پیشنهاد سردبیر
بسیج اساتید دانشگاه آزاد در بیانیهای مطرح کرد
علم و پژوهش
مغز کینه را به دوستی ترجیح میدهد
مغز انسان شیفته دشمنیهاست. زمانی که مغز در حال شناخت روابط میان افراد است، تعارضها، رقابتها و خصومتها را بسیار دقیقتر از دوستیها ثبت میکند. پژوهشها نشان میدهند مغز برای درک روابط اجتماعی، ابتدا به سراغ نقاط اختلاف و تنش میرود؛ موضوعی که میتواند نگاه دانشمندان به نحوه پردازش روابط انسانی را تغییر دهد و نشان دهد چرا تعارضها نقش مهمی در تصمیمگیری و قضاوتهای ما دارند.
مولکولهایی که منوی غذای انسانهای باستان را آشکار کردند
اگر از یک ظرف سفالی تنها چند مولکول چربی، پروتئین یا لایهای نازک از غذای سوخته باقی مانده باشد، آیا میتوان فهمید صاحبان آن هزاران سال پیش چه میخوردهاند، چگونه غذا میپختهاند و حتی نوزادانشان را با چه چیزی تغذیه میکردهاند؟ پژوهشهای تازه با استفاده از «تجزیه و تحلیل بقایای آلی» نشان میدهد پاسخ این پرسش، بیش از هر زمان دیگری، به «بله» نزدیک شده است.
مدرس ارشد فیزیولوژی انسانی «دانشگاه ولز جنوبی» در گفتوگو با آناتک:
فشارهای روانی، اثر خود را در خون نشان میدهند
استرس، ردپای خود را در خون هم به جا میگذارد. وقتی با نگرانی، فشار کاری یا یک موقعیت پراسترس روبهرو میشویم، بدن وارد حالت آمادهباش میشود. اکنون دانشمندان دریافتهاند که این واکنش تنها به احساسات محدود نمیماند و میتواند در خون نیز تغییراتی ایجاد کند؛ حتی ساختار لختههای خون را تحت تأثیر قرار دهد. این یافته، اهمیت توجه به مدیریت استرس در زندگی روزمره و نقش آن در حفظ سلامت بدن را پررنگتر میکند.
از دست دادن چربیِ نامناسب میتواند موجب ابتلا به دیابت شود
پژوهشگران دریافتند از دست رفتن بافت چربی سالم، بهویژه در برخی بیماریهای نادر، میتواند با مختل کردن عملکرد سلولهای چربی و بر هم زدن تنظیم سوختوساز بدن، خطر ابتلا به دیابت و دیگر بیماریهای متابولیک را افزایش دهد.
رئیس پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی در یادداشتی نوشت:
اکوسیستمهای مانگرو از مهمترین سرمایههای طبیعی توسعه پایدار هستند
روز جهانی حفاظت از اکوسیستمهای مانگرو، یادآور مسئولیت مشترک ما در صیانت از یکی از ارزشمندترین زیستبومهای ساحلی جهان است؛ اکوسیستمهایی که در محل تلاقی خشکی و دریا، همزمان در تنظیم چرخه کربن، حفاظت از سواحل، پشتیبانی از تنوع زیستی، تقویت ذخایر آبزیان، ارتقای امنیت غذایی و افزایش تابآوری مناطق ساحلی در برابر تغییرات اقلیمی نقشآفرینی میکنند. امروزه مانگروها نه تنها بهعنوان جنگلهای ساحلی، بلکه بهعنوان یکی از مهمترین سرمایههای طبیعی برای تحقق توسعه پایدار و اقتصاد دریامحور شناخته میشوند.
چه عواملی باعث میشوند بیشتر یا کمتر عرق کنیم
همه به یک اندازه عرق نمیکنند. برخی افراد با اندکی فعالیت بدنی یا قرار گرفتن در هوای گرم، خیلی زود خیس عرق میشوند، در حالی که بعضی دیگر حتی در شرایط مشابه نیز تعریق چندانی ندارند. این تفاوت تنها به دمای محیط مربوط نیست؛ بلکه نتیجه تعامل پیچیده ژنتیک، هورمونها، وضعیت سلامت، سبک زندگی و حتی عملکرد مغز و دستگاه عصبی است. شناخت عواملی که میزان تعریق را تغییر میدهند، نهتنها به درک بهتر عملکرد طبیعی بدن کمک میکند، بلکه میتواند نشانهای از برخی بیماریها یا اختلالات پنهان نیز باشد.
ورزش به مغز فرصت خانهتکانی میدهد
دانشمندان در مرور تازهای از پژوهشها شواهدی یافتهاند که نشان میدهد ورزش از فرایندهای زیستی مؤثر بر سامانه پاکسازی مغز پشتیبانی میکند؛ سامانهای که هنگام خواب مواد زائد انباشتهشده را از مغز خارج میکند و برای حفظ سلامت مغز با افزایش سن اهمیت دارد.
در گفتوگوی آناتک با یک استاد باستانشناسی دانشگاه آزاد بررسی شد
پیش از کشف آهن، انسانها با چه فلزی ابزار میساختند
هزاران سال، سنگ مهمترین ابزار انسان بود؛ اما روزی که بشر آموخت فلز را از دل سنگهای معدنی بیرون بکشد، مسیر کشاورزی، تجارت، جنگ، شهرنشینی و حتی شکلگیری قدرتهای سیاسی تغییر کرد.
ابوالوفا بوزجانی؛ دانشمندی که میان ستارگان و زندگی روزمره پلی از ریاضیات ساخت
بغدادِ قرن چهارم هجری، پایتخت دانش و ستارهشناسی بود. در این شهر، ریاضیدانی از بوزجانِ خراسان سرگرم کاری بود که تنها به آسمان ختم نمیشد. همان کسی که جدولهای دقیق مثلثاتی را برای رصد ماه تنظیم میکرد، همزمان کتابی برای دبیران، مأموران مالیات، بازرگانان و صنعتگران مینوشت. آثار بر جای مانده از ابوالوفای بوزجانی نشان میدهد او ریاضیات را نه دانشی دور از زندگی، بلکه ابزاری برای فهم آسمان و سامان دادن به کارهای روزمره میدانست.
هر نوع آبی برای مصرف دارو مناسب نیست
مصرف دارو با یک لیوان آب، توصیهای است که تقریبا همه ما بارها شنیدهایم؛ اما کمتر کسی به این فکر میکند که آیا هر نوع آبی برای این کار مناسب است یا خیر. امروزه انواع مختلفی از آبهای معدنی، آبهای قلیایی و نوشیدنیهای گوناگون در دسترس هستند و بسیاری از افراد، بدون توجه به تفاوتهای شیمیایی آنها، داروی خود را با هر مایعی که در اختیار دارند مصرف میکنند. در حالی که همین انتخاب ساده میتواند در برخی داروها، بهویژه داروهای دارای پوشش مقاوم به اسید معده، بر عملکرد دارو اثر بگذارد.
