تئاتر خیابانی پشتوانه دانشگاهی ندارد؛ به دنبال راهاندازی رشته مستقل در دانشگاهها هستیم
رحیم عبدالرحیم زاده دبیر علمی سمینار پژوهشی نوزدهمین جشنواره بینالمللی تئاتر خیابانی مریوان در گفت وگو با خبرنگار خبرگزاری آنا با اشاره به ضرورت تقویت پشتوانه نظری و پژوهشی تئاتر خیابانی اظهار کرد: یکی از خلأهایی که در تمام سالهای برگزاری جشنواره تئاتر خیابانی مریوان احساس میشد، کمبود منابع تئوریک و کتابهای تخصصی در این حوزه بوده است؛ مسئلهای که موجب شده گاهی تئاتر خیابانی به پدیدهای ساده و در دسترس تبدیل شود و برخی بدون انجام تحقیق و پژوهش کافی، صرفاً با رویکردی اجراگرا به سراغ آن بروند.
وی افزود: این مسئله همواره یکی از دغدغههای بخش پژوهشی جشنواره بوده و این بخش نیز تلاش کرده است در راستای رفع این خلأ حرکت کند. من هم در دورههای مختلف جشنواره، گاهی بهعنوان شرکتکننده و صاحب اثر و گاهی در جایگاه عضو هیئت انتخاب بخش پژوهش حضور داشتهام و در جریان گفتوگوهایی که طی این سالها با دوستان و دستاندرکاران جشنواره داشتیم، به یکی از مسائل مهم این حوزه رسیدیم؛ اینکه متأسفانه تئاتر خیابانی ارتباط چندانی با تئاتر دانشگاهی ندارد.
وی با بیان اینکه همین فاصله موجب شده تئاتر خیابانی در حوزه پژوهش دانشگاهی آنطور که باید جدی گرفته نشود، ادامه داد: از دوره گذشته، این موضوع با جدیت بیشتری دنبال شد تا بتوانیم ارتباط میان تئاتر خیابانی و دانشگاه را تقویت کنیم. این رویکرد در سال گذشته در قالب بررسی پایاننامههای کارشناسی ارشد و دکتری مرتبط با تئاتر خیابانی دنبال شد و امسال نیز در قالب یک سمینار علمی تعریف شد تا مقالات علمی و پژوهشی با ساختار آکادمیک در این زمینه تولید و ارائه شوند.
پیوند دانشگاه و تئاتر خیابانی؛ هدف بلندمدت جشنواره
دبیر علمی سمینار پژوهشی نوزدهمین جشنواره بینالمللی تئاتر خیابانی مریوان با اشاره به اینکه یکی از محورهای اصلی سمینار امسال، بررسی ارتباط تئاتر خیابانی با دانشگاه است، تصریح کرد: تمام این اقدامات در راستای یک دغدغه بزرگتر انجام میشود و آن اینکه در ایدهآلترین شکل، رشتهای با عنوان تئاتر خیابانی در یکی از دانشگاههای کشور تأسیس شود. این موضوع یکی از اهداف بلندمدت بخش پژوهشی جشنواره است.
وی افزود: در میانمدت نیز به دنبال آن هستیم که دستکم یک یا دو واحد درسی با موضوع تئاتر خیابانی به سرفصلها و چارت درسی رشتههای مرتبط در دانشگاهها اضافه شود.
وی با تأکید بر ضرورت چنین اقدامی گفت: امروز در کشور با حجم بسیار زیادی از تولیدات تئاتر خیابانی مواجه هستیم. بهجز جشنوارههایی که بهطور اختصاصی به این گونه نمایشی میپردازند، تقریباً در کنار اغلب جشنوارههای تئاتری کشور نیز بخشی با عنوان تئاتر خیابانی تعریف شده است؛ اما در پشت این حجم گسترده تولید، حضور پژوهش بسیار کمرنگ است و این مسئله بهویژه در زمینه پژوهشهای آکادمیک بیشتر به چشم میآید.
وی ادامه داد: به اعتقاد من، آموزش حرفهای و اصولی تئاتر خیابانی در نظام دانشگاهی یک ضرورت است و جشنواره تئاتر خیابانی مریوان، بهویژه بخش پژوهشی آن، بهدنبال این است که طی یک بازه چندساله مسیر تحقق چنین هدفی را هموار کند.
ضرورت ورود دانشگاهها به مطالبه آموزش تئاتر خیابانی
دبیر علمی سمینار در پاسخ به پرسشی درباره رایزنی با وزارت علوم برای اضافه شدن واحدهای درسی یا ایجاد رشته تئاتر خیابانی بیان کرد: به شکل رسمی هنوز اتفاقی در این زمینه رخ نداده است؛ چراکه در مرحله نخست تلاش میکنیم جامعه دانشگاهی و گروههای تئاتر دانشگاهها را نسبت به ضرورت این موضوع آگاهتر و برای پیگیری آن همراه کنیم.
وی توضیح داد: این مسیر از خود گروههای آموزشی و دانشکدههای تئاتر میگذرد. اگر دانشکدهها و گروههای اصلی تئاتر کشور به این ضرورت پژوهشی توجه بیشتری نشان دهند، مطالبه ایجاد رشته یا اضافه شدن واحدهای درسی میتواند از سوی جامعه دانشگاهی شکل بگیرد و از این مسیر به وزارت علوم منتقل شود. در واقع، دبیرخانه جشنواره بهتنهایی نمیتواند چنین درخواستی را از وزارت علوم مطرح کند، بلکه این مطالبه باید از بدنه دانشگاهی و گروههای آموزشی پیگیری شود.
وی با اشاره به پیچیدگیهای اداری و آموزشی تأسیس یک رشته دانشگاهی خاطرنشان کرد: شکلگیری یک رشته جدید به مراحل فنی و زمانبری نیاز دارد؛ از جمله تعریف دروس، تعیین استاد و تدوین چارت آموزشی و طی کردن فرایندهای مربوط به اضافه شدن رشته جدید به نظام آموزش عالی.
بنابراین، تمرکز فعلی ما بیشتر بر ایجاد مطالبه و افزایش آگاهی جامعه دانشگاهی نسبت به این ضرورت است و امیدواریم از همین مسیر بتوانیم به نتیجه برسیم.
دریافت ۶۱ مقاله پژوهشی؛ استقبال فراتر از انتظار
وی در بخش دیگری از سخنان خود به استقبال جامعه دانشگاهی از فراخوان سمینار پژوهشی امسال اشاره کرد و گفت: خوشبختانه استقبال پژوهشگران و جامعه دانشگاهی بسیار فراتر از تصوری بود که ما داشتیم. در مرحله نخست، ۶۱ مقاله دریافت کردیم که از این تعداد، ۴۶ مقاله پذیرفته شد.
وی افزود: بخش قابل توجهی از مقالات پذیرفتهشده از نظر ساختار و محتوای علمی، آثار بسیار ارزشمندی هستند و حتی میتوانم بگویم ظرفیت انتشار در نشریات معتبر بینالمللی را دارند. این اتفاق برای ما بسیار خوشحالکننده است؛ چراکه توانستیم مقالات دانشگاهی و پژوهشی خوبی را به سمت این رویداد جذب کنیم.
دبیر علمی سمینار پژوهشی نوزدهمین جشنواره بینالمللی تئاتر خیابانی مریوان، انتشار مقالات در قالب یک کتاب را از اهداف کوتاهمدت این بخش برشمرد و اظهار کرد: یکی از اهداف قطعی ما این است که مقالات سمینار در قالب کتاب منتشر شوند تا به منبعی تازه برای پژوهشگران حوزه تئاتر خیابانی تبدیل شوند.
وی ادامه داد: علاوه بر این، انتشار کتاب به حفظ و آرشیو آثار علمی این دوره از جشنواره نیز کمک میکند. متأسفانه فرهنگ آرشیو کردن رویدادها در کشور ما چندان پررنگ نیست و بسیاری از فعالیتها و دستاوردهای پژوهشی پس از برگزاری رویدادها در دسترس باقی نمیمانند. به همین دلیل، معتقدم چاپ مقالات و انتشار مجموعه آثار سمینار اهمیت زیادی دارد و اصرار دارم که این اتفاق حتماً محقق شود تا سند ماندگاری از فعالیتهای پژوهشی این دوره از جشنواره در اختیار علاقهمندان و پژوهشگران قرار بگیرد.
انتهای پیام/