آخرین مطالب
مشاهده اختفای نادر ماه و ناهید در روشنایی روز؛ رویدادی کمتکرار در آسمان امسال
آخر هفته، ناهید پشت ماه پنهان خواهد شد
چشم که به آسمان روز عادت کرده باشد، انتظار شگفتی ندارد؛ اما همیشه استثناهایی وجود دارد که قواعد معمول را بههم میزنند. در روزهای پایانی خرداد، سیاره ناهید پشت ماه پنهان میشود؛ پدیدهای به نام «اختفا» که در روشنایی روز رخ میدهد و همزمانی دقیق حرکت این دو جرم آسمانی را نشان میدهد.
یک عضو هیات علمی دانشگاه آزاد در گفتوگو با آناتک توضیح میدهد
چرا تصمیم نگرفتن، از اشتباه کردن راحتتر به نظر میرسد
بعضی تصمیمها قبل از اینکه سخت باشند، مبهماند. ما در نقطهای تصمیم میگیریم که همه چیز روشن نیست؛ نه اطلاعات کامل داریم، نه نتیجه قابل پیشبینی است، نه حتی اطمینان داریم که انتخاب درست دقیقاً کدام است. با این حال باید جلو رفت؛ همینجا تفاوتها شروع میشود. بعضیها در دل همین ابهام حرکت میکنند و بعضی دیگر درگیر افکار بیپایان میشوند؛ نه به خاطر نداشتن توان تصمیمگیری، بلکه به خاطر فشاری که نامشخص بودن وضعیت روی ذهن ایجاد میکند. در واقع مسئله اصلی، خودِ تصمیم نیست؛ نحوه کنار آمدن با نادیدههاست.
سیستم پنهان انتقال انرژی در سلولها کشف شد؛ هسته دیگر منتظر نمیماند
سلولها انرژی مورد نیاز DNA را از یک سیستم پنهان تأمین میکنند
انرژی در سلولها بیهدف پخش نمیشود. پیش از این گمان میشد سلولها انرژی مورد نیاز خود را در بخشی تولید میکنند و سپس این انرژی بهصورت آزاد در سراسر سلول پخش میشود تا به هر ناحیهای که نیاز دارد برسد. اما پژوهشی تازه نشان میدهد که «هسته» (Nucleus)، از سازوکاری مستقیم و ناشناخته برای تأمین انرژی خود استفاده میکند.
ژنهایی که هرگز به ارث نرسیدند، اما زندگی ما را شکل دادند
والدین از طریق ژنهایی که هرگز به ارث نمیبرند، بر فرزندان تأثیر میگذارند
ژنها همهچیز را تعیین نمیکنند. سالها تصور میشد آنچه از والدین به ارث میبریم، مستقیماً از طریق DNA منتقلشده به ما محدود میشود؛ اما تأثیر والدین بسیار فراتر از این انتقال مستقیم است. حتی ژنهایی که هرگز به فرزندان منتقل نمیشوند نیز میتوانند مسیر رشد، ویژگیهای جسمی و حتی عملکرد شناختی آنها را تحت تأثیر قرار دهند.
بهترین زمان مشاهده کهکشان راه شیری با چشم غیرمسلح
امشب آسمان شب به تاریکترین حالت خود نزدیک میشود
تاریکی، همیشه هم به معنای نبودن نور نیست. در ۲۵ خرداد، زمانی که ماه به مرحله «ماه نو» (New Moon) میرسد، آسمان شب به تاریکترین حالت خود نزدیک میشود و شرایطی ایدهآل برای رصد اجرام کمنور آسمانی فراهم میآید. در چنین شبی، ساختار کلی کهکشان راه شیری و جزئیاتی مانند شکافهای تاریک و سحابیهای گسترده نیز قابل مشاهده است.
چرا بعضی انسانها احساسات خود را نمیشناسند
درون انسان همیشه روشن و قابلخواندن نیست. گاهی بدن واکنش نشان میدهد، ذهن آن را ثبت میکند، اما معنا میان این دو گم میشود. «الکسیتایمیا» (Alexithymia) به وضعیتی اشاره دارد که در آن فرد احساسات را تجربه میکند، اما توانایی شناسایی و نامگذاری آنها را از دست میدهد.
پژوهشگر پسادکتری «دانشگاه کمبریج» در گفتوگو با آناتک:
«اوریگامی RNA» ژنها را تا میزند تا بیماریها آشکار شوند
تشخیص بیماریهای ژنتیکی همیشه به سادگی نیست. نواحی تکراری در DNA بهخوبی در روشهای معمول خوانده نمیشوند، به همین دلیل روش «اوریگامی RNA» برای بررسی مستقیمتر و دقیقتر اطلاعات ژنتیکی از سوی پژوهشگران دانشگاه کمبریج مطرح شده است.
همه آبها برای مصرف دارو مناسب نیستند
یک انتخاب کوچک، یک پیامد بزرگ. مصرف دارو با هر نوع نوشیدنی، عادتی رایج و بهظاهر بیاهمیت است؛ اما این انتخاب میتواند ساختار دارو را پیش از ورود به بدن تغییر دهد. پدیدهای که نهتنها مسیر جذب دارو را مختل میکند، بلکه میتواند اثربخشی درمان را نیز بهطور جدی کاهش دهد.
مغز زنان از یک مسیر منحصر به فرد برای ذخیره خاطرات ترس استفاده میکند
ترس در مغز زنان و مردان یکسان ثبت نمیشود. پژوهش تازهای نشان میدهد مغز زنان برای ذخیره خاطرات ترسناک از مسیری متفاوت استفاده میکند؛ کشفی که میتواند به درک بهتر علت شیوع بیشتر اختلال استرس پس از سانحه در زنان و توسعه درمانهای دقیقتر کمک کند.
تغذیه امروز، آینده ذهنی کودک شما را میسازد
همهچیز از همان سالهای اول آغاز میشود. سالهای ابتدایی زندگی کودک، همواره بهعنوان دورهای حیاتی برای رشد جسمی و ذهنی شناخته شدهاند، آنچه کودک در این دوره میخورد، میتواند اثراتی عمیق و ماندگار بر عملکرد مغز او در سالهای نوجوانی داشته باشد.
کروموزوم Y آنطور که گفته میشد در حال از بین رفتن نیست
یک فرضیه قدیمی درباره کروموزم مردانه زیر سؤال رفت. دانشمندان معتقد بودند «کروموزوم Y» بهعنوان یکی از تعیینکنندههای جنسیت در پستانداران، در مسیری یکطرفه به سمت نابودی حرکت میکند؛ مسیری که در آن ژنها به تدریج از دست میروند و هیچ ژن تازهای جایگزین نمیشود.
مغزتان را نجات دهید و این الگوهای خواب را کنار بگذارید
این ۳ عادت خواب را کنار بگذارید تا مغزتان سالم بماند
خوابی به ظاهر آرام، اما مخرب. آنچه بسیاری تنها بهعنوان خستگی روز بعد تجربه میکنند، ممکن است در مقیاسی بسیار عمیقتر و در بازهای طولانیتر، به تغییرات ساختاری در مغز منجر شود.
مردان از نظر زیستی و ژنتیکی در برابر بیماریها آسیبپذیرترند
مردان بیشتر بیمار میشوند و زودتر میمیرند. در بسیاری از جوامع انسانی، مردان نسبت به زنان نرخ بالاتری از مرگ زودرس، بیماریهای قلبی، اختلالات متابولیک و برخی سرطانها را دارند. در حالی که عوامل اجتماعی و رفتاری نقش مهمی در این الگو دارند، شواهد علمی نشان میدهد که بخش قابل توجهی از این تفاوت، ریشه در ساختار ژنتیکی، هورمونی و عملکرد سیستم ایمنی دارد.
پیری از دلِ سلول آغاز میشود
چگونه پیری به بیماری منجر میشود
پیری صرفاً یک فروپاشی ساده نیست. این فرایند زمانی بهعنوان کاهش تدریجی عملکرد بدن و زمینهساز بیماریهای مزمن شناخته میشد، اما امروز آن را نوعی «بازآرایی فعال» درون سلولها میدانند. این تغییرات، بهویژه در ساختارهای مهم سلولی، میتوانند آغازگر زنجیرهای باشند که در نهایت به بیماریهایی مانند سرطان، دیابت و اختلالات عصبی منجر میشود.
یک عضو هیات مدیره انجمن ویروس شناسی ایران در گفتوگو با آناتک:
شدت تب دنگی در افراد مختلف یکسان نیست
گسترشی آرام همراه با خطری جدی. با افزایش موارد ابتلا به تب دِنگی در برخی مناطق جهان، نگرانیها درباره گسترش این بیماری ویروسی بالا گرفته است؛ بیماریای که با وجود اغلب خفیف بودن، در برخی موارد میتواند به شکل شدید و خطرناک بروز کند و کنترل آن بهشدت وابسته به شرایط محیطی و پشههای ناقل این ویروس است.
پیتر راتکلیف؛ رمزگشای واکنش سلولها به کمبود اکسیژن
سلولها اکسیژن را تشخیص میدهند. پژوهشهای «پیتر راتکلیف» نشان داد که بدن انسان دارای سازوکاری دقیق برای درک و تنظیم این عنصر حیاتی است؛ کشفی که نگاه علم به عملکرد سلولها را دگرگون کرد.
بررسی رژیم «جلوگیری از فشارخون بالا» در گفتوگو با عضو انجمن تغذیه سوئیس
با رژیم «دَش» بدن را به تعادل برسانید
فشار خون بالا فقط یک عدد نیست؛ یک خطر جدی برای قلب است. در این میان، رژیم «دَش» (DASH) بهعنوان یک الگوی غذایی ساده و علمی، با اصلاح تغذیه روزمره به کنترل فشار خون و بهبود سلامت قلب و عروق کمک میکند.
استاد دانشگاه مک گیل کانادا در گفتوگو با آناتک:
فریب ظاهر سالم گیاهان را نخورید؛ ژنهایشان زخمهای قدیمی را پنهان کردهاند
تفاوتهای ژنتیکی در جمعیتهای کوچک برجستهتر میشود. حتی جمعیتهای گیاهی که امروز سالم به نظر میرسند، ممکن است آثار ژنتیکی شکستهای گذشته را با خود حمل کنند. کاهش تنوع ژنتیکی و همخونی بالا، میتواند توانایی آنها برای مقابله با تغییرات آینده محیطی مانند بیماریها یا تغییرات اقلیمی را محدود کند.
اسفنج آشپزخانه شما منبع انتشار میکروپلاستیک است
آلودگی میتواند از سادهترین ابزارهای روزمره آغاز شود. در حالی که تصور عمومی از آلودگیهای محیطزیستی به کارخانهها، خودروها و زبالههای بزرگ پلاستیکی محدود میشود، یکی از سادهترین ابزارهای روزمره در آشپزخانه، یعنی اسفنج ظرفشویی، میتواند بهطور مداوم ذرات ریز پلاستیکی را وارد محیط زیست کند.
جویدن؛ فراتر از یک عادت ساده، سازوکاری پنهان برای تقویت مغز
هرچه بیشتر بجوید، کمتر پیر میشوید
جویدن فقط آغاز فرآیند هضم نیست. این کنش بهظاهر ساده، در واقع بخشی از یک سازوکار پیچیده است که نهتنها بر عملکرد دستگاه گوارش، بلکه بر کارکردهای شناختی مغز، حافظه و حتی سلامت روان تأثیر میگذارد و روند پیری آن را کندتر میکند. پژوهشهای جدید نشان میدهد که افزایش میزان جویدن میتواند به بهبود جذب مواد مغذی، تنظیم اشتها و تقویت فعالیتهای مغزی منجر شود.
