اشتباه ترامپ هزینه اعتبار بین‌المللی آمریکا را بالا برد/ چشم‌انداز جنگ به نفع ایران است

فردین قریشی، استاد دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، در گفت‌و‌گو با خبرگزاری آنا، با انتقاد از ظاهر فریبنده تمدن غرب، اظهار کرد که «خریت» بازیگران در عرصه بین‌الملل، نقشی تعیین‌کننده در شعله‌ور شدن جنگ‌های اخیر داشته است. وی همچنین به ارزیابی چشم‌انداز روابط اروپا با ترامپ و وضعیت فعلی جنگ پرداخته و گفت: ما فریب خوردیم فریب شکوه غرب را، فریب ریاکاری و ظاهرش را. حقیقت را ملکوک ساختند. ایمانمان را به تردید مبدل کردند. غیرتمان را به ابتذال کشیدند. پاکی را بی‌معنا جلوه دادند. قدرت را جای خدا نشاندند. منتهای آرزو را، پرکردن شکم، هوسرانی و خزیدن در گوشه‌ای دنج معرفی کردند. ما فریب خوردیم. آورده تمدنشان چپاول بود. زورگویی بود، اعمال سلطه بود. تجاوز و نیرنگ بود. آرمان‌هایمان را به سخره گرفتند. فرزندانمان را از هویت الهی تهی ساختند، دیوان را فرشته جلوه دادند و برای نابودی عزت و شرف‌مان در کمین نشستند.

وی در ادامه این بخش، با استناد به آیه شریفه، افزود: «اما و مکروا و مکرالله، والله خیرالماکرین»

این استاد دانشگاه در تشریح ارزیابی اروپا از چشم‌انداز معرکه ترامپ، اظهار کرد: اروپایی‌ها با رویکردی حسابگرانه و عقلانی از همراهی با ترامپ در رویارویی با ایران خودداری کرده‌اند. به نظر می‌رسد عدم همراهی آنان با ترامپ نشانه آن است که ترامپ را بازنده این معرکه می‌دانند؛ بنابراین مایل به شرط‌بندی روی این اسب بازنده نیستند. پیش‌بینی کرده‌اند که ترامپ پیروز این میدان نخواهد بود. هرگاه احتمال بالایی می‌دادند که ترامپ به موفقیت دست می‌یابد، بی‌تردید در کنار او قرار می‌گرفتند، چرا که آنها منافع مادی خود را عموماً بر هر چیز دیگری ترجیح می‌دهند. در ادامه راه نیز از همراهی با وی خودداری خواهند کرد، مگر آنکه نشانه‌هایی از پیشرفت برنامه او مشاهده کنند. به یاری خداوند متعال اوضاع در مسیر ناکامی و شکست این غول نادان خودشیفته در حال حرکت است.

قریشی سپس به تحلیل خریت و جنگ، پرداخت و گفت: برای تحلیل رفتار بازیگران در صحنه روابط بین‌الملل، یکی از مدل‌های تحلیلی معروف، مدل «بازیگر خردمند» است. فرض بر این است که بازیگران عاقل‌اند و حساب سود و زیان می‌کنند؛ لذا هرگاه زیان یک رفتار بیش از سود آن باشد، از چنین رفتاری پرهیز خواهند کرد. وی با بیان اینکه، به این مدل، نقد‌های زیادی وارد است، خاطرنشان کرد: یکی از مهم‌ترین نقد‌ها آن است که این مدل «نیروی خریت» را در نظر نمی‌آورد. خریت، نیروی بسیار تعیین‌کننده‌ای در مناسبات اجتماعی و بین‌المللی است.

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل در ادامه تأکید کرد: جنگ اخیر بیش از هر چیز، به دلیل «خریت ترامپ» رخ داده است. از منظر عقلانی، پیش از آغاز جنگ، چربش زیان این جنگ بر نفع آن برای طرفین قابل محاسبه و پرهیز بود. بر همین اساس نیز بسیاری از تحلیل‌گران روابط بین‌الملل، امکان ورود آمریکا به این جنگ را با توجه به اندیشکده‌های تخصصی متعددی که دارد منتفی می‌دانستند. اما خریت ترامپ کار خود را کرد و امروز زیان و هزینه جنگ دامنش را گرفته و کل اعتبار و حیثیت بین‌المللی آمریکا را در خطر افکنده است.

در بخش پایانی گفت‌و‌گو، قریشی به چشم‌انداز جنگ پرداخت و اظهار کرد: ترامپ به در‌های بسته خورده است. آینده جنگ بستگی به این دارد که در عمل تا چه حدی بن‌بست پیش‌آمده رفتار او را تغییر دهد. ترامپ فکر می‌کرد که نظام جمهوری اسلامی قائم به فرد است و با ضربه به رأس سیستم، از هم خواهد پاشید. واقعیت نشان داد که اینگونه نیست و پیشاپیش تمرکززدایی لازم در سیستم تصمیم‌گیری به انجام رسیده است.

وی افزود: همچنین فکر می‌کرد با ضربه به بخش‌های نظامی و امنیتی کشور، معترضین به خیابان خواهند آمد. این تحلیل نیز نادرست بود، چرا که پایگاه اجتماعی نظام با حضور خیابانی خود، چنین فرصتی را از وی گرفت. اما هنوز به نظر می‌رسد از این تحلیل دوم کاملاً مأیوس نشده است. هرگاه در چند شب و روز آتی متوجه حقیقت کار شود، به احتمال قوی در مدت زمان کوتاهی، جنگ با پیروزی ایران به سمت نقطه پایان نزدیک خواهد شد.