معاون وزیر بهداشت: علت فوت دو دانشجو هنوز قطعی نیست؛ منتظر نظر پزشکی قانونی هستیم

به گزارش خبرگزاری آنا، مسعود حبیبی، معاون فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، صبح امروز در حاشیه نشست خبری با اصحاب رسانه در جمع خبرنگاران که در محل این وزارتخانه برگزار شد، با تأکید بر اهمیت سلامت روان دانشجویان، از اجرای برنامه‌های گسترده، چندلایه و پیشگیرانه در دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور خبر داد.

وی با قدردانی از طرح این موضوع در نشست خبری، اظهار کرد: دانشجویان در مقطع حساسی از زندگی خود قرار دارند و توجه به سلامت روان آنها یک ضرورت انکارناپذیر است. بر همین اساس، مراکز مشاوره دانشجویی در تمام دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور فعال هستند و حتی با ارتقا برخی از آنها به سطح اداره، تلاش شده است حساسیت بیشتری نسبت به سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی و مسائل روانی دانشجویان اعمال شود.

غربالگری سلامت روان همه دانشجویان ورودی

معاون فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت با اشاره به برنامه غربالگری سلامت روان گفت: در سال جاری، تمام دانشجویان ورودی دانشگاه‌ها تحت غربالگری سلامت روان قرار گرفتند تا در صورت نیاز، مداخلات لازم به‌موقع انجام شود. در مواردی که نیاز به تخصص‌های خارج از مراکز مشاوره دانشگاهی وجود داشت، منابع لازم برای بهره‌گیری از روان‌پزشکان و روان‌شناسان متبحر پیش‌بینی شد تا فرآیند غربالگری به‌صورت دقیق انجام شود.

حبیبی تأکید کرد: نتایج حاصل از این غربالگری‌ها، مبنای تصمیم‌گیری و اقدامات به‌هنگام در حوزه سلامت روان قرار گرفته است. 

سلامت روان فقط وظیفه روان‌پزشک نیست

وی با بیان اینکه سلامت روان صرفاً به خدمات روان‌پزشکی و روان‌شناسی محدود نمی‌شود، افزود:‌ عوامل متعددی در سلامت روان دانشجویان مؤثر است. از این رو، ما با توسعه فعالیت‌های فرهنگی و ورزشی، بهبود شرایط خوابگاه‌ها، ارتقای زیست دانشجویی و همچنین حمایت‌های رفاهی و اقتصادی، تلاش کرده‌ایم زمینه‌های آسیب به سلامت روان دانشجویان را به حداقل برسانیم.

حبیبی ادامه داد: در موارد خاص، از جمله مشکلات رفاهی و اقتصادی برخی دانشجویان، حمایت‌های لازم با همکاری صندوق رفاه دانشجویان انجام شده و گزارش این اقدامات نیز از سوی مسئولان مربوطه ارائه خواهد شد.

اجرای «طرح پنجره نو» برای مداخله به‌هنگام

معاون فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت از طراحی و اجرای «طرح پنجره نو» به‌عنوان یکی از برنامه‌های مهم این وزارتخانه یاد کرد و گفت: این طرح با هدف مداخله به‌موقع و شناسایی دانشجویان در معرض خطر طراحی شده است تا به‌جای واکنش پس از وقوع حادثه، پیشگیری فعالانه صورت گیرد.

وی افزود: در قالب این طرح، افکار خودکشی بر اساس هفت شاخص شناسایی می‌شود و تاکنون ۱۱۷ تیم تخصصی متشکل از روان‌شناس بالینی، روان‌پزشک و مددکار اجتماعی در دانشگاه‌ها تشکیل شده است. این تیم‌ها به‌طور ویژه دانشجویانی را که از مسیر‌های مختلف شناسایی می‌شوند، تحت پوشش قرار می‌دهند.

حبیبی با ارائه آمار عملکرد مراکز مشاوره دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور اظهار کرد: در حال حاضر، ۶۷ مرکز مشاوره مبتنی بر سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی در دانشگاه‌های علوم پزشکی فعال هستند که خدمات خود را در پردیس‌های دانشگاهی، دانشکده‌ها، خوابگاه‌ها و حتی پاویون‌های بیمارستان‌های آموزشی ارائه می‌دهند.

وی افزود: تا پایان دی‌ماه سال ۱۴۰۴، بیش از ۳۳ هزار دانشجو به‌صورت خودمعرف به مراکز مشاوره مراجعه کرده‌اند. همچنین ۵۵۲ دوره آموزشی برای اساتید مشاور به‌عنوان خط اول شناسایی دانشجویان در معرض آسیب برگزار شده است.

معاون فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت با اشاره به فعالیت‌های آموزشی و مشارکتی گفت: در سال جاری، ۴۷۶۰ کارگاه آموزشی مهارت‌های ده‌گانه زندگی شامل تاب‌آوری فردی و اجتماعی، سرسختی روان‌شناختی و ارتباط مؤثر برای دانشجویان برگزار شده است.

وی ادامه داد: بیش از ۲۳۰۶ دانشجو نیز به‌صورت داوطلبانه در قالب «طرح همتایاران سلامت روان» و در شش محور ازدواج، خودکشی، اعتیاد، سلامت روان، خودمراقبتی و سواد رسانه‌ای فعالیت می‌کنند.

حبیبی همچنین از فعال بودن ۶۲ خط مشاوره تلفنی در دانشگاه‌های علوم پزشکی خبر داد و گفت: در سال ۱۴۰۴، ۹۳۴ دانشجو از این خطوط برای دریافت خدمات مشاوره استفاده کرده‌اند. هدف اصلی این خطوط، کنترل بحران و ارجاع دانشجو به مراکز مشاوره حضوری است.

وی  با اشاره به نتایج اقدامات انجام‌شده اظهار کرد: بر اساس تحلیل داده‌های حاصل از غربالگری و خدمات مشاوره، حدود ۹۵.۵ درصد از دانشجویانی که دارای افکار خودکشی بوده‌اند، با مداخلات انجام‌شده کنترل شده و به فعالیت عادی خود بازگشته‌اند. همچنین تنها ۴ درصد از این افراد سابقه اقدام داشته‌اند که در مجموع، اقدامات انجام‌شده منجر به پیشگیری از رفتار‌های پرخطر در حدود ۹۶ درصد موارد شده است که هدف از این برنامه اثربخشی است. 

 توضیح درباره موارد فوت دانشجویان

معاون فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره فوت دو دانشجو تأکید کرد: علت دقیق فوت این دانشجویان هنوز از سوی پزشکی قانونی اعلام نشده و تا زمان اعلام نظر رسمی، وزارت بهداشت وارد گمانه‌زنی نمی‌شود. یکی از این دانشجویان تحت پوشش خدمات مشاوره بوده و پرونده وی بررسی شده است، اما تعیین علت نهایی منوط به اعلام نظر تخصصی پزشکی قانونی است.

وی بیان کرد: در اعلام چنین مواردی، ملاحظات انسانی و خانوادگی اهمیت زیادی دارد و وزارت بهداشت صرفاً بر اساس گزارش رسمی پزشکی قانونی اطلاع‌رسانی خواهد کرد.

وی با اشاره به آمار جانباختگان و بازداشتی های وقایع اخیر گفت: یکی از دانشجویان به نام آیدا حیدری دانشجوی سال چهارم پزشکی در دانشگاه علوم پزشکی تهران از جانباختگان حوادث اخیر بودند. دانشجوی دیگر به نام پارسا صفار از دانشگاه علوم پزشکی مشهد جزء شهدا قرار گرفتند. یکی از اساتید دانشگاه هم از دانشگاه علوم پزشکی البرز در این حوادث و اغتشاشات خیابانی جان خود را از دست دادند و شهید شدند.

معاون دانشجویی وزیر بهداشت گفت: عمده دانشجویانی که دستگیر شده بودند فعلا آزاد شده اند. در حال حاضر ۹ نفر دانشجو داریم که جز دستگیرشدگان هستند.

حبیبی در مورد شرایط دانشگاه‌های علوم پزشکی پس از اعتراضات گفت: خوشبختانه فضای دانشگاه‌های علوم پزشکی، محیطی آرام بوده و به لطف خدا در این دانشگاه‌ها تقریباً هیچ مشکلی نداشتیم که این نشان‌دهنده نگاه بلند دانشگاه‌ها در مواجهه با شرایط حساس کشور است.

وی افزود: آغاز ترم جدید طبق تقویم آموزشی انجام می‌شود، اما دانشگاه‌ها این اختیار را دارند که با توجه به شرایط خاص خود، نحوه برگزاری کلاس‌ها را در شورای دانشگاه تصمیم‌گیری کنند. در حال حاضر حدود یک‌سوم از دانشجویان در خوابگاه‌های دانشجویی مستقر هستند و خدمات خوابگاهی به‌صورت مستمر ارائه شده است.

معاون فرهنگی دانشجویی وزارت بهداشت با اشاره به این‌که خوابگاه‌های دانشجویی حتی یک روز هم تعطیل نبوده‌اند گفت: حتی در بازه‌ای که برای امتحانات دانشگاه‌های وزارت بهداشت فرجه داده شد و این فرجه از ۴ بهمن‌ماه آغاز شده بود، خوابگاه‌ها باز بودند.

وی خاطر نشان کرد: حدود ۳۰ درصد از دانشجویان دانشگاه‌های علوم پزشکی را دانشجویان بالینی، اینترن‌ها، دستیاران و استاجرها تشکیل می‌دهند که آموزش آن‌ها به‌صورت کامل و حضوری ادامه داشته و در خوابگاه‌ها مستقر بوده‌اند.

حبیبی در مورد بودجه فعالیت‌های فرهنگی گفت: در سال جاری، برای نخستین بار موفق شدیم یک ردیف بودجه مشخص برای برنامه‌های فرهنگی و ورزشی دانشجویان داشته باشیم. ولی تاکنون حدود ۴۰ درصد از این بودجه تخصیص پیدا کرده است. 

وی افزود: منابعی که ما برای فعالیت‌های فرهنگی و ورزشی نیاز داریم حداقل یک همت است ولی برای سال ۱۴۰۵، پیشنهاد دولت اختصاص ۳۲۰ میلیارد تومان برای بودجه فرهنگی بوده است. ما همچنان پیگیر هستیم تا با همراهی مجلس شورای اسلامی و با توجه نمایندگان به اهمیت حوزه فرهنگ، این رقم در فرآیند بررسی بودجه تقویت شود. 

معاون فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت اظهار کرد: واقعیت این است که منابع فرهنگی فعلی برای دانشجویان بسیار محدود است. برای مقایسه، پیش از افزایش قیمت‌ها، سالانه به‌طور متوسط حدود ۷۰ میلیون تومان یارانه برای غذای هر دانشجو اختصاص داده می‌شد، در حالی که سرانه فرهنگی هر دانشجو حتی به یک‌هفتادم این رقم هم نمی‌رسد. این در حالی است که برای برنامه‌ریزی مؤثر فرهنگی، ما نیازمند منابع کافی برای ارتقای کیفیت زیست دانشجویی، تقویت مهارت‌های ارتباطی، ادراکی، همدلی، تاب‌آوری و افزایش نشاط دانشجویان هستیم. بدون توجه جدی به سرانه فرهنگی، امکان تحقق این اهداف به‌صورت پایدار وجود نخواهد داشت.

وی در خصوص فعالیت‌های فرهنگی در دانشگاه‌ها گفت: در حوزه‌ی فعالیت‌های فرهنگی، بیش از ۴۰۰ نشریه‌ی دانشجویی و حدود ۱۵۰ تشکل دانشجویی در دانشگاه‌های علوم پزشکی فعال هستند. در جشنواره‌ها نیز شاهد رشد قابل توجه بوده‌ایم؛ به‌طوری که در جشنواره «تیتر» افزایش ۹۰ درصدی آثار ارسالی ثبت شده و اختتامیه آن سال آینده برگزار خواهد شد.

معاون فرهنگی دانشجویی وزارت بهداشت اظهار کرد: جشنواره «سیمرغ» با توجه به جابه‌جایی زمان آزمون‌ها، مهلت ارسال آثار را تا ۱۵ اردیبهشت تمدید کرده و دانشجویان می‌توانند تا این تاریخ آثار خود را ارسال کنند. همچنین مراحل داوری سی‌وسومین دوره جشنواره دانشجوی نمونه انجام شده و اختتامیه‌ آن در اردیبهشت‌ماه برگزار می‌شود.

حبیبی در مورد فعالیت‌های قرآنی معاونت فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت گفت: جشنواره قرآن و عترت خانواده نظام سلامت کشور، حوزه‌های اساتید، کارکنان و دانشجویان را در بر می‌گیرد. امسال سی‌امین دوره این جشنواره برگزار می‌شود و تلاش شده با قرار دادن چتر قرآن و اهل‌بیت (ع) بر فعالیت‌های خانواده نظام سلامت، فضایی پویا و اثرگذار برای دانشجویان ایجاد شود.

وی افزود: با وجود شرایط خاص و اتفاقات روزهای اخیر کشور، تاکنون بیش از ۳۷ هزار نفر در این جشنواره شرکت کرده‌اند. از جمله نوآوری‌های جشنواره امسال، اجرای طرح «سفیران نور» با محوریت جوانان دانشجو بود. همچنین در راستای تکریم نخبگان و قهرمان‌پروری، از ظرفیت نخبگان دانشگاهی در داوری، طراحی سؤالات و سایر بخش‌ها استفاده شد.