پیشنهاد سردبیر
بسیج اساتید دانشگاه آزاد در بیانیهای مطرح کرد
علم و پژوهش
ابرها را نمیتوان فریب داد؛ آنها تابع باد هستند
ابرها به دست باد حرکت میکنند، نه به فرمان هیچ نیروی ساخت بشر. این جمله یکی از بنیادیترین قوانین فیزیک جو را بازتاب میدهد. علم هواشناسی سالهاست که نشان داده یک ابر بارانزا وزنی معادل چندین هزار تن دارد و با سرعتی میان ۵۰ تا ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت در آسمان جابهجا میشود. این کوه عظیم از میلیاردها قطره ریز آب یا بلور یخ تشکیل شده، نه یک جسم سفت و یکپارچه. پس چه نیرویی میتواند چنین جرمی را جابهجا کند؟ و اگر هدف متوقف کردن یا منحرف کردن آن از مسیرش باشد، چه میزان انرژی لازم است؟
پدر شدن هورمونها، مغز و رفتار مردان را دگرگون میکند
پدر شدن یک تغییر وضعیت اجتماعی ساده نیست؛ یک بازآرایی زیستی گسترده است. یافتههای علوم اعصاب، روانشناسی تکاملی و هورمونشناسی در دهههای اخیر نشان دادهاند که بدن مردان از همان دوران بارداری همسر خود، وارد مرحلهای از تغییرات قابل اندازهگیری میشود؛ تغییراتی که از سطح هورمونها آغاز میشود و تا عملکرد مغز امتداد پیدا میکند.
کدام نوع روغن زیتون عملکرد مغز را تقویت میکند
پژوهشها در چند سال اخیر نشان دادهاند میکروبیوتای روده در تعامل میان رژیم غذایی و سلامت مغز نقش مهمی دارد. در همین راستا، روغن زیتون - بهویژه انواع بکر و فرابکر که از اجزای کلیدی رژیم مدیترانهای هستند- در مطالعات پیشین با پیامدهای مثبتی برای سلامت روده و همچنین عملکرد شناختی همراه بوده است. با این حال، شواهد انسانی درباره اینکه کدام نوع روغن زیتون و به چه شکل میتواند بر میکروبیوتای روده و شناخت اثر بگذارد، هنوز محدود است. به همین علت، مطالعهای جدید اثر «مصرف روغن زیتون» و انواع آن (از جمله بکر و فرابکر) را بر میکروبیوتای روده و تغییرات عملکرد شناختی در افراد مسنِ دارای خطر بالای زوال شناختی بررسی کرده است؛ افرادی که در آغاز مطالعه هنوز از نظر شناختی سالم بودند.
بارندگیهای بیسابقه در خاورمیانه و بررسی یک ادعای جنجالی
در روزهای اخیر، همزمان با حمله نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران و تشدید تنشهای نظامی در خاورمیانه، ادعایی در شبکههای اجتماعی و برخی کانالهای غیررسمی منتشر شده که مدعی است «پس از حملات ایران به رادارهای آمریکا در منطقه، الگوهای آبوهوایی تغییر کرده و بارشها بهطور غیرعادی افزایش یافته است». برای روشن شدن این موضوع به بررسی گزارشهای رسانهای معتبر خارجی و داخلی پرداختهایم.
رایحه باران حافظه انسان را فعال میکند
باران فقط یک پدیده جوی نیست. در نگاه علم امروز، بارش باران مجموعهای از فرآیندهای فیزیکی و شیمیایی را فعال میکند که میتواند بر وضعیت روانی، کیفیت هوا و حتی عملکرد شناختی انسان اثر بگذارد. تجربهی عمومی بسیاری از افراد پس از بارش باران تصادفی به نظر نمیرسد. تعامل میان قطرات باران، ترکیبات شیمیایی هوا و سامانه عصبی انسان، میتواند تغییرات قابل توجهی در خلقوخو و ادراک ایجاد کند. این اثرات از تولید «یونهای منفی» در لحظه برخورد قطرات با سطح زمین آغاز میشود و تا تغییر در ترکیب ذرات معلق، کاهش آلایندهها و حتی فعال شدن مسیرهای حافظه در مغز ادامه مییابد.
برای تغذیه «انگلهای مفید» بدن، بیشتر فیبر بخورید
کرمهای رودهای ممکن است به کاهش التهاب در بدن انسان کمک کنند؛ تنها تا زمانی که فیبر غذایی کافی دریافت کنند. در صورت کمبود فیبر، آنها وارد حالتی شبیه به خواب زمستانی میشوند و اثرات محافظتی خود را از دست میدهند. این یافته حاصل پژوهشی جدید توسط انگلشناسان مرکز زیستشناسی آکادمی علوم جمهوری چک است که در نشریه «نیچر کامیونیکیشن» (Nature Communications) منتشر شده است.
موسیقی و نویز خیابان تخیل را تغییر میدهند
صدا میتواند آنچه را در ذهن تصور میکنیم، تغییر دهد. یافتههای جدید نشان میدهد نهتنها موسیقی، بلکه حتی نویزهای معمول شهری مثل صدای ترافیک هم میتوانند وضوح و شدت تصاویر ذهنی انسان را افزایش دهند.
واکنش تند به صدای جویدن ریشه ژنتیکی مشترک با اضطراب و افسردگی دارد
یک صدای ساده میتواند ذهن را ناآرام کند. پژوهشهای جدید نشان میدهد «میسوفونیا» (Misophonia)، که به حساسیت شدید و واکنشهای هیجانی منفی نسبت به برخی صداهای روزمره مانند جویدن، نفسکشیدن یا قورتدادن گفته میشود، ممکن است تنها یک واکنش رفتاری نباشد، بلکه ریشههایی در ساختار ژنتیکی انسان داشته باشد.
کشف روشی شگفتانگیز برای سالمتر و مغذیتر کردن نان
پژوهشگران دانشگاه ملی سنگاپور با استفاده از پوست میوه اژدهای قرمز ــ ضایعاتی که معمولا دور ریخته میشود ــ توانستهاند ترکیبات زیستفعالی استخراج کنند که افزودن آنها به خمیر نان، نه تنها کیفیت بافت و ارزش تغذیهای آن را افزایش میدهد، بلکه با تقویت فعالیت آنتیاکسیدانی و کاهش سرعت هضم نشاسته، گامی ساده و موثر برای بهبود یکی از پرمصرفترین مواد غذایی جهان بهشمار میآید.
روباهها و پرندگان به ناقلان مقاومت آنتیبیوتیکی تبدیل شدهاند
باکتریهای خطرناک از مرزهای بیمارستانی عبور کردند. حضور عوامل عفونی مقاوم به آنتیبیوتیک در بدن روباهها و پرندگان نشان میدهد این تهدید دیگر محدود به محیطهای درمانی نیست و در زیستبومهای طبیعی نیز در حال گردش است؛ وضعیتی که میتواند مسیر انتقال آلودگی را پیچیدهتر و کنترل عفونتها را با چالشهای جدیتری روبهرو کند.
