آخرین مطالب
داستان پروانه‌ای که نجاتش وایرال شد
نجات‌دهندگان در «لانگ آیلند» با انجام پیوند ظریف و بی‌سابقه بال به یک «پروانه شهریار» در حال مرگ، فرصت دوباره‌ای برای پرواز به او دادند. ویدیوی منتشرشده از این اقدام آنها به سرعت وایرال شد.
تلاش علم برای احیای یک سنت فراموش‌شده
ماست با طعم مورچه
چه می‌شود اگر برای تهیه ماست، به جای مخمر معمولی، چهار مورچه زنده را در شیر گرم بیندازید؟ این روش عجیب که یک سنت فراموش‌شده در بالکان است نظر دانشمندان را به خود جلب کرد و باعث شد آنها از آزمایشگاه خود در دانمارک بیرون بیایند و به خواستگاه اصلی آن بروند و ماست مورچه‌ای را در لانه مورچه‌های چوب درست کنند.
۱۰ فنجان چای در روز، نسخه‌ای برای قلب سالم‌تر
چای سیاه، نه تنها یک نوشیدنی معمولی روزمره بلکه یک «داروی طبیعی» برای قلب ما است؛ دانشمندان چینی در بررسی‌های تازه خود به این مسئله پی برده‌اند که روزانه چه میزان از این نوشیدنی محبوب، قلب ما را نجات می‌دهد. طرفداران چای اگر تعداد فنجان‌های مورد نظر دانشمندان را بفهمند، حتما لبخند رضایت بر لب‌هایشان خواهد نشست.
آنچه در دهان شما زندگی می‌کند، شاید مرگبار باشد
هر صبح وقتی مسواک می‌زنیم، شاید تنها به درخشش دندان‌هایمان فکر می‌کنیم؛ اما پژوهش‌های تازه نشان می‌دهد همین کار ساده می‌تواند تفاوتی بزرگ در سرنوشت سلامتی ما رقم بزند؛ تفاوتی میان ابتلا به بیماری‌های مرگبار یا محافظت در برابر آنها.
بخش دوم مصاحبه آناتک با حنیف قلندری، پژوهشگر تاریخ علم
نقد دانش گذشتگان با معیارهای امروز نادرست است
ما امروز ستارگان را با ابزار‌های پیشرفته می‌بینیم؛ آنها با چشم، ابزار‌های اولیه و باورهایشان می‌دیدند؛ اما آیا این تفاوت، به ما حق می‌دهد که دانش گذشته را «خرافه» خوانده و از تاریخ علم دور شویم؟
گفت‌وگوی آناتک با استاد «دانشگاه برندون» درباره کشف کرمی که پلاستیک را می‌بلعد
کرم موم‌خوار، مسیر تازه‌ای در تجزیه پلاستیک‌ها باز می‌کند
کرم موم‌خوار روزی آفتی برای زنبور‌های عسل شمرده می‌شد. امروز، همین موجود کوچک در مرکز یک انقلاب زیست‌فناوری قرار گرفته است. پژوهشگران دریافته‌اند که این کرم می‌تواند پلاستیک را هضم کند؛ اما برای تبدیل این قابلیت به راه‌حلی جهانی، نیاز به «رژیم غذایی ویژه» دارد. برای درک بهتر این موضوع آناتک با دکتر «برایان کاسونه»، سرپرست تیم پژوهشی که روی این موضوع کارمی‌کند، گفتوگو کرده‌است.
گفتگوی اختصاصی آناتک با حنیف قلندری، پژوهشگر تاریخ علم
پیش از خط، پیش از کتاب، پیش از علم؛ تنها آسمان بود
تاریخ علم نجوم به قدمتی فراتر از آنچه در متون کهن ثبت شده بازمی‌گردد. انسان‌های پیش از تاریخ با رصد خورشید، ماه و ستارگان، نه تنها مسیر زندگی روزمره خود را سامان دادند بلکه نخستین گام‌ها را برای درک جایگاه خویش در جهان برداشتند. گفت‌وگوی پیش‌رو با دکتر حنیف قلندری، استاد تاریخ علم، تلاشی است برای ردیابی این مسیر از نخستین نشانه‌های «آگاهی آسمانی» تا پیوند نجوم با ریاضیات.
آیا درست کردن پازل از زوال عقل جلوگیری می‌کند
از آموزش جغرافی به کودکان ثروتمند در قرن هجدهم تا سرگرمی که می‌تواند احساس تنهایی در سالمندان را کاهش دهد؛ اما آیا واقعا این گفته درست است که پازل حل کردن از زوال عقل جلوگیری می‌کند؟ نظر کارشناسان چیست؟
باران‌هایی که طبیعت و انسان را آلوده می‌کند
دیگر فقط اقیانوس‌ها نیستند که در حال بلعیدن پلاستیک هستند. جنگل‌ها هم اکنون ذرات میکروپلاستیک را از هوا می‌گیرند و در خاک خود ذخیره می‌کنند؛ اما ماجرا به اینجا ختم نمی‌شود. همین ذرات، از طریق هوا و غذا وارد بدن ما شده‌اند و اکنون در استخوان‌های انسان کشف شده‌اند؛ جایی که می‌تواند باعث پیری زودرس سلول‌های استخوانی و حتی شکستگی‌های پاتولوژیک شود. ما دیگر فقط با بحران زیست‌محیطی مواجه نیستیم بلکه یک بحران سلامت در سطح جهانی پیش روی ماست.
چگونه انسان در هزار سال گذشته تکامل حیوانات را تغییر داده است
انسان بدون اینکه متوجه شود، به یک نیروی تکاملی قدرتمند تبدیل شده است. در طول هزار سال گذشته، حیوانات اهلی بزرگ‌تر شده‌اند، در حالی که حیوانات وحشی کوچک‌تر و کمتر شده‌اند. این تغییرات، نتیجه فشار‌هایی است که ما به طور مستمر بر طبیعت وارد می‌کنیم: از کشاورزی و شهرنشینی گرفته تا انتخاب نژاد‌هایی که «زیبا» به نظر می‌رسند.
پژوهشگر دانشگاه آرهوس دانمارک در گفتوگو با آناتک:
بتنی که نفس می‌کشد: فناوری زنده برای تولید و ذخیره برق
پژوهشگران دانشگاه آرهوس دانمارک با جاسازی باکتری‌های زنده در رایج‌ترین مصالح ساختمانی جهان یعنی بتن، نوعی ابرخازن ساخته‌اند که قادر به ذخیره برق است. این تیم با افزودن باکتری «شوانلا انیدنسیس» که به دلیل توانایی‌اش در جابجایی الکترون‌ها به خارج از سلول خود مشهور است، ایده بی‌جان بودن بتن را به چالش کشیده‌اند. با دکتر چی لو (Qi Luo)، پژوهشگر ارشد این پروژه، گفت‌وگویی داشتیم تا از نزدیک با این فناوری آشنا شویم. او به ما خواهد گفت چگونه کپک‌ها الهام بخش او بوده‌اند.
در مصاحبه آناتک با کاظم کوکرم، مدرس نجوم بررسی شد
آیا « جیزرو» به پرسش مریخی دانشمندان پاسخ می‌دهد؟
«ناسا ردپای زیستی بالقوه‌ای را در گل‌سنگ‌های مریخ کشف کرد.» این خبر در چند روز گذشته به تیتر رسانه‌های جهان تبدیل شد. «ساینس دیلی» نوشت مریخ‌نورد «پرزویرنس» (Perseverance به معنی استقامت) ناسا، گِل‌سنگ‌هایی را در دهانه «جیزرو» (Jezero) مریخ کشف کرده که حاوی کربن آلی و بافت‌های (ریزساختار) غیرمعمول است و به ردپا‌های زیستی بالقوه اشاره دارند.
ماه قرمز، نگرانی‌های سفید: تلاش رسانه‌ای برای رفع نگرانی مردم
در شب ماه‌گرفتگی کامل شانزدهم شهریور، هم زیبایی‌های آسمان و هم نگرانی‌های قدیمی مردم در رسانه‌های جهانی بازتاب یافت. رسانه‌ها تلاش کردند با استناد به پژوهش‌های علمی، باور‌های نادرست درباره تأثیر ماه‌گرفتگی بر سلامت را زیر سؤال ببرند.
گفتگوی آناتک با سخنگوی کمیته آماتوری انجمن نجوم ایران:
پشت پرده شایعات فضای مجازی درباره ماه‌گرفتگی کامل پس از هفت سال
یک ماه‌گرفتگی کامل در راه است. آیا می‌دانستید که هفته آینده، آسمان ایران شاهد رخدادی زیبا خواهد بود؟ جزئیات زمانی و مکانی، علت تغییر رنگ ماه در این ماه‌گرفتگی، چگونگی عکاسی از آن و حتی پرسش‌هایی ماورائی مانند جذب و روایت‌های مختلفی که از این ماه‌گرفتگی در فضای مجازی منتشر شده را در گفتوگو با سخنگوی کمیته آماتوری انجمن نجوم ایران مطرح کرده‌ایم که می‌توانید پاسخ آنها را در این مصاحبه اختصاصی پیدا کنید.
کشف راهی تازه برای تبدیل نور خورشید به سوخت
در حالی که گیاهان میلیون‌ها سال است با فتوسنتز، نور خورشید را به انرژی شیمیایی تبدیل می‌کنند، دانشمندان یک دانشگاه در سوئیس مولکولی مصنوعی ساخته‌اند که می‌تواند مثل یک گیاهِ کوچک در آزمایشگاه، نور را جذب کند و بار الکتریکی ذخیره کند. این مولکول هوشمند، با ذخیره دو بار مثبت و دو بار منفی، گامی است به سوی آینده‌ای مبتنی بر انرژی پایدار.
تحول در فناوری‌های انرژی پاک با کشف کریستال جدیدی که نفس می‌کشد
در دنیایی که به خاطر آلودگی هوا نفس کشیدن سخت شده است؛ دانشمندان نفس تازه‌ای به فناوری‌های انرژی پاک دمیدند. کریستالی جدید از دل آزمایشگاه‌های کره و ژاپن بیرون آمده که مانند ریه نفس می‌کشد. این ماده هوشمند در دمای نسبتا پایین اکسیژن را جذب و آزاد می‌کند. این کشف می‌تواند تحولی در فناوری‌های انرژی پاک به وجود آورد.
ماجرای ژنی که زندگی در خشکی را ممکن ساخت
پوست، بخشی از بدن است که به‌صورت نامرئی با تمام چالش‌های فیزیکی زندگی در خشکی مواجه می‌شود. اما چگونه توانسته تحمل فشار‌های مداوم وزن بدن را داشته باشد؟ در پژوهشی تازه، دانشمندان چینی با تمرکز روی ژن Slurp۱ و پروتئینی که تولید می‌کند دیدی تازه درباره نحوه سازگاری پوست با فشار‌های فیزیکی ارائه کرده‌اند. این ژن که در موجودات خشکی‌زی یافت می‌شود؛ اما در ماهی‌ها و بی‌مهرگان وجود ندارد، احتمالا در ابتدای سازگاری با زندگی بر روی خشکی ظهور کرده است.
کشف شیشه جادویی همیشه تمیز
تصور کنید پنجره‌ای داشته باشید که هرگز گرد و غبار روی آن ننشیند و حتی در شدیدترین طوفان‌های شن هم شفاف و براق بماند. از الهام گرفتن از برگ نیلوفر آبی و چشم‌های شب‌پره گرفته تا به‌کارگیری میدان‌های الکتریکی پیشرفته، مسیر نوآوری در شیشه‌های خودتمیزشونده حالا به جایی رسیده که دیگر نظافت شیشه‌ها نه وقت می‌گیرد، نه آب و مواد شیمیایی می‌خواهد؛ فقط کمی هوش مهندسی کافی است.
راز پنهان در سلول؛ چگونه «آراِن‌اِی» با لباس مبدل خود از دید سیستم ایمنی می‌گریزد؟
در دل سلول‌های ما، یک پیام‌رسان پنهانی زندگی می‌کند: آراِن‌اِی. این مولکول حیاتی، با پوششی از قند به عنوان لباس مخفی؛ مانند یک مامور اطلاعاتی در سایه می‌ماند و از دید سیستم ایمنی پنهان می‌شود. بدون این قند، بدن ما به خودش حمله می‌کرد. اما اکنون دانشمندان راز این پنهان‌کاری را فهمیده‌اند و شاید روزی بتوانند این مکانیسم را برای درمان بیماری‌های خودایمنی بکار گیرند.
دکتر حنیف قلندری، استاد تاریخ علم در گفتوگو با آناتک:
نگاهی به عصری که ایران مرکز دنیای ریاضی بود
عصر طلایی ریاضیات در ایران چه دوره‌ای است؟ از چه ملاکی برای تعیین آن می‌توان استفاده کرد؟ در مطالعه تاریخ علم ریاضی به چه مسائلی پرداخته می‌شود؟ در ادامه گفتگو با دکتر حنیف قلندری، استاد تاریخ علم به دنبال پاسخی برای این پرسش‌ها می‌گردیم.
