آخرین مطالب
آیا سیستم ایمنی بدن از وجود چشم‌ها بی‌اطلاع است
چشم، عضو عجیبی در برابر سیستم ایمنی بدن است؛ عضوی که نه از چشم سیستم دفاعی بدن پنهان مانده و نه مانند دیگر بافت‌ها با آن روبه‌رو می‌شود. در ظاهر، همه‌چیز عادی است، اما درون چشم سازوکارهایی وجود دارد که واکنش‌های ایمنی را محدود و کنترل می‌کنند. همین تفاوت، پرسشی در ذهن ایجاد می‌کند؛ چرا بدن در مورد چشم این‌قدر محتاطانه رفتار می‌کند؟
میزان خواب مادر در بارداری، هوش کودک را تعیین می‌کند
شب‌های طولانی و بی‌خوابی مادر باردار فقط خستگی به دنبال ندارد؛ طولانی شدن زمان به خواب رفتن، بویژه در ماه‌های نخست بارداری، با عملکرد پایین‌تر کودک در برخی توانایی‌های شناختی همراه شده است؛ یافته‌ای که یک نگرانی جدی را مطرح می‌کند؛ اینکه آیا خواب مادر می‌تواند بر مسیر رشد مغز جنین اثر بگذارد؟
حتی پس از ترک الکل، کبد بازسازی نمی‌شود
کبد می‌تواند برای ترمیم تلاش کند و باز هم شکست بخورد. پژوهشگران اکنون شواهدی پیدا کرده‌اند که نشان می‌دهد در بیماری کبدی مرتبط با مصرف الکل، مشکل فقط مرگ یا آسیب دیدن سلول‌های کبد نیست. بخشی از سلول‌های باقی‌مانده وارد مسیر بازسازی می‌شوند؛ اما در میانه این مسیر گیر می‌کنند و نمی‌توانند دوباره به سلول‌های بالغ و کارآمد تبدیل شوند.
لیوان‌های کاغذی میلیون‌ها ذره پلاستیکی وارد بدن می‌کنند
لیوان کاغذی کاملا بی‌خطر نیست. بسیاری از لیوان‌های یک بار مصرف کاغذی درون خود لایه‌ای نازک از پلاستیک دارند؛ لایه‌ای که برای جلوگیری از نشت مایع و حفظ استحکام لیوان طراحی شده است؛ اما هنگام تماس با نوشیدنی داغ می‌تواند میلیون‌ها ذره پلاستیکی بسیار ریز را آزاد کند.
پژوهشگر «دانشکده پزشکی دانشگاه جانز هاپکینز» در گفت‌وگو با آناتک:
مغز پس از آسیب، کار را میان نورون‌های باقی‌مانده تقسیم می‌کند
مغز راه خود را عوض می‌کند. در موش‌های دچار آسیب مغزی، سلول‌های عصبیِ باقی‌مانده بخشی از کار سلول‌های ازدست‌رفته را به عهده گرفتند و با ایجاد ارتباطات تازه، مسیر چشم و مغز را دوباره فعال کردند. مغز به‌جای بازگرداندن آنچه از دست رفته بود، از آنچه باقی مانده بود استفاده کرد.
قلب دوم بدن، با بی‌تحرکی از کار می‌افتد
ساعت‌ها نشستن برای قلب دوم بدن هزینه دارد. عضلات ساق پا در زمان حرکت به گردش خون کمک می‌کنند و وقتی برای مدت طولانی بی‌تحرک می‌مانیم، این سازوکار کم‌تر فعال می‌شود. پژوهش‌ها نشان داده‌اند عملکرد ضعیف‌تر این عضلات با خطر بالاتر مرگ ارتباط دارد؛ موضوعی که اهمیت حرکت دادن پاها در طول روز را دوباره پررنگ می‌کند.
الماس می‌تواند برق تولید کند
الماس حالا یک ویژگی الکتریکی دارد. پژوهشگران دانشگاه هنگ‌کنگ دریافته‌اند اگر الماس به شکل غشایی بسیار نازک و انعطاف‌پذیر درآید، می‌تواند هنگام خم شدن، ولتاژ الکتریکی ایجاد کند. این یافته با باور علمی‌ای که بیش از یک قرن درباره الماس وجود داشت، در تضاد است.
قولنج انگشت‌های خود را بدون نگرانی از آرتروز بشکنید
اگر عادت دارید قولنج انگشتانتان را بشکنید، احتمالاً یک بار نگران آسیب مفاصل شده‌اید. سال‌هاست گفته می‌شود این کار می‌تواند به آرتروز منجر شود، اما پژوهش‌های علمی چه می‌گویند؟ صدای تق‌تق انگشتان از کجا می‌آید و آیا تکرار آن واقعاً برای مفاصل مشکل‌ساز می‌شود؟
چربی بخورید تا چربی کبدی از دست دهید
رژیم کتوژنیک چربی کبد را ۶۷ درصد کاهش داد
رژیم کتوژنیک چربی کبد را به‌طور چشمگیری کاهش می‌دهد. نتایج یک کارآزمایی بالینی نشان می‌دهد افرادی که به چاقی، پیش‌دیابت و بیماری کبد چرب مبتلا بودند، پس از چهار تا پنج ماه پیروی از رژیم کتوژنیک، کاهش بسیار بیشتری در چربی کبد خود تجربه کردند؛ اثری که فراتر از کاهش وزن مشابه در سه رژیم غذایی مورد بررسی بود.
ارتباط میان نسل‌ها نحوه تعامل 2 مغز را تغییر می‌دهد
نزدیک‌تر شدن 2 نفر، لزوماً مغزهای‌شان را همگام‌تر نمی‌کند. پژوهشی تازه نشان می‌دهد ارتباط میان افراد جوان و سالمند می‌تواند الگوی تعامل مغزهای آنها را در طول زمان تغییر دهد. پژوهشگران دریافتند با وجود افزایش صمیمیت میان 2 نسل، همگامی فعالیت مغزی آنها طی 6 هفته کاهش یافت؛ یافته‌ای که تصور رایج درباره ارتباط میان صمیمیت و شباهت فعالیت مغزها را به چالش می‌کشد.
یک استاد روان‌شناسی «دانشگاه دورهام» در گفت‌وگو با آناتک:
جنین طعم‌ها را به خاطر می‌سپارد
چرا بعضی کودکان از همان سال‌های نخست زندگی به برخی سبزیجات علاقه نشان می‌دهند، اما بعضی دیگر حتی از بوی آنها هم استقبال نمی‌کنند؟ مطالعات نشان می‌دهد بخشی از این واکنش‌ها ممکن است ریشه در دوران پیش از تولد داشته باشد؛ زمانی که جنین هنوز متولد نشده، اما می‌تواند با طعم‌ها و بوهای مختلفی که مادر تجربه می‌کند، مواجه شود.
افسردگی ساخت سلول‌های جدید مغز را متوقف می‌کند
افسردگی فقط احساس غمگینی نیست؛ مغز تغییر می‌کند. مطالعات نشان می‌دهد در افراد مبتلا به افسردگی، روند ساخت سلول‌های جدید عصبی در بخشی از مغز که با حافظه و احساسات در ارتباط است، کند می‌شود. این تغییر می‌تواند به درک بهتر مشکلاتی مثل تمرکز پایین، فراموشی و ماندن ذهن در خاطرات منفی کمک کند و نشان دهد افسردگی فقط یک مشکل روحی نیست، بلکه با تغییرات واقعی در مغز همراه است.
عضو انجمن متخصصان داخلی ایران در گفت‌وگو با آناتک:
نسخه برای بیمار نوشته می‌شود، نه بیماری
یک دارو می‌تواند برای یک نفر درمان باشد و برای دیگری دردسرساز. تفاوت در شرایط بدنی، بیماری‌های زمینه‌ای و داروهای مصرفی باعث می‌شود واکنش افراد به یک دارو یکسان نباشد و مصرف خودسرانه یا توصیه دارویی دیگران، گاهی پیامدهای جدی به همراه داشته باشد.
فضانوردان در فضا دچار یبوست می‌شوند
روده در فضا، مثل زمان حضور در زمین رفتار نمی‌کند. پژوهشگران با بررسی نمونه‌های خون ۵۲ فضانورد نشان دادند در هفته‌های نخست اقامت در مدار، فرآیند تجزیه پروتئین در روده به‌طور محسوسی تغییر می‌کند؛ تغییری که ممکن است با کاهش سرعت عبور مواد غذایی از دستگاه گوارش و بروز یبوست در فضا ارتباط داشته باشد.
سن زیستی بدن با سن شناسنامه‌ای یکی نیست
سن بدن همیشه با سن شناسنامه یکی نیست. دو نفر ممکن است دقیقاً هم‌سن باشند، اما سلول‌های بدن آنها با سرعت یکسانی پیر نشوند؛ در یکی، فرایند‌های مرتبط با التهاب، سوخت‌وساز یا ترمیم سلولی ممکن است زودتر دچار تغییر شده باشد و در دیگری، این تغییرات دیرتر یا با شدت کمتری رخ دهد. همین تفاوت باعث شده دانشمندان به جای تکیه بر سن تقویمی، به دنبال شاخص‌هایی باشند که وضعیت واقعی‌تر فرایند پیری را در بدن نشان دهند.
یک پروفسور دانشکده بیوتکنولوژی «دانشگاه کمبریج» در گفت‌وگو با آناتک:
تشخیص زودتر سرطان ریه تنها با یک آزمایش ادرار ممکن است
تنها یک نمونه ادرار می‌تواند برای شناسایی نشانه‌های اولیه سرطان ریه کافی باشد. پژوهشگران دانشگاه کمبریج روی آزمایشی کار کرده‌اند که می‌تواند از روی ادرار، نشانه‌های اولیه سرطان ریه را پیدا کند؛ حتی پیش از آنکه بیماری علامتی ایجاد کند. این روش هنوز در مرحله تحقیق است، اما اگر در آزمایش‌های انسانی موفق باشد، می‌تواند تشخیص سرطان ریه را ساده‌تر، سریع‌تر و در دسترس‌تر کند.
گاهی استخوان می‌شکند، بی‌آنکه شما بفهمید
شکستگی همیشه دردناک نیست. ممکن است درد خفیفی بعد از ورزش، پیاده‌روی یا یک فعالیت تکراری شروع شود و آن را به خستگی نسبت دهید. اما گاهی همین درد، نشانه آسیبی در استخوان است که با ادامه فشار می‌تواند پیشرفت کند. این اتفاق فقط برای سالمندان نیست؛ یک فرد جوان و سالم هم ممکن است در اثر فشار بیش از ظرفیت استخوان دچار شکستگی شود.
یک پژوهشگر «دانشگاه فنی دانمارک» در گفت‌وگو با آناتک:
حضور در یک موقعیت مشترک ضربان قلب افراد را هماهنگ می‌کند
بدن انسان از حضور دیگران بی‌تأثیر نمی‌ماند. حضور در کنار دیگران می‌تواند روی ضربان قلب ما اثر بگذارد. وقتی افراد به هم نزدیک هستند یا با هم کاری انجام می‌دهند، ضربان قلبشان بیشتر شبیه هم می‌شود. این هماهنگی میان افرادی که یکدیگر را می‌شناسند بیشتر است و در محیط‌های شلوغ و پرسر‌وصدا کاهش پیدا می‌کند.
یک عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی آزاد تهران در گفت‌وگو با آناتک:
ماسک‌های خانگی پوست را گرفتار حساسیت می‌کنند
ماسک خانگی می‌تواند بیشتر از زیبایی، دردسر بسازد. ترکیباتی که در خانه برای مراقبت از پوست استفاده می‌شوند، شاید ساده و در دسترس باشند، اما انتخاب نادرست آنها می‌تواند نتیجه‌ای متفاوت از انتظار داشته باشد. با رواج توصیه‌های مختلف درباره استفاده از مواد طبیعی برای شفافیت، جوان‌سازی و رفع مشکلات پوستی، این سؤال مطرح می‌شود که کدام‌یک از این روش‌ها واقعاً برای پوست مناسب‌اند و کدام‌یک ممکن است به آن آسیب بزنند.
روایت نخستین نگاه انسان به سلول‌های بدن خود
انسان برای نخستین‌بار به درون بدن خود نگاه کرد. نه با چشم غیرمسلح، بلکه از پشت عدسی میکروسکوپ. تا پیش از آن، دانشمندان اندام‌های بدن را می‌شناختند، اما از کوچک‌ترین واحدهای سازنده آنها بی‌خبر بودند. اختراع میکروسکوپ این پرده را کنار زد و جهانی را آشکار کرد که تا آن زمان از دید انسان پنهان مانده بود؛ جهانی از سلول‌ها که بعدها مشخص شد پایه شکل‌گیری همه بافت‌ها و اندام‌های بدن هستند.
