به بهانه درگذشت پیشکسوت تئاتر کشور ؛
یک استاد دانشگاه علوم پزشکی آزاد تهران در گفت‌وگو با آناتک بررسی کرد
چرا گیمرهای حرفه‌ای مانیتورهای LCD را به OLED ترجیح می‌دهند
به گزارش خبرگزاری آنا؛ مانیتورهای OLED طی سال‌های اخیر به یکی از گزینه‌های محبوب برای اجرای بازی‌های رایانه‌ای تبدیل شده‌اند و بسیاری از مدل‌های پیشرفته بازار از این فناوری استفاده می‌کنند. این نمایشگر‌ها به دلیل توانایی نمایش رنگ مشکی عمیق، کنتراست بالا و سرعت پاسخ‌گویی بسیار زیاد پیکسل‌ها، می‌توانند تجربه بصری متفاوتی نسبت به مانیتورهای LCD ارائه دهند. با این حال، در مسابقات حرفه‌ای بازی‌هایی مانند شوتر‌های اول‌شخص که سرعت واکنش و دقت بازیکنان اهمیت زیادی دارد، همچنان استفاده از نمایشگرهای LCD با پنل IPS رایج است. این تفاوت ممکن است در نگاه نخست نشان‌دهنده مناسب نبودن OLED برای بازی‌های رقابتی باشد، اما دلیل اصلی به شرایط برگزاری مسابقات و نیاز‌های خاص بازیکنان حرفه‌ای مربوط می‌شود. در واقع، انتخاب مانیتور در این مسابقات همیشه بر اساس بهترین کیفیت تصویر انجام نمی‌شود و عواملی مانند یکسان بودن تجهیزات و اندازه نمایشگر نیز نقش مهمی دارند.
چرا مسابقات حرفه‌ای همچنان از مانیتورهای LCD استفاده می‌کنند؟
یکی از مهم‌ترین دلایل استفاده گسترده از مانیتورهای LCD در مسابقات ورزش‌های الکترونیکی، نحوه انتخاب تجهیزات این رویدادهاست. برخلاف کاربران عادی که می‌توانند مانیتور دلخواه خود را خریداری کنند، بازیکنان حرفه‌ای در بسیاری از مسابقات باید از تجهیزات تعیین‌شده توسط برگزارکنندگان استفاده کنند. انتخاب این تجهیزات معمولاً با همکاری شرکت‌های حامی مالی انجام می‌شود و هدف آن فراهم کردن شرایط سخت‌افزاری یکسان برای تمام شرکت‌کنندگان است. به همین دلیل، حتی اگر یک بازیکن در خانه از مانیتور OLED استفاده کند، ممکن است هنگام حضور در مسابقه مجبور باشد با نمایشگر LCD بازی کند. برگزارکنندگان نیز معمولاً مدل‌هایی را انتخاب می‌کنند که سابقه استفاده طولانی‌تری در رقابت‌های حرفه‌ای داشته باشند و عملکرد آن‌ها برای بازیکنان و مسئولان فنی شناخته‌شده باشد.
اندازه نمایشگر عامل مهم دیگری در این انتخاب محسوب می‌شود. مانیتورهای ۲۴ اینچی با وضوح ۱۰۸۰p همچنان از گزینه‌های رایج در مسابقات حرفه‌ای هستند، زیرا ابعاد نسبتاً کوچک آن‌ها به بازیکن اجازه می‌دهد بدون نیاز به حرکت زیاد چشم یا سر، بخش بزرگی از محیط بازی را زیر نظر داشته باشد. این ویژگی به‌خصوص در بازی‌های رقابتی اهمیت دارد که مشاهده سریع حرکت حریف یا تغییرات اطراف تصویر می‌تواند بر نتیجه مسابقه تأثیر بگذارد. در مقابل، بیشتر مانیتورهای OLED موجود در بازار سال ۲۰۲۶ اندازه‌ای برابر با ۲۷ اینچ یا بیشتر دارند و تعداد مدل‌های کوچک‌تر آن‌ها محدود است. بنابراین، فراوانی بیشتر نمایشگرهای LCD در اندازه موردنیاز مسابقات، یکی از دلایل اصلی ادامه استفاده از این فناوری به شمار می‌رود.
نرخ نوسازی تصویر نیز در انتخاب مانیتورهای مسابقاتی نقش دارد. این ویژگی که با واحد هرتز اندازه‌گیری می‌شود، مشخص می‌کند نمایشگر در هر ثانیه چند بار می‌تواند تصویر را به‌روزرسانی کند. هرچه نرخ نوسازی بالاتر باشد، نمایش حرکت‌ها روان‌تر خواهد بود و بازیکن می‌تواند تغییرات سریع تصویر را با فاصله زمانی کمتری مشاهده کند. برخی مانیتورهای LCD مخصوص بازی‌های رقابتی اکنون نرخ نوسازی بیش از ۶۰۰ هرتز ارائه می‌دهند؛ در حالی که بسیاری از مدل‌های OLED موجود در بازار نرخ پایین‌تری دارند. البته فناوری OLED نیز در حال پیشرفت است و سونی در اوایل سال ۲۰۲۵ مانیتور OLED مدل M۱۰S با نرخ نوسازی ۴۸۰ هرتز را برای مسابقات Apex Legends Global Series توسعه داد. این نمونه نشان می‌دهد که OLED از نظر فنی قابلیت حضور در رقابت‌های حرفه‌ای را دارد، هرچند هنوز استفاده از آن به اندازه نمایشگرهای LCD رایج نشده است.
مانیتورهای OLED در نمایش بازی‌ها چه برتری‌هایی دارند؟
یکی از مهم‌ترین مزیت‌های OLED به نحوه تولید نور در این نمایشگر‌ها مربوط می‌شود. مانیتورهای LCD برای نمایش تصویر به نور پس‌زمینه نیاز دارند و حتی هنگام نمایش صحنه‌های تاریک نیز ممکن است مقداری نور از بخش‌های مختلف پنل عبور کند. در مقابل، پیکسل‌های OLED نور موردنیاز خود را به‌صورت مستقل تولید می‌کنند و هنگام نمایش رنگ مشکی می‌توانند کاملاً خاموش شوند. همین تفاوت باعث می‌شود صحنه‌های تاریک در نمایشگرهای OLED عمق بیشتری داشته باشند و اختلاف میان بخش‌های روشن و تاریک تصویر واضح‌تر دیده شود. این ویژگی به‌خصوص در بازی‌هایی که محیط‌های تاریک، نورپردازی پیچیده یا جلوه‌های تصویری گسترده دارند، می‌تواند کیفیت بصری را به شکل محسوسی افزایش دهد.
سرعت پاسخ‌گویی پیکسل‌ها یکی دیگر از مزیت‌های مهم OLED برای بازی‌های رایانه‌ای است. این ویژگی با نرخ نوسازی تفاوت دارد و به مدت زمانی اشاره می‌کند که یک پیکسل برای تغییر وضعیت یا رنگ خود نیاز دارد. پیکسل‌های OLED معمولاً بسیار سریع تغییر می‌کنند و همین مسئله می‌تواند باعث کاهش کشیدگی یا باقی ماندن رد اجسام متحرک روی تصویر شود؛ مشکلی که در بعضی نمایشگر‌ها هنگام حرکت سریع دوربین یا اشیای داخل بازی مشاهده می‌شود. در نتیجه، حتی یک مانیتور OLED با نرخ نوسازی مشابه مدل LCD می‌تواند به دلیل پاسخ‌گویی سریع‌تر پیکسل‌ها، تصویر متحرک واضح‌تری ارائه دهد. این ویژگی برای بازی‌های شوتر اول‌شخص، مسابقه‌ای و سایر عناوینی که حرکت‌های سریع در آن‌ها زیاد است، اهمیت قابل توجهی دارد.
نمایشگرهای OLED همچنین در ارائه محتوای HDR، نمایش رنگ‌ها و حفظ کیفیت تصویر از زاویه‌های مختلف عملکرد مناسبی دارند. ترکیب رنگ مشکی عمیق با نقاط روشن می‌تواند باعث شود جلوه‌هایی مانند نور چراغ‌ها، انفجار‌ها و بازتاب نور روی سطوح طبیعی‌تر به نظر برسند. زاویه دید گسترده نیز کمک می‌کند هنگام مشاهده نمایشگر از کناره‌ها، رنگ‌ها و کنتراست تصویر کمتر دچار تغییر شوند. البته میزان این مزایا به کیفیت پنل و مشخصات هر مانیتور بستگی دارد و نمی‌توان تمام محصولات OLED را از نظر روشنایی یا دقت رنگ یکسان دانست. با وجود این، برای کاربرانی که علاوه بر بازی‌های رقابتی به تجربه بازی‌های داستانی و تماشای فیلم علاقه دارند، مجموعه این ویژگی‌ها می‌تواند دلیل مهمی برای انتخاب OLED باشد.
مانیتورهای LCD هنوز مزایای مهمی دارند
با وجود پیشرفت OLED، مانیتورهای LCD همچنان در چند زمینه برتری‌هایی دارند که هنگام خرید باید در نظر گرفته شوند. نخستین مورد قیمت است؛ زیرا نمایشگرهای LCD معمولاً ارزان‌تر هستند و کاربران می‌توانند با هزینه کمتر به مدل‌هایی با نرخ نوسازی بالا دسترسی پیدا کنند. روشنایی نیز یکی دیگر از عوامل مهم محسوب می‌شود و برخی مانیتورهای LCD می‌توانند روشنایی بیشتری نسبت به مدل‌های OLED ارائه دهند. این ویژگی برای استفاده در اتاق‌هایی که نور خورشید یا روشنایی محیط زیاد است، اهمیت دارد و می‌تواند مشاهده محتوا را آسان‌تر کند. البته میزان روشنایی به مدل و فناوری مورد استفاده بستگی دارد و بعضی نمایشگرهای OLED جدید نیز در این زمینه پیشرفت زیادی داشته‌اند.
موضوع دیگر به احتمال سوختگی تصویر یا Burn-in در پنل‌های OLED مربوط می‌شود. این مشکل زمانی رخ می‌دهد که عناصر ثابت تصویر برای مدت طولانی روی نمایشگر باقی بمانند و به‌مرور آثار آن‌ها به‌صورت دائمی روی صفحه دیده شود. برای مثال، نمایش مداوم نوار وظیفه ویندوز، نشانگر‌های ثابت بازی یا بخش‌هایی از رابط کاربری می‌تواند در شرایط خاص احتمال بروز این مشکل را افزایش دهد. تولیدکنندگان طی سال‌های اخیر با استفاده از فناوری‌هایی مانند جابه‌جایی نامحسوس پیکسل‌ها و سامانه‌های محافظت از پنل، احتمال سوختگی تصویر را کاهش داده‌اند، اما این خطر به‌طور کامل از بین نرفته است. در مقابل، مانیتورهای LCD معمولاً حساسیت بسیار کمتری نسبت به باقی ماندن دائمی آثار تصاویر ثابت دارند و برای کاربرانی که ساعت‌های طولانی از برنامه‌هایی با عناصر ثابت استفاده می‌کنند، می‌توانند انتخاب کم‌دردسرتری باشند.
از نظر یکنواختی تصویر نیز هر ۲ فناوری محدودیت‌های خاص خود را دارند. برخی نمایشگرهای OLED ممکن است هنگام نمایش صحنه‌های بسیار تاریک، خطوط عمودی کم‌رنگی نشان دهند که به آن‌ها Vertical Banding گفته می‌شود. مانیتورهای LCD نیز گاهی با مشکل Dirty Screen Effect روبه‌رو هستند که در آن بخش‌هایی از صفحه به دلیل توزیع غیریکنواخت نور پس‌زمینه، تیره‌تر یا روشن‌تر از سایر قسمت‌ها دیده می‌شوند. این مشکل به‌ویژه هنگام نمایش تصاویر یکنواخت یا حرکت دوربین روی محیط‌هایی با رنگ مشابه بیشتر به چشم می‌آید. شدت هر یک از این مشکلات به کیفیت ساخت و نوع پنل بستگی دارد و لزوماً در تمام مانیتورهای یک فناوری مشاهده نمی‌شود.
کدام فناوری برای گیمرهای معمولی مناسب‌تر است؟
انتخاب میان OLED و LCD بیش از هر چیز به نوع استفاده، بودجه و شرایط محیطی کاربر بستگی دارد. برای فردی که بیشتر زمان خود را صرف بازی‌های داستانی، تماشای فیلم و تجربه محتوا‌های گرافیکی می‌کند، مانیتور OLED می‌تواند به دلیل کنتراست بالا، نمایش بهتر صحنه‌های تاریک و سرعت پاسخ‌گویی زیاد، گزینه جذاب‌تری باشد. قیمت این نمایشگر‌ها نیز در سال‌های اخیر کاهش یافته و برخی مدل‌های گیمینگ ۲۷ اینچی در بازار‌های جهانی با قیمت کمتر از ۵۰۰ دلار عرضه می‌شوند. البته این رقم به مدل، بازار فروش و تخفیف‌های دوره‌ای بستگی دارد و همچنان بسیاری از نمایشگرهای OLED پیشرفته قیمت بالاتری نسبت به نمونه‌های LCD دارند.
در مقابل، کاربرانی که بودجه محدودتری دارند یا بیشتر به اجرای بازی‌های رقابتی با نرخ فریم بسیار بالا علاقه‌مند هستند، همچنان می‌توانند از مانیتورهای LCD و IPS با نرخ نوسازی بالا استفاده کنند. نمایشگرهای کوچک‌تر، قیمت مناسب‌تر و تنوع بیشتر مدل‌های مخصوص مسابقات از جمله مزیت‌هایی هستند که این فناوری را برای چنین کاربرانی کاربردی نگه داشته‌اند. بنابراین، استفاده گسترده از LCD در مسابقات حرفه‌ای به معنای ضعیف‌تر بودن OLED برای بازی نیست و بیشتر به نیاز‌های خاص این رقابت‌ها مربوط می‌شود. هنگام انتخاب مانیتور، توجه هم‌زمان به اندازه صفحه، نرخ نوسازی، سرعت پاسخ‌گویی، روشنایی و نوع بازی‌های موردعلاقه اهمیت بیشتری از پیروی صرف از تجهیزات مورد استفاده گیمرهای حرفه‌ای دارد.
انتهای پیام/
