آخرین مطالب
رئیس دانشکده علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد غرب تهران در گفتوگو با آناتک:
آگاهی دادن و نه تبلیغات در زمینه فناوری‌های نوین درمانی ضروری است
در دنیای امروز، فناوری‌های نوینی مانند میدان‌های الکترومغناطیسی، با نفوذ به سطح عینی و فیزیولوژیک مغز، دریچه‌ای جدید به سوی درک و درمان اختلالات روانی گشوده‌اند. اما پذیرش این ابزار‌ها در جامعه تنها به پیشرفت فنی وابسته نیست بلکه نیازمند نگاهی جامع و فرهنگ‌سازی آگاهانه و است. با دکتر حمیدرضا جعفری، روانشناس، عضو هیئت علمی و رئیس دانشکده علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب، گفت‌وگویی داشتیم که فراتر از سؤالات فنی، به ماهیت چندلایه انسان، مسئولیت متخصصان و خطر سوءاستفاده غیرحرفه‌ای می‌پردازد.
انسان‌ها برای زیستن در طبیعت تکامل یافته‌اند و نه شهر‌ها
یک پژوهش جدید نشان می‌دهد بسیاری از چالش‌های بهداشت و سلامت در جهان امروز ممکن است از ناهماهنگی عمیق تکاملی میان زیست‌شناسی باستانی انسان و محیط‌های صنعتی کنونی سرچشمه بگیرد.
خواهران پنهان «خوشه پروین» پیدا شدند
«هفت خواهران» بسیار بیش از آن‌چه پیش‌تر تصور می‌شد، خویشاوند دارند. ستاره‌شناسان با بهره‌گیری از تلسکوپ‌های فضایی ناسا و آژانس فضایی اروپا، هزاران ستاره پنهانِ وابسته به خوشه ستاره‌ای پروین را شناسایی کرده‌اند؛ مجموعه‌ای عظیم که ابعاد این خوشه را حدود ۲۰ برابر بزرگ‌تر از برآورد‌های گذشته نشان می‌دهد و راه تازه‌ای برای ردگیری منشأ مشترک ستارگان از جمله خورشید در اختیار پژوهشگران می‌گذارد.
گفت‌وگوی آناتک با یک استاد فلسفه علم به مناسبت روز جهانی فلسفه:
فلسفه، همراه ضروری علم؛ نیاز به شناخت جامع جهان در قرن بیست و یکم
علم پیش می‌رود، اما پرسش‌های بنیادین همچنان پابرجاست. در روز جهانی فلسفه، بار دیگر اهمیت رابطهٔ میان «فلسفه علم» و دستاوردهای علمی در کانون توجه قرار می‌گیرد؛ رابطه‌ای که نشان می‌دهد پرسش‌های بنیادین انسان نه تنها با روش‌های علمی، بلکه با تأملات فلسفی نیز گره خورده‌اند. طرح پرسش‌هایی درباره چیستی قانون طبیعت، حدود توانایی علم در تبیین پدیده‌ها، و چالش‌های اخلاقی در عصر فناوری‌های نوینی همچون هوش مصنوعی، همگی ضرورت بازاندیشی در بنیان‌های نظری علم و نقش مکمل فلسفه را برجسته می‌سازند.
بارش مداوم ریزشهاب‌واره‌ها؛ «تهدیدی خاموش» برای پایگاه‌های آینده انسان‌ها در ماه
ماه جوی ندارد، نه آب‌وهوا و نه باد. با این حال، همواره در معرض نوعی بمباران نامرئی قرار دارد؛ بارشی بی‌پایان از ریزشهاب‌واره‌ها یعنی ذرات ریز سنگ و فلز که با سرعتی تا ۷۰ کیلومتر بر ثانیه حرکت می‌کنند. در حالی که برنامه آرتمیس ناسا در حال آماده‌سازی برای ایجاد یک پایگاه دائمی بر سطح ماه است، درک این «تهدید خاموش» برای حفظ ایمنی فضانوردان آینده حیاتی شده است.
در گفت‌وگوی آناتک با یکی از اعضای هیئت دبیران کمیته آماتوری نجوم ایران بررسی شد
دنباله‌دار بین‌ستاره‌ای اطلس؛ سومین مهمان فضایی منظومه شمسی، نه سفینه بیگانه!
علی ابراهیمی سراجی، عضو هیئت دبیران کمیته آماتوری انجمن نجوم ایران، با بررسی علمی دنباله‌دار ۳ آی اطلس (3I/ATLAS) تأکید می‌کند این جرم، یک سازه فرازمینی نیست، بلکه فرصتی نادر برای بررسی ترکیبات شیمیایی پیش از تشکیل منظومه شمسی است.
در گفت‌وگوی آناتک با سخنگوی کمیته نجوم آماتوری انجمن نجوم ایران بررسی شد
«ابرماه سگ آبی» در آسمان آبان: بزرگ‌تر، پرنورتر؛ اما نه آن‌قدر که انتظار دارید!
امروز چهارشنبه ۱۴ آبان‌ماه، ماه کامل در نزدیک‌ترین فاصله مداری خود از زمین (حدود ۳۵۴ هزار کیلومتر) دیده می‌شود و پدیده‌ای به نام «ابرماه» را رقم می‌زند؛ پدیده‌ای که باعث می‌شود قرص ماه تا ۸ درصد بزرگ‌تر و ۱۶ درصد پرنورتر از ماه‌های کامل معمولی به نظر برسد.
بدن ورزشکاران نخبه هم مانند بدن انسان معمولی محدودیت متابولیکی دارد
طبق تحقیقات جدید ورزشکاران نخبه می‌توانند بدن خود را تا آخرین حد ممکن به چالش بکشند؛ اما حتی آنها هم نمی‌توانند از مرزهای ذاتی طبیعت انسانی فراتر روند. یافته‌ها نشان می‌دهد سقف کالری سوزی بلندمدت بدن انسان حدود دو نیم برابر نرخ متابولیسم پایه است و عبور طولانی مدت از آن نادر است.
میکروب‌های زیر یخ اقیانوس منجمد شمالی، اقلیم زمین را دگرگون می‌کنند
پژوهشگران برای نخستین بار حیات میکربی فعالی را زیر یخ اقیانوس منجمد شمالی شناسایی کرده‌اند؛ میکرب‌هایی که می‌توانند نیتروژن را از جو جذب کنند و در چرخه‌های زیستی و اقلیمی زمین نقش دارند.
دانشمندان راز اسپاگتی بی‌نقص را کشف کردند
دانشمندان دریافتند که گلوتن عامل اصلی استحکام اسپاگتی است و مانند یک «شبکه ایمنی میکروسکوپی» عمل می‌کند که از فروپاشی رشته‌های پاستا جلوگیری می‌کند. تصویربرداری پیشرفته نشان داد که پاستا‌های بدون گلوتن به راحتی از هم می‌پاشند مگر آنکه دقیقا در شرایط پخت مناسب طبخ شوند. همچنین نمک نیز نقش ساختاری فراتر از طعم در حفظ بافت پاستا دارد. این یافته‌ها می‌تواند به بهبود کیفیت محصولات بدون گلوتن از نظر بافت و عملکرد در پخت کمک کند.
راز یادگیری چگونگی بقا در مدرسه طبیعت
یادگیری در میان برخی از گونه‌های پرندگان تنها منحصر به آموزش والدین نیست. پژوهشگران می‌گویند گاه خواهر و برادر‌ها آموزگارانی برای کوچکتر‌ها هستند که به آنها یاد می‌دهند چگونه غذا پیدا کنند یا از خطر بگریزند. این یافته تازه نگاه ما به آموزش در طبیعت را تغییر می‌دهد.
یک بوم شناس تکاملی اسپانیایی در گفتوگو با آناتک بیان کرد
آوای جهانی پرندگان در برابر دشمن مشترک
پژوهشگران دریافته‌اند پرندگان گونه‌های مختلف در چند قاره جدا، بدون داشتن ارتباط مستقیم، آوایی مشابه برای هشدار درباره انگل‌های آشیانه (زادآور) تولید می‌کنند؛ گویی طبیعت آنها را به نوعی اتحاد از طریق صدا در برابر دشمنی مشترک که نسل آنها را تهدید می‌کند، فراخوانده است. برای فهم بیشتر این موضوع با «ویلیام فینی»، بوم‌شناس تکاملی ایستگاه بیولوژیکی دونانا در اسپانیا گفتوگو کردیم.
مکمل جدید آهن، کم‌خونی را بدون آسیب رساندن به روده درمان می‌کند
پژوهشگران مکمل جدیدی ساخته‌اند که ترکیبی از آهن، پروبیوتیک‌ها و پری‌بیوتیک‌ها است. این فرمول «سه در یک» در مطالعات روی موش‌ها، سطح هموگلوبین و تعداد باکتری‌های روده را بدون عوارض جانبی به حالت طبیعی بازگرداند. این نوآوری می‌تواند روش درمان کم‌خونی ناشی از فقر آهن را متحول کند.
راز توهمات شنیداری در افراد مبتلا به اسکیزوفرنی
تصور کنید در ذهنتان چیزی می‌گویید؛ اما مغز شما فکر می‌کند آن صدا از آن کسی دیگر است. این دقیقا اتفاقی است که در ذهن فرد مبتلا به اسکیزوفرنی رخ می‌دهد. اکنون دانشمندان با استفاده از ابزار‌های پیشرفته توانسته‌اند این اشتباه در پردازش مغز را مشاهده کنند.
سخنگوی کمیته آماتوری انجمن نجوم ایران در گفتوگو با آناتک:
امسال «بارش شهابی جباری» پرفروغ نیست
بهتر است انتظار خود را از بارش شهابی جباری پایین بیاوریم. این نظر سخنگوی کمیته آماتوری انجمن نجوم ایران است؛ آن هم در حالی که بسیاری در اثر تبلیغات رسانه‌ای، منتظر بارانی از شهاب‌ها در آسمان هستند.
رژیم غذایی و التیام زخم‌های پیش از تولد
آیا یک رژیم غذایی می‌تواند زخم‌های روانی ناشی از تروما‌های پیش از تولد را التیام بخشد؟ یافته‌های جدید حاکی از آن است که رژیم معروف لاغری «کتوژنیک» شاید بتواند به‌عنوان یک مداخله پیشگیرانه در برابر اختلالات خلقی و اجتماعی عمل کند.
«اکسیر حیات» در بدن موش‌های برهنه
اکسیر حیات هرگز در جام‌های شیشه‌ای کیمیاگران یافت نشد؛ اما ممکن است در بدن یک جانور عجیب، زیر خاک‌های آفریقا پنهان شده باشد. موش‌های حفار برهنه، راز طول عمر خود را در ساختار یک پروتئین نهفته کرده‌اند؛ پروتئینی که در انسان و موش معمولی مانع ترمیم دی‌اِن‌اِی می‌شود؛ اما در این جانور شگفت‌انگیز، به «ابزار طلایی» ترمیم ژنتیکی تبدیل شده است.
گفت‌وگوی آناتک با الکساندر استار، عصب‌پژوه دانشگاه استنفورد
پشت پرده ژنتیکی اوتیسم و اسکیزوفرنی در تکامل مغز انسان
پژوهشی جدید نشان می‌دهد برخی ژن‌های موثر در تکامل مغز انسان با ویژگی‌هایی، چون اوتیسم در ارتباط‌اند. دکتر «الکساندر استار» در گفتوگو با آناتک باور دارد این اتفاق نه یک هزینه برای کسب هوش، بلکه مبادله‌ای میان بهبود شناخت و افزایش تنوع عصبی است.
داستان پروانه‌ای که نجاتش وایرال شد
نجات‌دهندگان در «لانگ آیلند» با انجام پیوند ظریف و بی‌سابقه بال به یک «پروانه شهریار» در حال مرگ، فرصت دوباره‌ای برای پرواز به او دادند. ویدیوی منتشرشده از این اقدام آنها به سرعت وایرال شد.
تلاش علم برای احیای یک سنت فراموش‌شده
ماست با طعم مورچه
چه می‌شود اگر برای تهیه ماست، به جای مخمر معمولی، چهار مورچه زنده را در شیر گرم بیندازید؟ این روش عجیب که یک سنت فراموش‌شده در بالکان است نظر دانشمندان را به خود جلب کرد و باعث شد آنها از آزمایشگاه خود در دانمارک بیرون بیایند و به خواستگاه اصلی آن بروند و ماست مورچه‌ای را در لانه مورچه‌های چوب درست کنند.
