جمهوری اسلامی؛ تبلور پیوند جمهوریت و اسلامیت در عمل/ مردمباوری میراث ماندگار انقلاب
«قاسم جعفری»، کارشناس سیاسی و نماینده ادوار مجلس، در گفتوگو با خبرنگار آنا به مناسبت ۱۲ فروردین، روز جمهوری اسلامی ایران، با تبریک این روز، به تبیین جایگاه رفیع نظام جمهوری اسلامی و پیوند ناگسستنی جمهوریت و اسلامیت در آن پرداخت.
وی با اشاره به اظهارات برخی مبنی بر وجود تناقض میان دو اصل جمهوریت و اسلامیت در نظام جمهوری اسلامی بیان کرد: پس از ۴۷ سال از عمر این نظام، خودِ وجود جمهوری اسلامی بهترین دلیل بر نفی این ادعاست. آنچه در عمل میبینیم، پیوند عمیق و درهمتنیده این دو رکن است که نهتنها ضامن بقای نظام بوده، بلکه عامل وحدت، انسجام اجتماعی و کارآمدی سیاسی کشور نیز به شمار میرود.
انقلاب اسلامی؛ انقلابی کبیر و بینظیر در تاریخ
جعفری با اشاره به ویژگیهای انقلاب اسلامی ایران، آن را از جمله معدود انقلابهای کبیر تاریخ خواند و گفت: انقلاب کبیر به انقلابی اطلاق میشود که در سه لایه حاکمیت، مراودات اجتماعی و ارزشها تحول بنیادین ایجاد کند. انقلاب اسلامی ایران با ایجاد حاکمیتی کاملاً متفاوت از گذشته، جابهجایی طبقاتی و دگرگونی ارزشها، در زمره این انقلابها قرار میگیرد. حتی انقلاب فرانسه و انقلاب اکتبر روسیه با تمام عظمت خود، ویژگیهای منحصربهفرد انقلاب ایران را ندارند.
وی با اشاره به ارکان تحقق انقلاب، نارضایتی از نظم موجود تا حد انفجار، تلاش برای تغییر، حضور مردم در صحنه و مهمتر از همه، رهبری را از ارکان اصلی انقلاب اسلامی برشمرد و افزود: در انقلاب اسلامی، همه این ارکان به صورت هوشمندانه و با حضور گسترده مردم از همه اقشار محقق شد. جالب اینجاست که حتی گروههای غیرمذهبی مانند حزب توده نیز با احترام از حضرت امام خمینی(ره) به عنوان رهبر انقلاب یاد میکردند.
جمهوری اسلامی؛ صادقترین وعده به مردم
این کارشناس سیاسی با بیان اینکه انقلاب اسلامی خود «وعده صادق» اصلی نظام است، خاطرنشان کرد: حضرت امام خمینی(ره) سالها پیش از پیروزی انقلاب، در نجف اشرف درس حکومت اسلامی را تدریس میکردند و در پاسخ به اعتراض شاگردان که میگفتند این مباحث را برای چه کسانی مطرح میکنید، فرمودند: «همین شماها انشاءالله اجرا خواهید کرد.» این نشان میدهد که وعده تشکیل حکومت مبتنی بر اسلام و مردم، از همان ابتدا در اندیشه بنیانگذار انقلاب وجود داشته است.
جعفری با اشاره به سرعت بیسابقه استقرار نظام جمهوری اسلامی پس از پیروزی انقلاب گفت: در تاریخ انقلابهای جهان، کمتر نمونهای داریم که انقلابیون پیروز، در کمتر از ۵۰ روز، نوع حکومت را به همهپرسی بگذارند. انقلاب فرانسه که در ۱۸۷۹ پیروز شد، حدود چهار سال بعد در ۱۸۹۳ توانست قانون اساسی خود را تدوین کند. اما در ایران، ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ انقلاب پیروز شد، دهم اردیبهشت همهپرسی برگزار گردید و دوازدهم فروردین ۱۳۵۸ نتایج آن اعلام شد.
وی افزود: در همان سال ۱۳۵۸، مردم ایران سه انتخابات برگزار کردند؛ نخست همهپرسی تعیین نوع حکومت، سپس انتخابات خبرگان قانون اساسی و در نهایت همهپرسی تصویب نهایی قانون اساسی. این نشاندهنده پایبندی بنیانگذار انقلاب به رأی و نظر مردم است، در حالی که در بسیاری از انقلابها، انقلابیون پس از پیروزی ابتدا پایههای قدرت خود را تحکیم میکنند و بعد به فکر برگزاری انتخابات میافتند.
مردمباوری؛ میراث گرانبهای انقلاب
جعفری با تأکید بر اینکه مردمباوری یکی از مهمترین مؤلفههای نظام جمهوری اسلامی است، اظهار کرد: حضرت امام(ره) در پاسخ به خبرنگاری که پرسید اگر مردم روزی شماها را نخواهند چه خواهید کرد، پس از تأملی کوتاه فرمودند: «ما نیستیم.» این عمق اعتقاد به رأی و نظر مردم در هیچ دموکراسی غربی دیده نمیشود.
وی با اشاره به بیانات رهبر شهید انقلاب در اولین پیام خود پس از رحلت امام خمینی(ره) و استناد به آیه شریفه «مَا نَنْسَخْ مِنْ آيَةٍ أَوْ نُنْسِهَا نَأْتِ بِخَيْرٍ مِنْهَا أَوْ مِثْلِهَا أَلَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ» گفت: رهبر معظم انقلاب این آیه را اینگونه تفسیر فرمودند که «خیر و افضل، خود ملت ایران هستند.» این نشان میدهد که باور به مردم در بالاترین سطوح نظام نهادینه شده است.
این کارشناس سیاسی با ذکر مثالی از دوران دفاع مقدس، پایبندی نظام به رأی مردم را یادآور شد و گفت: در هشت سال جنگ تحمیلی، نه تنها هیچ انتخاباتی لغو نشد، بلکه حتی در مواردی که برخی متولیان انتخابات قصد ایجاد اختلال داشتند، امام شهید(ره) تأکید کردند که انتخابات باید در موعد خود برگزار شود و هر کسی که مانع است، کنار برود. این در حالی است که در ایالات متحده، رئیسجمهور پیشین نتیجه انتخابات را نپذیرفت و به جای تسلیم، مردم را به حمله به کنگره تشویق کرد.
اسلام و ایران؛ دو مفهوم درهمتنیده
جعفری در پاسخ به سؤالی درباره نقش نسل جوان در نظام جمهوری اسلامی، با اشاره به پیوند ناگسستنی اسلام و ایران گفت: نماد این پیوند را میتوان در شب عاشورا مشاهده کرد؛ جایی که رهبر معظم انقلاب با مردم همنوا میشوند و «ای ایران ای ایران» میخوانند. این یعنی اسلام و ایران امروز دو مفهوم جدا از هم نیستند.
وی افزود: ملت ایران از دیرباز به واسطه تمدن دیرین، عزتطلبی و استقلالخواهی، هیچگاه سلطه خارجی را نپذیرفتهاند. اسلام نیز این روحیه عزتخواهی را دوچندان کرده است. امروز کسانی که در هیأت مذهبی، شبهای عاشورا و ایام فاطمیه شرکت میکنند، همان کسانی هستند که در میدانهای دفاع از کشور حضور دارند. نمیتوان ملیتر از این افراد پیدا کرد.
دستاوردهای انقلاب در عرصه علم و فناوری
این کارشناس سیاسی با اشاره به پیشرفتهای علمی کشور پس از انقلاب اسلامی تصریح کرد: پیش از انقلاب، برخی جریانهای وابسته به غرب ادعا میکردند که اگر روحانیان بر سر کار بیایند، کشور به دوران عقبماندگی بازمیگردد و باید به جای ماشینآلات مدرن از ابزارهای ابتدایی استفاده کرد. اما امروز چه میبینیم؟ امروز دانشمندان برجستهای که محصول همین نظام هستند، مورد ترور دشمنان قرار میگیرند. یکی از روزنامههای معروف غربی نوشت: «حمله به دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی نشان میدهد که شما با مرکز تولید علم و قدرت مشکل دارید.»
وی با بیان اینکه پیشرفتهای علمی و اقتدار امروز ایران، پاسخ قاطع به ادعای تناقض میان جمهوریت و اسلامیت است، تأکید کرد: اگر نظام ما واپسگرا و مرتجع بود، این همه پیشرفت چگونه حاصل میشد؟ اگر بین جمهوریت و اسلامیت تناقض وجود داشت، چرا دشمن تا این حد از قدرت علمی و دفاعی ما هراس دارد؟
چالشها و ضرورت اصلاح
جعفری در پاسخ به سؤالی درباره نقاط ضعف و قوت نظام و لزوم اصلاحات پس از جنگ، با تأکید بر شرایط کنونی کشور گفت: در شرایط جنگ، نباید نقاط ضعف را برجسته کرد. رهبر معظم انقلاب نیز در پیام خود تأکید فرمودند که فعلاً در میانه جنگ هستیم. اما پس از پیروزی، باید با نگاهی پاتولوژیک و اصلاحی به آسیبها در حوزههای سیاست، اقتصاد، فرهنگ و آسیبهای اجتماعی پرداخته شود.
وی سه نوع نگاه به نظام را مطرح کرد: نگاه حماقتآمیز که همه چیز را بینقص میبیند، نگاه خیانتآمیز که همه چیز را سیاه میبیند و نگاه حمایتآمیز که ضمن توجه به دستاوردها، به چالشها نیز توجه دارد و برای آنها راهکار ارائه میکند.
نسل جوان؛ امید آینده انقلاب
جعفری با اشاره به نسل جوان و نقش آنها در حفظ و تداوم انقلاب اسلامی تأکید کرد: نسل جوان امروز، با وجود همه تبلیغات منفی دشمن، پای آرمانهای ملی، انقلابی و دینی خود ایستاده است. ما در صحنههای مختلف میبینیم که نسل دهه نودی و حتی دهه چهلیها با شور و اشتیاق در میدان حاضر میشوند.
وی با اشاره به روحیه امیدوارانه مقام معظم رهبری نسبت به نسل جوان افزود: حضرت آقا از ابتدای انقلاب تاکنون، یک مورد بدبینی نسبت به نسل جوان نداشتهاند. ایشان همواره معتقد بودهاند که نسلهای جدید نه تنها چیزی از نسلهای قبل کم ندارند، بلکه در بسیاری از موارد پای آرمانها محکمتر ایستادهاند. شهدای بزرگی مانند آرمان علیوردی و حتی نوجوانانی که امروز در خیابانها کفن پوش، شعارهای انقلابی سر میدهند، گواه این مدعاست.
این کارشناس سیاسی در پایان با تأکید بر ضرورت آشنایی نسل جوان با فرایند شکلگیری انقلاب و دستاوردهای نظام خاطرنشان کرد: اگر جوانان بدانند که جمهوری اسلامی چگونه شکل گرفته و چه وعدههایی به مردم داده و به آنها عمل کرده است، با آگاهی بیشتری پای نظام خواهند ایستاد. نقش نخبگان در این زمینه بسیار حائز اهمیت است.
انتهای پیام/