثر را برای کاهش مصرف دخانیات و کنترل عرضه و تقاضای آن پیشبینی کرده است. یکی از مهمترین محورهای آن، رصد مستمر وضعیت مصرف دخانیات و اتخاذ سیاستهای مبتنی بر شواهد است.
مراکز درمانی باید الگوی محیطهای عاری از دخانیات باشند
دبیرکل جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات ایران با تأکید بر نقش مراکز بهداشتی و درمانی در فرهنگسازی برای ترک دخانیات گفت: نخستین گام در این مسیر آن است که همه کارکنان و مراجعهکنندگان مراکز درمانی، از کادر درمان تا نیروهای پشتیبانی، در ایجاد محیطی عاری از دخانیات مشارکت کنند.
وی افزود: بر اساس آمارها، حدود نیمی از جمعیت کشور به صورت مستقیم یا غیرمستقیم در طول سال به مراکز بهداشتی و درمانی مراجعه میکنند؛ بنابراین این مراکز فرصت ارزشمندی برای انتقال پیامهای سلامت و آگاهسازی مردم درباره مضرات دخانیات هستند.
ایران در زمینه قانونگذاری پیشرو بود
مسجدی با اشاره به تصویب قانون جامع کنترل و مبارزه ملی با دخانیات در سال ۱۳۸۵ گفت: در زمان تصویب این قانون، ایران در میان کشورهای جهان جایگاه ممتازی داشت و در نقشه جهانی کنترل دخانیات تنها کشوری بود که به دلیل برخورداری از قانون جامع مصوب مجلس، در وضعیت مطلوب قرار داشت.
وی افزود: حتی برخی کشورها از جمله اندونزی درخواست ترجمه این قانون را داشتند تا بتوانند از تجربیات ایران در تدوین قوانین ملی بهره بگیرند.
تبلیغات پنهان دخانیات در فیلمها و شبکه نمایش خانگی
دبیرکل جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات ایران با انتقاد از استمرار تبلیغات غیرمستقیم دخانیات اظهار کرد: اگرچه قانون هرگونه تبلیغ مستقیم و غیرمستقیم دخانیات را ممنوع کرده است، اما همچنان در بسیاری از فیلمها، سریالها و تولیدات شبکه نمایش خانگی شاهد نمایش مصرف دخانیات هستیم.
وی گفت: امروز کمتر فیلم یا سریالی را میتوان یافت که در آن بازیگران یا شخصیتهای اصلی از سیگار یا سایر محصولات دخانی استفاده نکنند. این موضوع نوعی تبلیغ پنهان و غیرمنصفانه برای مصرف دخانیات به شمار میرود و تأثیر قابل توجهی بر جوانان دارد.
رشد نگرانکننده مصرف دخانیات در میان دختران نوجوان
مسجدی با اشاره به تغییر الگوی مصرف دخانیات در کشور گفت: اگرچه همچنان میزان مصرف دخانیات در میان زنان و دختران ایرانی نسبت به بسیاری از کشورهای منطقه پایینتر است، اما روند موجود نگرانکننده است.
وی افزود: بررسیهای انجامشده نشان میدهد مصرف دخانیات در میان دختران ۱۳ تا ۱۵ ساله طی سالهای اخیر حدود ۱۳۵ درصد افزایش یافته است. این روند زنگ خطری جدی برای نظام سلامت کشور محسوب میشود.
دبیرکل جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات ایران تصریح کرد: کشورهای همسایه مانند ترکیه، لبنان و مصر با نرخهای بالاتری از مصرف دخانیات در میان زنان مواجه هستند، اما مسئله اصلی در ایران روند افزایشی مصرف در میان نسل جوان است.
ظهور محصولات جدید؛ راهبرد تازه صنعت دخانیات
وی با اشاره به تنوع روزافزون محصولات دخانی اظهار کرد: امروزه صنعت دخانیات با عرضه انواع محصولات جدید از جمله سیگارهای الکترونیکی، فرآوردههای نوپدید و کیسههای نیکوتین تلاش میکند مصرفکنندگان بیشتری را جذب کند.
مسجدی تأکید کرد: تمام این محصولات، صرفنظر از شکل ظاهری و شیوه عرضه، حاوی نیکوتین بوده و آثار زیانبار قابل توجهی بر سلامت انسان دارند.
دخانیات عامل اصلی بیماریهای قلبی و سرطان
وی با اشاره به پیامدهای پزشکی مصرف دخانیات گفت: حداقل ۵۱ درصد بیماریهای قلبی و عروقی، از جمله سکتههای قلبی و مغزی، با مصرف دخانیات ارتباط دارند.
دبیرکل جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات ایران افزود: همچنین بین ۳۵ تا ۴۰ درصد موارد سرطان در جهان به مصرف دخانیات مربوط است و بخش قابل توجهی از بار بیماریهای سرطانی کشور نیز ناشی از این عامل قابل پیشگیری است.
وی اظهار کرد: پیشبینی میشود تعداد مبتلایان جدید به سرطان در کشور طی سال جاری به حدود ۱۸۴ هزار نفر برسد و این رقم در سالهای آینده به حدود ۲۵۰ هزار نفر افزایش یابد. دستکم یکسوم این موارد به نحوی با مصرف دخانیات مرتبط هستند.
اجرای مالیات بر دخانیات یک ضرورت است
مسجدی در بخش دیگری از سخنان خود با انتقاد از ضعف در اجرای سیاستهای مالیاتی حوزه دخانیات گفت: مطابق ماده ۸ قانون جامع کنترل دخانیات، دولت موظف است هر سال از طریق افزایش مالیات، قیمت محصولات دخانی را حداقل ۱۰ درصد افزایش دهد.
وی افزود: افزایش قیمت و مالیات بر محصولات دخانی یکی از مؤثرترین راهکارهای کاهش مصرف در جهان شناخته میشود، اما در کشور ما هنوز فاصله زیادی با استانداردهای بینالمللی وجود دارد.
دبیرکل جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات ایران تأکید کرد: در شرایطی که دولت برای تأمین منابع مالی با مشکلات مختلف روبهرو است، افزایش مالیات بر دخانیات میتواند علاوه بر کاهش مصرف، منبع درآمدی مناسبی برای توسعه برنامههای سلامتمحور باشد.
وی همچنین خواستار همکاری جدی همه دستگاههای اجرایی، قانونگذاران، رسانهها و نهادهای فرهنگی برای مقابله با گسترش مصرف دخانیات شد و گفت: حفظ سلامت جامعه، بهویژه نسل جوان، نیازمند اجرای کامل قوانین، جلوگیری از تبلیغات پنهان و آشکار دخانیات و ارتقای آگاهی عمومی درباره پیامدهای مصرف این محصولات است.
سهم مالیات دخانیات در ایران همچنان پایینتر از استانداردهای جهانی است
محمدرضا مسجدی در ادامه سخنان خود با اشاره به سیاستهای مالیاتی در حوزه کنترل دخانیات اظهار کرد: بر اساس توصیههای بینالمللی، حداقل ۷۵ درصد قیمت نهایی محصولات دخانی باید به مالیات اختصاص داشته باشد. به عنوان مثال اگر یک پاکت سیگار با قیمت ۱۰ هزار تومان به فروش میرسد، ۷ هزار و ۵۰۰ تومان آن باید مالیات باشد.
وی افزود: با وجود تلاشهای انجام شده از سوی وزارت بهداشت، همچنان میزان مالیات بر محصولات دخانی در ایران فاصله قابل توجهی با استانداردهای جهانی دارد و در این مسیر مقاومتها و مخالفتهایی از سوی برخی دستگاهها و نهادها وجود دارد.
دبیرکل جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات ایران با مقایسه وضعیت ایران با سایر کشورها گفت: سهم مالیات از قیمت سیگار در ترکیه حدود ۷۶ درصد و در برخی کشورها بیش از ۸۰ درصد است. حتی کشورهایی که با مشکلات متعدد اقتصادی و امنیتی مواجه هستند نیز در زمینه اخذ مالیات از محصولات دخانی عملکرد بهتری دارند.
ضرورت شفافسازی در صنعت دخانیات
مسجدی با انتقاد از نبود شفافیت کافی در برخی بخشهای صنعت دخانیات اظهار کرد: یکی از مشکلات جدی این حوزه، دسترسی محدود به اطلاعات دقیق درباره میزان تولید، واردات و عرضه محصولات دخانی است.
وی گفت: هنوز در برخی موارد آمارهای دقیق و شفاف از میزان تولید و فعالیت واحدهای تولیدی در اختیار افکار عمومی قرار نمیگیرد و این مسئله فرآیند سیاستگذاری و نظارت را با دشواری مواجه میکند.
تصویب سند ملی کنترل دخانیات در شورای عالی انقلاب فرهنگی
دبیرکل جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات ایران با اشاره به اقدامات فرهنگی و آموزشی انجام شده در سالهای اخیر اظهار کرد: پس از حدود دو سال و نیم کار کارشناسی مستمر، سندی جامع در قالب میز تخصصی دخانیات در شورای عالی انقلاب فرهنگی تهیه و تدوین شد.
وی افزود: در فرآیند تدوین این سند بیش از ۲۰۰ متخصص از حوزههای مختلف از جمله آموزش، رسانه، فضای مجازی، تبلیغات و سلامت مشارکت داشتند و در نهایت این سند در مهرماه به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید.
مسجدی ادامه داد: این سند مجموعهای از راهکارها و برنامههای عملیاتی را برای کاهش مصرف دخانیات در کشور پیشبینی کرده و انتظار میرود با ابلاغ و اجرای کامل آن، هماهنگی بیشتری میان دستگاههای مسئول ایجاد شود.
تجربه موفق آموزش و پیشگیری در مدارس
وی با اشاره به فعالیتهای آموزشی جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات ایران گفت: بیش از دو دهه است که این جمعیت در حوزه پیشگیری از مصرف دخانیات در میان نوجوانان و دانشآموزان فعالیت میکند.
دبیرکل جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات ایران افزود: از سال ۱۳۹۴ طرحی در شهرستان ورامین آغاز شد که در آن مدرسه به عنوان محور اصلی آموزش و پیشگیری در نظر گرفته شد و ارتباط مؤثری میان مدرسه، مسجد و محله شکل گرفت.
وی تصریح کرد: تجربه نشان داده است که آموزش صرف در محیط مدرسه کافی نیست؛ زیرا اگر دانشآموز پس از خروج از مدرسه در معرض تبلیغات یا دسترسی آسان به محصولات دخانی قرار گیرد، اثرگذاری آموزشها کاهش پیدا میکند. به همین دلیل باید محیط پیرامونی دانشآموز نیز درگیر برنامههای پیشگیرانه شود.
مسجدی گفت: این الگو در شهرهای مختلف از جمله قم اجرا شده و مورد توجه برخی کشورهای دیگر نیز قرار گرفته است.
اجرای بستههای آموزشی با همکاری آموزش و پرورش
وی با اشاره به همکاریهای صورت گرفته با وزارت آموزش و پرورش اظهار کرد: پس از تصویب و ابلاغ برنامههای جدید، بستههای آموزشی مختلفی برای آگاهسازی دانشآموزان، خانوادهها و فرهنگیان طراحی شده است.
دبیرکل جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات ایران ابراز امیدواری کرد که با همکاری وزارت بهداشت، وزارت آموزش و پرورش و سایر نهادهای مرتبط، برنامههای پیشگیری و آموزش با گستردگی بیشتری در سراسر کشور اجرا شود.
حرکت به سوی مراکز درمانی و دانشگاههای بدون دخانیات
مسجدی در بخش دیگری از سخنان خود به ضرورت توسعه محیطهای عاری از دخانیات اشاره کرد و گفت: مراکز بهداشتی و درمانی، بیمارستانها، دانشگاههای علوم پزشکی و سایر مراکز آموزشی باید به الگوی عملی مبارزه با دخانیات تبدیل شوند.
وی افزود: طرح دانشگاههای بدون دخانیات که در بسیاری از کشورهای پیشرفته از جمله استرالیا و کانادا اجرا شده، میتواند الگویی مناسب برای کشور باشد.
دبیرکل جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات ایران تأکید کرد: هدفگذاری جهانی حرکت به سمت کاهش حداکثری مصرف دخانیات تا سال ۲۰۳۵ است و ایران نیز ظرفیت لازم برای دستیابی به این هدف را دارد.
تحقق جامعه عاری از دخانیات نیازمند همکاری همگانی است
وی در پایان با تأکید بر نقش مشارکت اجتماعی در موفقیت برنامههای کنترل دخانیات گفت: اگر همه دستگاهها، نهادهای آموزشی، مراکز درمانی، رسانهها و مردم در کنار یکدیگر قرار گیرند، میتوان گامهای مؤثری برای کاهش مصرف دخانیات در کشور برداشت.
مسجدی خاطرنشان کرد: همانگونه که ایرانیان در بسیاری از عرصههای علمی و اجتماعی توانستهاند به موفقیتهای چشمگیری دست پیدا کنند، در حوزه کنترل و کاهش مصرف دخانیات نیز امکان دستیابی به اهداف ملی و بینالمللی وجود دارد و این امر با همکاری و مسئولیتپذیری جمعی قابل تحقق خواهد بود.
وی در پایان از حاضران در نشست قدردانی کرد و بر تداوم تلاشها برای حفاظت از سلامت نسلهای آینده تأکید کرد.
انتهای پیام/
