رسیدگی فوری به مشکلات آموزشی و پژوهشی دانشجویان تحصیلات تکمیلی
میرعرب در گفتگو با خبرنگار آنا با اشاره به هدف اصلی این نامه اظهار کرد: نامهای که از سوی جمعی از دانشجویان تحصیلات تکمیلی چند دانشگاه مهم کشور تنظیم و ارسال شده، در واقع تلاشی برای انعکاس بخشی از مشکلات و دغدغههایی است که در ماههای اخیر در روند فعالیتهای آموزشی و پژوهشی دانشجویان ایجاد شده است. شرایط ویژهای که کشور با آن مواجه بوده، بهطور طبیعی بر فعالیت دانشگاهها نیز اثر گذاشته و در نتیجه بسیاری از فرآیندهای آموزشی و پژوهشی با اختلالهایی روبهرو شده است.
وی افزود: دانشجویان تحصیلات تکمیلی به دلیل ماهیت پژوهشمحور دوره تحصیلی خود، وابستگی بیشتری به زیرساختهای علمی و پژوهشی دارند. دسترسی به آزمایشگاهها، کتابخانهها، تجهیزات تحقیقاتی، ارتباط با استادان و همچنین دسترسی به منابع علمی بینالمللی، از جمله نیازهای اساسی این دانشجویان است. در ماههای اخیر محدودیتهایی که در برخی از این حوزهها ایجاد شده، موجب کندی یا حتی توقف بخشی از فعالیتهای علمی دانشجویان شده و طبیعی است که این موضوع نگرانیهای جدی در میان آنان ایجاد کند.
دبیر شورای صنفی دانشگاه تربیت مدرس با تأکید بر اینکه این نامه حاصل گفتوگو و همفکری دانشجویان دانشگاههای مختلف است، توضیح داد: این نامه صرفاً مربوط به یک دانشگاه یا یک گروه خاص نیست. دانشجویان تحصیلات تکمیلی از دانشگاههایی مانند دانشگاه تهران، صنعتی شریف، صنعتی امیرکبیر، علم و صنعت ایران، شهید بهشتی، علامه طباطبایی، تربیت مدرس، الزهرا، صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی و همچنین پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیستفناوری در تنظیم آن مشارکت داشتهاند. تلاش شده است مسائل مطرحشده بهصورت جامع و در چارچوبی کارشناسی مطرح شود تا امکان تصمیمگیری مؤثر برای مسئولان فراهم شود.
میرعرب درباره مهمترین محورهای مطرحشده در این نامه گفت: در این نامه سه محور اصلی مورد توجه قرار گرفته است. نخست، مسئله دسترسی دانشجویان به خوابگاهها و زیرساختهای آموزشی و پژوهشی دانشگاههاست. بسیاری از دانشجویان تحصیلات تکمیلی برای انجام پروژههای تحقیقاتی خود نیازمند حضور در دانشگاه هستند و فعالیت آنان بدون دسترسی به آزمایشگاهها، کتابخانهها و تجهیزات تخصصی عملاً امکانپذیر نیست. از این رو تعیین تکلیف وضعیت بازگشایی خوابگاهها و امکان بازگشت دانشجویان به دانشگاهها از موضوعات مهمی است که در نامه مورد تأکید قرار گرفته است.
وی ادامه داد: در ماههای گذشته به دلایل مختلف، فعالیت برخی دانشگاهها با محدودیتهایی مواجه شد و این مسئله باعث شد بسیاری از پروژههای پژوهشی، پایاننامهها و رسالهها با وقفه روبهرو شوند. از سوی دیگر، قطع یا اختلال در اینترنت نیز دسترسی دانشجویان به منابع علمی و ارتباطات پژوهشی را دشوارتر کرد. مجموعه این عوامل باعث شده است روند پیشبرد فعالیتهای علمی دانشجویان با مشکلات جدی مواجه شود.
دبیر شورای صنفی دانشگاه تربیت مدرس با اشاره به اهمیت برنامهریزی پایدار در این زمینه گفت: یکی از نکاتی که در نامه بر آن تأکید شده، ضرورت اتخاذ تصمیمات روشن و پایدار در خصوص نحوه فعالیت دانشگاهها در شرایط فعلی است. تصمیمات کوتاهمدت و تعلیقی میتواند موجب سردرگمی دانشجویان شود و برنامهریزی علمی آنان را با مشکل مواجه کند. به همین دلیل از وزارت علوم درخواست شده است با هماهنگی دانشگاهها، سیاستی یکپارچه و قابل پیشبینی در این زمینه اتخاذ کند.
میرعرب در ادامه با اشاره به پیشنهادهای مطرحشده در نامه گفت: برای کاهش فشارهای آموزشی و پژوهشی بر دانشجویان، چند پیشنهاد عملی ارائه شده است. یکی از این پیشنهادها، امکان حذف یک نیمسال تحصیلی بدون احتساب در سنوات است؛ بهگونهای که دانشجویان در صورت تمایل بتوانند یک نیمسال را بدون نگرانی از پیامدهای آموزشی حذف کنند. این موضوع میتواند به دانشجویانی که در شرایط فعلی امکان ادامه فعالیت علمی برایشان دشوار شده کمک کند.
وی افزود: پیشنهاد دیگر، تمدید رسمی مهلت دفاع پایاننامهها و رسالههاست. با توجه به اختلالهایی که در ماههای گذشته در دسترسی به زیرساختهای پژوهشی و منابع علمی ایجاد شده، بسیاری از دانشجویان نتوانستهاند برنامهریزی قبلی خود را برای تکمیل پژوهشها اجرا کنند. به همین دلیل پیشنهاد شده است مهلت دفاع حداقل سه تا شش ماه پس از اعلام رسمی پایان شرایط اضطراری تمدید شود.
میرعرب همچنین به موضوع آزمون جامع و مدرک زبان برای دانشجویان دکتری اشاره کرد و گفت: در نامه به این نکته نیز پرداخته شده که با توجه به اختلال در برگزاری برخی آزمونهای زبان و محدودیت در دسترسی به منابع علمی، لازم است دانشگاهها در اجرای مقررات مربوط به آزمون جامع و ارائه مدرک زبان انعطاف بیشتری داشته باشند. در برخی موارد میتوان امکان تعویق ارائه مدرک زبان یا استفاده از تسهیلاتی که پیشتر از سوی وزارت علوم پیشبینی شده را فراهم کرد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع دسترسی به اینترنت و منابع علمی اشاره کرد و گفت: یکی از دغدغههای مهم دانشجویان تحصیلات تکمیلی، دسترسی پایدار و آزاد به اینترنت و پایگاههای علمی است. امروزه بخش مهمی از فعالیتهای پژوهشی در ارتباط با منابع و پایگاههای اطلاعاتی بینالمللی انجام میشود. محدود شدن دسترسی به اینترنت یا ایجاد سطوح متفاوت دسترسی میتواند روند فعالیتهای علمی را با مشکل جدی مواجه کند.
میرعرب در این باره توضیح داد: در نامه تأکید شده است که دسترسی به اینترنت و منابع علمی باید بهصورت برابر و بدون تبعیض برای دانشجویان فراهم باشد. همچنین پیشنهاد شده است دانشگاهها زیرساختهای سازمانی خود را برای دسترسی به پایگاههای علمی تقویت کنند؛ از جمله از طریق ایجاد یا توسعه درگاههای امن دانشگاهی یا سامانههای دسترسی به منابع علمی.
دبیر شورای صنفی دانشگاه تربیت مدرس با اشاره به تنوع نیازهای علمی در رشتههای مختلف گفت: یکی از نکات مهمی که در نامه مطرح شده، این است که دسترسی به منابع علمی نباید محدود به چند پایگاه مشهور باشد. رشتههای مختلف دانشگاهی، بهویژه در حوزه علوم انسانی، هنر و مطالعات منطقهای، به پایگاههای متنوعی نیاز دارند و لازم است این تنوع در سیاستهای دسترسی به منابع علمی مورد توجه قرار گیرد.
وی همچنین بر ضرورت کاهش نابرابری میان دانشگاهها در دسترسی به منابع علمی تأکید کرد و افزود: در حال حاضر امکانات پژوهشی و دسترسی به برخی پایگاههای علمی در دانشگاههای مختلف یکسان نیست. در نامه پیشنهاد شده است اقداماتی برای کاهش این شکاف و فراهمسازی دسترسی برابر برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی در سراسر کشور انجام شود.
میرعرب در ادامه به سومین محور اصلی نامه یعنی ضرورت تعدیل انتظارات آموزشی اشاره کرد و گفت: در شرایطی که فعالیتهای آموزشی و پژوهشی با محدودیتهایی مواجه شده، لازم است انتظارات آموزشی نیز متناسب با شرایط بازنگری شود. ادامه روند ارزیابیها و زمانبندیهای معمول در شرایطی که دسترسی به زیرساختها و منابع علمی محدود است، میتواند فشار مضاعفی بر دانشجویان وارد کند.
وی اضافه کرد: یکی از مشکلاتی که در تجربههای گذشته نیز مشاهده شده، نبود سیاستهای هماهنگ در سطح ملی است. گاهی هر دانشگاه یا حتی هر دانشکده تصمیمات متفاوتی اتخاذ میکند و همین مسئله باعث ایجاد نابرابری در فرصتهای آموزشی و پژوهشی میشود. به همین دلیل در نامه از وزارت علوم درخواست شده است دستورالعملهایی شفاف و یکپارچه برای مدیریت شرایط فعلی تدوین و ابلاغ کند.
دبیر شورای صنفی دانشگاه تربیت مدرس تأکید کرد: هدف از این نامه صرفاً طرح انتقاد یا بیان مشکلات نیست، بلکه تلاش شده است راهکارهایی عملی نیز ارائه شود تا بتوان با همکاری وزارت علوم و دانشگاهها از بروز آسیبهای بیشتر جلوگیری کرد. جامعه دانشگاهی کشور سرمایه مهمی برای توسعه علمی است و لازم است در شرایط دشوار نیز حمایتهای لازم از دانشجویان و پژوهشگران صورت گیرد.
میرعرب در پایان ابراز امیدواری کرد که مسئولان با نگاه حمایتی به این مطالب توجه کنند و گفت: دانشجویان تحصیلات تکمیلی بخش مهمی از نیروی انسانی پژوهشگر کشور را تشکیل میدهند و بسیاری از پروژههای علمی و تحقیقاتی دانشگاهها توسط همین دانشجویان پیش میرود. امیدواریم با تصمیمگیریهای بهموقع و هماهنگ، زمینهای فراهم شود که روند فعالیتهای علمی دانشگاهها با کمترین آسیب ادامه پیدا کند.
وی خاطرنشان کرد: تسریع در تصمیمگیری، ایجاد هماهنگی میان دانشگاهها و توجه به شرایط واقعی دانشجویان میتواند نقش مهمی در حفظ پویایی علمی دانشگاهها داشته باشد. انتظار جامعه دانشجویی این است که این دغدغهها با دقت بررسی شده و راهکارهایی عملی برای مدیریت بهتر شرایط فعلی اتخاذ شود.
انتهای پیام/
