یادداشت؛
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی بندرجاسک:
از حمایت ۸ هزار دانش‌آموز و دانشجو تا تجلیل از نخبگان؛ کارنامه ۶۴ ساله جایزه البرز در مسیر پرورش استعداد‌های ایرانی
به گزارش خبرنگار گروه جامعه آنا، حیدر ارشدی، مدیرعامل بنیاد فرهنگی البرز، در نشست خبری شصت‌وچهارمین سال جایزه البرز دانش‌آموزی ۱۴۰۵ با حضور اصحاب رسانه، با اشاره به هم‌زمانی این نشست با مناسبت‌های روز نوجوان و روز دانش‌آموز اظهار کرد: برگزاری نشست خبری و همایش ملی جایزه البرز دانش‌آموزی در فاصله دو مناسبت مهم هشتم آبان، روز نوجوان و سالروز شهادت دانش‌آموز شهید محمدحسین فهمیده، و سیزدهم آبان، روز دانش‌آموز، فرصتی است تا بار دیگر بر جایگاه نوجوانان به‌عنوان سرمایه‌های انسانی و آینده‌ساز کشور تأکید کنیم.
وی افزود: امروز که درباره موفقیت‌های نوجوانان و استعداد‌های ارزشمند نسل آینده کشور صحبت می‌کنیم، باید آرزو‌ها و آینده‌هایی را نیز به یاد بیاوریم که فرصت تحقق آنها از برخی دانش‌آموزان و معلمان شهید گرفته شد. در آغاز این نشست، یاد و خاطره شهدای گرانقدر میهن اسلامی، رهبر شهید و همچنین دانش‌آموزان، دانشجویان، معلمان و استادان شهید را گرامی می‌داریم.
ارشدی ادامه داد: به‌صورت ویژه یاد و خاطره دانش‌آموزان، معلمان و اولیای شهید میناب و همچنین شهدای شهرستان لامرد را گرامی می‌داریم؛ عزیزانی که جای خالی آنها همچنان در میان خانواده‌ها و جامعه تعلیم و تربیت کشور احساس می‌شود.
بنیاد البرز؛ میراث ۶۴ ساله یک واقف نیک‌اندیش
مدیرعامل بنیاد فرهنگی البرز با اشاره به پیشینه تأسیس این بنیاد بیان کرد: بنیاد فرهنگی البرز در سال ۱۳۴۲ شمسی با همت و اندیشه بلند زنده‌یاد حسینعلی البرز تأسیس و وقف شد. برای درک اهمیت این اقدام، لازم است نگاهی به زندگی و دیدگاه بنیان‌گذار این مجموعه داشته باشیم.
وی گفت: مرحوم حسینعلی البرز از جمله نیک‌اندیشانی بود که با تلاش و فعالیت اقتصادی خود سرمایه‌ای فراهم کرد و بخش قابل‌توجهی از زندگی‌اش را به امور خیرخواهانه و عام‌المنفعه اختصاص داد. فعالیت‌های نیکوکارانه وی پیش از تأسیس بنیاد، از کمک به ساخت و تجهیز مراکز پزشکی و درمانی تا حمایت از نیازمندا
نشدی تصریح کرد: آنچه اندیشه حسینعلی البرز را از دیگر خیرخواهان و نیک‌اندیشان کشور متمایز می‌کرد، توجه ویژه او به اقدامات زیربنایی و ماندگار در خدمت به جامعه بود. وی به این باور رسیده بود که در کنار رفع نیاز‌های فوری انسان‌ها، از جمله کمک به زلزله‌زدگان لار، باید به اقداماتی توجه کرد که در بلندمدت زمینه کاهش رنج‌ها، افزایش رفاه و پیشرفت جامعه را فراهم می‌کنند.
وی افزود: از نگاه زنده‌یاد البرز، یکی از مؤثرترین راه‌های تحقق این اهداف، سرمایه‌گذاری بر علم، دانش و استعداد‌های انسانی بود. بر همین اساس، وی تمام دارایی‌های خود را برای تأسیس بنیاد فرهنگی البرز وقف کرد تا دانشمندان، پژوهشگران، مخترعان، دانشجویان، دانش‌آموزان و نوجوانان مستعد ایرانی مورد حمایت و تشویق قرار گیرند.
سه آرمان حسینعلی البرز؛ از کاهش آلام بشری تا اعتلای نام ایران
مدیرعامل بنیاد فرهنگی البرز با تشریح اهداف اصلی واقف این مجموعه اظهار کرد: زنده‌یاد حسینعلی البرز سه آرمان بزرگ را مبنای فعالیت بنیاد فرهنگی البرز و انتخاب برگزیدگان این جایزه قرار داد؛ نخست کاهش آلام بشری، دوم ارتقای رفاه و کیفیت زندگی انسانی و سوم اعتلای نام ایران در جامعه جهانی.
وی ادامه داد: این آرمان‌ها همچنان با نیاز‌های اساسی جامعه و کشور ما ارتباط دارند. امروز کشور به دانشمندانی نیاز دارد که در درمان بیماری‌ها نقش‌آفرین باشند، به پژوهشگرانی نیازمندیم که برای مسائل اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی راه‌حل ارائه کنند و به فناوران و نخبگانی احتیاج داریم که بتوانند نام ایران را در عرصه‌های جهانی سربلند کنند. یک جایزه نقدی یا مراسم تقدیر و تجلیل دانست؛ بلکه این جایزه تلاشی برای پیوند دادن علم و استعداد با مسئولیت اجتماعی و پیشرفت کشور عزیزمان ایران است.
از وام‌های شرافتی تا جایزه حسن تحصیل؛ کارنامه حمایت از نخبگان
وی با اشاره به شیوه‌های مختلف بنیاد برای اجرای نیت واقف گفت: بنیاد فرهنگی البرز در طول فعالیت خود، روش‌های مختلفی را برای تحقق نیت واقف به کار گرفته است.
در سال‌های نخست، پرداخت تسهیلات تحصیلی و کمک به اشتغال در قالب وام‌های شرافتی از جمله اقدامات بنیاد بود که جزئیات آن در نشست‌های پیشین تشریح شده است.
مدیرعامل بنیاد فرهنگی البرز افزود: در کنار وام‌های شرافتی، جوایز حسن تحصیل یا همان جایزه البرز نیز به ابتکار حسینعلی البرز شکل گرفت تا در کنار حمایت‌های تحصیلی، از دانشمندان، دانشجویان، دانش‌آموزان و مخترعان برتر کشور تجلیل شود.
ارشدی با ارائه آماری از عملکرد این بنیاد طی بیش از شش دهه فعالیت بیان کرد: مطابق سوابق رسمی بنیاد، از آغاز فعالیت تاکنون بیش از ۳ هزار دانشجو از تسهیلات تحصیلی و وام‌های این مجموعه استفاده کرده‌اند و بیش از ۴ هزار و ۶۵۰ نفر نیز جایزه حسن تحصیل دریافت کرده‌اند.
وی ادامه داد: همچنین بنیاد فرهنگی البرز در دهه‌های اخیر و تا پایان سال ۱۴۰۴، با برگزاری ۲۴ همایش ملی و استانی، از یک‌هزار و ۸۹۶ نفر از دانشمندان، مخترعان، دانشجویان، حوزویان و دانش‌آموزان برتر کشور تقدیر و تجلیل کرده است.
حمایت از استعداد‌های ایرانی؛ فراتر از برگزاری یک مراسم تقدیر
مدیرعامل بنیاد فرهنگی البرز با تأکید بر اهمیت تداوم حمایت از نخبگان در نسل‌های مختلف خاطرنشان کرد: این ارقام تنها بخشی از کارنامه یک موقوفه علمی ماندگار است؛ آنچه برای ما اهمیت بیشتری دارد، استمرار حماه جامعه مورد توجه و حمایت قرار گیرند.
ارشدی با اشاره به برگزاری شصت‌وچهارمین دوره جایزه البرز دانش‌آموزی ۱۴۰۵ گفت: در آستانه برگزاری همایش ملی این دوره، فرصتی فراهم شده است تا ضمن معرفی میراث ارزشمند حسینعلی البرز، ویژگی‌های فراخوان جایزه البرز دانش‌آموزی و دستاورد‌های حاصل از این فراخوان نیز برای افکار عمومی و اصحاب رسانه تشریح شود.
ثبت‌نام دانش‌آموزان در جایزه البرز ۱۴۰۵ چهار برابر شد؛ ۸۰ درصد برگزیدگان از مدارس سمپاد هستند
مدیرعامل بنیاد فرهنگی البرز با اشاره به ماهیت وقفی و استقلال مالی این بنیاد اظهار کرد: یکی از ویژگی‌های مهم بنیاد فرهنگی البرز، استقلال هویتی و اتکای آن به سنت حسنه وقف است. زنده‌یاد حسینعلی البرز در وقف‌نامه این بنیاد به‌صراحت تأکید کرده است که بنیاد فرهنگی البرز برای همیشه از دریافت هرگونه کمک نقدی و مادی از اشخاص حقیقی و حقوقی منع شده و هزینه‌های اجرای نیات واقف صرفاً از محل درآمد دارایی‌های موقوفه تأمین می‌شود.
وی افزود: اقدام زنده‌یاد البرز صرفاً یک کمک مالی مقطعی نبود، بلکه سازوکاری برای استمرار حمایت از سرمایه‌های نخبگانی کشور در نسل‌های متوالی ایجاد کرد. یکی از ویژگی‌های مهم این بنیاد، پیوندی است که در همایش‌های سالانه میان نسل‌های مختلف برگزیدگان جایزه البرز شکل می‌گیرد؛ چراکه آثار حمایت از استعداد‌ها را نمی‌توان صرفاً در نتایج کوتاه‌مدت جست‌و‌جو کرد و ارزش واقعی چنین حمایت‌هایی گاهی چند دهه بعد آشکار می‌شود.
ارشدی ادامه داد: در همایش جایزه البرز نخبگانی ۱۴۰۵ که شهریورماه امسال در دانشگاه شهید بهشتی برگزار شد، علاوه بر تجلیل از نخبگان علمی کشور، از سه نفر از برگزیدگان پیشین بنیاد در سال‌های ۱۳۴۴، ۱۳۴۹ و ۱۳۵۳ نیز تقدیر شد که از جمله آنان می‌توان به آقای دکتر توسلی، خانم دکتر ناظمی و آقای دکتر رضا فرجی‌دانا اشاره کرد.
وی گفت: حضور این شخصیت‌ها در کنار نسل جدید برگزیدگان یادآور این حقیقت است که جایزه البرز می‌تواند پیوندی میان گذشته، حال و آینده علم در ایران برقرار کند. این ارتباط میان نسل‌ها هر سال در همایش‌های ملی جایزه البرز به نمایش گذاشته می‌شود.
مدیرعامل بنیاد فرهنگی البرز با اشاره به حضور برگزیدگان قدیمی در مراسم امسال بیان کرد: در شصت‌وچهارمین دوره جایزه البرز دانش‌آموزی نیز جمعی از برگزیدگان این جایزه در دهه ۵۰ شمسی، یعنی بیش از نیم قرن قبل، در کنار دانش‌آموزان برگزیده سال ۱۴۰۵ حضور خواهند داشت. این اتفاق از آن جهت برای ما معنادار است که نوجوانانی که ۵۰ سال پیش به دلیل تلاش و موفقیت تحصیلی شایسته دریافت جایزه شناخته شدند، اکنون در کنار دانش‌آموزانی قرار می‌گیرند که در ابتدای مسیر علمی و حرفه‌ای خود هستند و چه‌بسا برگزیدگان امروز نیز چند دهه دیگر به چهره‌های برجسته علمی و فرهنگی ایران تبدیل شوند.
دو رویداد ملی برای حمایت از نخبگان و شناسایی استعداد‌های نوجوان
ارشدی با تشریح مأموریت‌های بنیاد فرهنگی البرز اظهار کرد: این بنیاد در چارچوب اجرای نیت واقف، سالانه دو رویداد ملی برگزار می‌کند. نخستین رویداد، جایزه البرز نخبگانی است که به‌طور معمول در نیمه اردیبهشت‌ماه برگزار می‌شود و هدف آن تجلیل از دانشمندان، دانشجویان، مخترعان، حوزویان و فناوران برتر کشور است.
وی افزود: رویداد دوم، جایزه البرز دانش‌آموزی است که شش ماه پس از همایش نخبگانی و در نیمه آبان‌ماه برگزار می‌شود. در این رویداد، شناسایی و تجلیل از نوجوانان مستعدی دنبال می‌شود که در ابتدای مسیر رشد علمی و حرفه‌ای خود قرار دارند؛ بنابراین این دو رویداد در حقیقت بخش‌های مکمل یک رسالت واحد هستند.
مدیرعامل بنیاد فرهنگی البرز ادامه داد: در تقویم معمول بنیاد، نیمه اردیبهشت‌ماه برای برگزاری رویداد نخبگانی و نیمه آبان‌ماه برای برگزاری رویداد دانش‌آموزی پیش‌بینی شده است. البته همایش نخبگانی امسال به دلیل شرایط ناشی از حمله دشمن و وضعیت کشور با تأخیر و در شهریورماه برگزار شد و اکنون در آستانه برگزاری دومین رویداد ملی سالانه بنیاد، یعنی همایش جایزه البرز دانش‌آموزی هستیم که امیدواریم در موعد مقرر برگزار شود.
عبور از معدل‌محوری؛ هفت شاخص برای شناسایی استعداد‌های دانش‌آموزی
ارشدی با اشاره به تغییرات اعمال‌شده در شاخص‌های ارزیابی جایزه البرز دانش‌آموزی ۱۴۰۵ گفت: یکی از مهم‌ترین موضوعاتی که در طراحی و به‌روزرسانی شاخص‌های فراخوان امسال مورد توجه قرار گرفت، انطباق این شاخص‌ها با ساحت‌های شش‌گانه تعلیم و تربیت در سند تحول بنیادین آموزش و پرورش بود. این انطباق به‌صورت مستقیم در شاخص‌های ثبت‌نام دانش‌آموزان لحاظ شد تا آنان بتوانند ارتباط خود را با این سند تحولی برقرار کنند.
وی افزود: در سند تحول بنیادین، تعلیم و تربیت صرفاً به آموزش دروس و کسب نمرات بالا محدود نشده، بلکه ساحت‌های اعتقادی، عبادی و اخلاقی، اجتماعی و سیاسی، زیستی و بدنی، زیبایی‌شناختی و هنری، اقتصادی و حرفه‌ای و علمی و فناورانه مورد تأکید قرار گرفته است.
مدیرعامل بنیاد فرهنگی البرز تصریح کرد: این رویکرد با فلسفه جایزه البرز نیز همخوانی دارد؛ زیرا جامعه برای پیشرفت، در کنار دانش و توانمندی علمی به خلاقیت، اخلاق، مسئولیت‌پذیری، مهارت و توانایی حل مسئله نیاز دارد.
به همین دلیل، سرفصل‌های امتیازآور و ارزیابی دانش‌آموزان در جایزه البرز شامل هفت حوزه اصلی است.
وی ادامه داد: نخستین حوزه، سوابق تحصیلی است و پس از آن دستاورد‌های علمی، پژوهشی و فناورانه، فعالیت‌های قرآنی و معارف اسلامی، دستاورد‌های ادبی، فعالیت‌های هنری، موفقیت‌های اجتماعی و ورزشی و در نهایت مهارت‌های حرفه‌ای مورد ارزیابی قرار می‌گیرند.
ارشدی با تشریح جزئیات این شاخص‌ها بیان کرد: در حوزه علمی، پژوهشی و فناورانه، افتخارات معتبری همچون المپیاد‌های علمی، پژوهش‌های اصیل، نوآوری، اختراع و فناوری مورد توجه قرار می‌گیرد. در حوزه‌های فرهنگی و هنری نیز فعالیت‌های قرآنی، ادبی و هنری معتبر ارزیابی می‌شود و در بخش اجتماعی، ورزشی و حرفه‌ای، موفقیت‌های قابل استناد و مهارت‌های کاربردی دانش‌آموزان ملاک بررسی خواهد بود.
وی تأکید کرد: نگاه جامع‌نگر در جایزه البرز به معنای الزام دانش‌آموزان به کسب مدال یا موفقیت در تمام ساحت‌ها نیست، بلکه هدف این است که توانمندی‌های گوناگون آنان متناسب با شاخص‌های مصوب دیده شود و موفقیت افراد صرفاً به معدل تحصیلی محدود نماند.
مدال المپیاد و اعتبار مسابقات؛ ملاک ارزیابی دستاورد‌های علمی دانش‌آموزان
مدیرعامل بنیاد فرهنگی البرز با اشاره به توجه ویژه فراخوان امسال به رقابت‌های معتبر علمی و دانش‌آموزی اظهار کرد: یکی دیگر از نقاط قوت فراخوان جایزه البرز ۱۴۰۵، توجه ویژه به موفقیت دانش‌آموزان در رویداد‌های اصلی علمی کشور و مسابقات معتبر دانش‌آموزی است.
وی افزود: دستاورد‌های دارندگان مدال‌های المپیاد‌های علمی کشوری و جهانی، برگزیدگان جشنواره‌های جوان و نوجوان خوارزمی، برگزیدگان جشنواره پژوهش‌سرا‌های دانش‌آموزی کشور و سایر رقابت‌های معتبر علمی و مهارتی که عموماً مورد تأیید وزارت آموزش و پرورش هستند، در چارچوب شاخص‌های مصوب مورد توجه دبیرخانه علمی جایزه البرز قرار می‌گیرند.
ارشدی ادامه داد: این دستاوردها غالباً حاصل سال‌ها تلاش، پژوهش، تجربه‌اندوزی و رقابت جدی نوجوانان مستعد کشور هستند؛ بنابراین در ارزیابی‌ها باید تناسبی میان سطح مسابقه، اعتبار برگزارکننده، جایگاه رتبه کسب‌شده و کیفیت واقعی دستاورد برقرار باشد.
وی خاطرنشان کرد: صرف درج عنوان بین‌المللی برای یک گواهی به معنای هم‌سطح بودن آن با مدال یک المپیاد رسمی جهانی نیست و چنین برداشتی در ارزیابی‌های دبیرخانه نیز وجود ندارد. به همین دلیل، اعتبار رویدادها، مستندات بین‌المللی و ماهیت واقعی دستاوردها در کنار یکدیگر مورد بررسی داوران قرار می‌گیرند.
تفاهم چهارساله با آموزش و پرورش برای شناسایی استعداد‌های برتر
ارشدی درباره نحوه ثبت‌نام دانش‌آموزان در جایزه البرز ۱۴۰۵ گفت: ثبت‌نام دانش‌آموزان امسال نیز مانند سال گذشته از طریق پنجره واحد خدمات الکترونیک وزارت آموزش و پرورش، یعنی سامانه مای‌مدیو، انجام شد و دانش‌آموزان واجد شرایط پس از مطالعه شیوه‌نامه فرصت داشتند اطلاعات خود را ثبت و مدارک موردنیاز را بارگذاری کنند.
وی افزود: یکی از تحولات مهم سال جاری، انعقاد تفاهم‌نامه همکاری چهارساله میان بنیاد فرهنگی البرز و وزارت آموزش و پرورش بود. همکاری این دو مجموعه در دوره‌های قبلی نیز سابقه داشت، اما تفاهم‌نامه جدید چارچوبی منسجم‌تر و بلندمدت‌تر برای معرفی جایزه البرز در جامعه دانش‌آموزی و شناسایی استعداد‌های نوجوانان نخبه کشور فراهم کرد.
مدیرعامل بنیاد فرهنگی البرز تصریح کرد: وزارت آموزش و پرورش نیز با ابلاغ دستورالعمل جایزه البرز به ادارات کل آموزش و پرورش استانها، زمینه اطلاع‌رسانی و معرفی این جایزه به متقاضیان واجد شرایط در سراسر کشور را فراهم کرد.
وی درباره زمان‌بندی فراخوان و مراحل بررسی پرونده‌ها بیان کرد: فراخوان عمومی جایزه البرز دانش‌آموزی ۱۴۰۵ در مردادماه سال جاری منتشر شد و ثبت‌نام از اول شهریورماه آغاز شد و تا پایان روز ۳۱ شهریور ادامه داشت. با توجه به ضرورت پایش، پالایش پرونده‌ها و راستی‌آزمایی مدارک، مهلت ثبت‌نام مانند سال‌های گذشته تمدید نشد و دانش‌آموزان یک ماه فرصت داشتند اطلاعات و مستندات خود را ارائه کنند.
داوری چندمرحله‌ای برای جلوگیری از اعمال سلیقه و صیانت از اعتبار جایزه
ارشدی با تشریح فرایند ارزیابی پرونده‌های دانش‌آموزان گفت: پس از پایان مهلت ثبت‌نام، شرایط اولیه و مستندات دریافتی بررسی و امتیازدهی مقدماتی براساس شاخص‌های مصوب در دبیرخانه علمی جایزه البرز انجام شد. سپس پرونده‌هایی که امتیاز بالاتری کسب کرده بودند، به تعداد چند برابر ظرفیت دریافت‌کنندگان نهایی جایزه، به مرحله ارزیابی تخصصی راه یافتند.
وی افزود: در این مرحله، داوران متخصص کیفیت و اصالت دستاوردها، اعتبار مسابقات و تناسب مدارک ارائه‌شده با شاخص‌های ارزیابی را به‌دقت بررسی کردند.
این فرایند صرفاً متکی بر پردازش سیستمی اطلاعات نیست؛ بلکه پالایش و محاسبات مقدماتی با بهره‌گیری از قواعد تعیین‌شده انجام می‌شود، اما مرحله نهایی به بررسی تخصصی داورانی نیاز دارد که از افراد برجسته و متخصص حوزه‌های هفت‌گانه ارزیابی هستند.
مدیرعامل بنیاد فرهنگی البرز تأکید کرد: هدف بنیاد از طراحی این سازوکار، صیانت از عدالت، کاهش اعمال سلیقه و حفظ اعتبار علمی جایزه البرز است. به همین دلیل، علاوه بر بررسی اطلاعات ثبت‌شده، کیفیت واقعی فعالیت‌ها و مستندات دانش‌آموزان نیز در مرحله داوری تخصصی مورد توجه قرار می‌گیرد.
جهش ۳۲۷ درصدی ثبت‌نام؛ دختران ۶۷ درصد متقاضیان جایزه البرز
ارشدی با اعلام آمار ثبت‌نام‌کنندگان جایزه البرز دانش‌آموزی ۱۴۰۵، از افزایش قابل توجه استقبال دانش‌آموزان از این رقابت ملی خبر داد و اظهار کرد: در سال گذشته ۲ هزار و ۲۹۱ دانش‌آموز در فراخوان جایزه البرز ثبت‌نام کرده بودند، اما این تعداد در سال جاری به ۹ هزار و ۷۹۲ نفر رسید.
وی افزود: به این ترتیب، تعداد ثبت‌نام‌کنندگان امسال نسبت به سال گذشته ۷ هزار و ۵۰۱ نفر افزایش یافته و رشد حدود ۳۲۷ درصدی را تجربه کرده است؛ به بیان دیگر، تعداد دانش‌آموزان متقاضی دریافت جایزه البرز در سال جاری بیش از چهار برابر شده است.
مدیرعامل بنیاد فرهنگی البرز با اشاره به شرایط دشوار کشور در زمان برگزاری فراخوان بیان کرد: این میزان استقبال در حالی رقم خورد که کشور و خانواده‌ها و دانش‌آموزان با محدودیت‌ها و شرایط سخت ناشی از تجاوز دشمن مواجه بودند. با وجود این شرایط، استقبال گسترده دانش‌آموزان از جایزه البرز برای بنیاد بسیار امیدبخش و در عین حال مسئولیت‌آفرین است؛ چراکه هرچه تعداد متقاضیان افزایش پیدا می‌کند، ضرورت دقت و شفافیت در بررسی پرونده‌ها و داوری نیز بیشتر می‌شود.
وی درباره ترکیب جنسیتی ثبت‌نام‌کنندگان گفت: از مجموع ۹ هزار و ۷۹۲ دانش‌آموز ثبت‌نام‌کننده در سال جاری، ۶ هزار و ۵۵۸ نفر دختر و ۳ هزار و ۲۳۴ نفر پسر بودند. بر این اساس، حدود ۶۷ درصد ثبت‌نام‌کنندگان را دختران و حدود ۳۳ درصد را پسران تشکیل می‌دهند.
ارشدی تأکید کرد: این ارقام مربوط به آمار اولیه ثبت‌نام است و پرونده‌ها در چند مرحله مورد پالایش و بررسی قرار گرفته‌اند؛ بنابراین آمار ثبت‌نام‌کنندگان را نباید با تعداد برگزیدگان نهایی جایزه یکسان در نظر گرفت.
مشارکت دانش‌آموزان از هر ۳۱ استان؛ جایزه البرز محدود به کلان‌شهر‌ها نماند
مدیرعامل بنیاد فرهنگی البرز یکی دیگر از ویژگی‌های فراخوان امسال را گستردگی مشارکت جغرافیایی دانش‌آموزان دانست و گفت: براساس آمار تفکیکی دبیرخانه، ثبت‌نام‌هایی از هر ۳۱ استان کشور در سامانه جایزه البرز به ثبت رسیده است.
وی افزود: این موضوع نشان می‌دهد جایزه البرز تنها به یک شهر یا چند مرکز علمی و پرجمعیت محدود نمانده و دانش‌آموزان مناطق مختلف کشور نیز با این رقابت ملی ارتباط برقرار کرده‌اند.
ارشدی در پاسخ به پرسشی درباره سهم مدارس سمپاد در میان برگزیدگان نهایی اظهار کرد: با توجه به ماهیت مخاطبان جایزه البرز و اینکه دانش‌آموزان دارای تمایز و دستاورد‌های علمی برجسته در کشور بخش قابل توجهی از جامعه هدف این جایزه را تشکیل می‌دهند، همچنین با توجه به مأموریتی که برای مدارس سمپاد تعریف شده است، تقریباً ۸۰ درصد منتخبان نهایی جایزه البرز از مدارس سمپاد هستند.
وی ادامه داد: البته در بخش ثبت‌نام‌کنندگان، توزیع متناسب‌تری میان گروه‌های مختلف دانش‌آموزی وجود دارد، اما در حال حاضر آمار تفکیکی ثبت‌نام‌کنندگان به تفکیک نوع مدرسه در اختیار من نیست.
جایزه البرز ۱۴۰۵ به ۵۴ دانش‌آموز رسید؛۱۰ سهمیه خالی ماند/ دختران پیشتاز شدند
مدیرعامل بنیاد فرهنگی البرز با تشریح جزئیات فراخوان، فرایند داوری و مشخصات برگزیدگان امسال اظهار کرد: در میان دانش‌آموزان منتخب سال جاری، نمایندگانی از مدارس سمپاد، نمونه دولتی و مدارس دولتی حضور دارند و نکته قابل توجه آن است که دانش‌آموزانی از شهر‌های کمتر برخوردار و مدارسی که شاید در نگاه نخست انتظار حضور برگزیدگان از آنها وجود نداشته باشد نیز توانسته‌اند به مرحله نهایی راه پیدا کنند.
وی افزود: در تعداد مطلق ثبت‌نام‌ها، با تجمیع آمار استان تهران شامل اداره کل آموزش و پرورش شهر تهران و شهرستان‌های استان تهران، این استان با هزار و ۶۱۳ نفر در رتبه نخست قرار گرفت. پس از آن اصفهان با هزار و ۲۷ نفر، خراسان رضوی با هزار و ۱۲ نفر، فارس با ۵۱۱ نفر و البرز با ۴۹۷ نفر بیشترین تعداد ثبت‌نام‌کنندگان را در جایزه البرز ۱۴۰۵ به خود اختصاص دادند.
وی ادامه داد: در مجموع، این پنج استان تقریباً نیمی از ثبت‌نام‌کنندگان امسال را شامل می‌شوند. البته استان‌هایی مانند خراسان جنوبی، چهارمحال‌وبختیاری، سیستان‌وبلوچستان، هرمزگان، ایلام و کهگیلویه‌وبویراحمد نیز در این فراخوان مشارکت داشتند.
ارشدی تصریح کرد: صرف تعداد ثبت‌نام‌ها بدون در نظر گرفتن جمعیت دانش‌آموزی هر استان، معیار کافی برای سنجش میزان موفقیت یا شناسایی استعداد‌های آن استان نیست. آنچه برای بنیاد اهمیت دارد، فراهم بودن فرصت اطلاع‌رسانی و حضور دانش‌آموزان واجد شرایط از سراسر کشور است و امیدواریم با تقویت همکاری آموزش و پرورش، شبکه اطلاع‌رسانی بنیاد و همراهی رسانه‌ها، در سال‌های آینده شاهد مشارکت گسترده‌تر و عادلانه‌تر در شناسایی استعداد‌های نوجوانان کشور باشیم.
رقابت چهاربرابری دانش‌آموزان نخبه؛ مدال‌آوران المپیاد‌ها وارد میدان شدند
مدیرعامل بنیاد فرهنگی البرز با اشاره به افزایش سطح علمی و پژوهشی متقاضیان امسال بیان کرد: امسال صرفاً با افزایش کمی تعداد شرکت‌کنندگان مواجه نبودیم، بلکه در بررسی پرونده‌ها شاهد حضور پررنگ دارندگان مدال‌های المپیاد‌های علمی کشوری و جهانی، برگزیدگان جشنواره جوان و جشنواره نوجوان خوارزمی، برگزیدگان مسابقات پژوهش‌سرا‌های دانش‌آموزی و نوجوانان موفق در عرصه‌های فناوری بودیم.
وی افزود: در برخی گروه‌ها رقابت میان دانش‌آموزانی شکل گرفت که هر کدام چندین افتخار معتبر ملی و حتی بین‌المللی داشتند و طبیعی است انتخاب میان چنین پرونده‌هایی به بررسی و مقایسه دقیق نیاز داشته باشد؛ بنابراین افزایش متقاضیان با دشوارتر شدن فرایند داوری از نظر سطح دستاورد‌های علمی و پژوهشی نیز همراه شد.
ارشدی با تشریح شرایط ورود به فرایند انتخاب جایزه البرز گفت: دریافت این جایزه صرفاً به معدل تحصیلی یا تعداد گواهی‌ها محدود نمی‌شود، اما برخورداری از حداقل معدل ۱۹ در پایه‌های تحصیلی هر دوره متوسطه، شرط ورود به فرایند انتخاب است. دانش‌آموزی که در یکی از پایه‌های تحصیلی خود معدل کمتر از ۱۹ داشته باشد، اساساً امکان ورود به مرحله ثبت‌نام را نخواهد داشت.
وی ادامه داد: در همکاری دوجانبه بنیاد فرهنگی البرز و وزارت آموزش و پرورش که طی دو سال اخیر ثبت‌نام‌ها از طریق سامانه انجام می‌شود، پنل ثبت‌نام جایزه البرز به‌صورت پیش‌فرض برای دانش‌آموزانی که این شرط را نداشته باشند فعال نمی‌شود. پس از احراز شرط معدل، دانش‌آموزان می‌توانند مدارک علمی، پژوهشی، فرهنگی، هنری و سایر دستاورد‌های خود را بارگذاری کنند.
مدیرعامل بنیاد فرهنگی البرز با اشاره به ضوابط زمانی ارزیابی مدارک اظهار کرد: موفقیت‌های تحصیلی، علمی، پژوهشی، قرآنی، ادبی، هنری، اجتماعی، ورزشی و مهارتی دانش‌آموزان در چارچوب ضوابط مصوب بررسی می‌شود و کیفیت و اعتبار دستاوردها، سطح مسابقات و مرجعی که گواهی را صادر کرده است، در فرایند داوری اهمیت دارد.
وی افزود: برای هر دوره تحصیلی صرفاً مدارک سه سال اخیر مبنای ارزیابی قرار می‌گیرد؛ به این ترتیب دانش‌آموزان پایه نهم فقط می‌توانند مدارک مربوط به پایه‌های هفتم، هشتم و نهم خود را ارائه کنند و دانش‌آموزان پایه دوازدهم نیز مجاز به ارسال مدارک پایه‌های دهم، یازدهم و دوازدهم هستند. افتخارات کسب‌شده در پایه‌های پایین‌تر از این بازه زمانی، حتی اگر قابل توجه باشند، در امتیاز نهایی جایزه البرز محاسبه نمی‌شوند.
۱۰ سهمیه جایزه البرز خالی ماند؛ بنیاد زیر بار کاهش معیار‌های داوری نرفت
ارشدی با اشاره به ظرفیت پیش‌بینی‌شده برای شصت‌وچهارمین دوره جایزه البرز دانش‌آموزی اظهار کرد: متناسب با ۶۴ سال برگزاری این جایزه، ظرفیت تجلیل از ۶۴ دانش‌آموز برتر کشور در دو مقطع متوسطه اول و دوم پیش‌بینی شده بود که ۳۲ سهمیه به متوسطه اول و ۳۲ سهمیه به متوسطه دوم اختصاص داشت.
وی افزود: با پایان فرایند داوری، ۵۴ دانش‌آموز به‌عنوان برگزیدگان نهایی سال ۱۴۰۵ انتخاب شدند که از این تعداد ۲۶ نفر در متوسطه اول و ۲۸ نفر در متوسطه دوم هستند؛ بنابراین ۶ ظرفیت در متوسطه اول و چهار ظرفیت در متوسطه دوم، در مجموع ۱۰ ظرفیت، تکمیل نشد.
مدیرعامل بنیاد فرهنگی البرز درباره علت تکمیل نشدن این ظرفیت‌ها گفت: اعلام ظرفیت به معنای الزام به انتخاب همان تعداد برگزیده نیست. در برخی سهمیه‌های استانی، متقاضیان به حدنصاب امتیازی مصوب نرسیدند و بنیاد نیز برای تکمیل عددی ظرفیت‌ها، معیار‌های داوری خود را کاهش نداد.
وی ادامه داد: در مقابل، در برخی رشته‌ها و گروه‌های دیگر تعداد دانش‌آموزان شایسته بیش از ظرفیت موجود بود و برخی از آنها با وجود برخورداری از افتخارات معتبر، به دلیل محدودیت سهمیه و رقابت فشرده در فهرست نهایی قرار نگرفتند؛ بنابراین باید میان تکمیل نشدن برخی ظرفیت‌ها به دلیل احراز نشدن حدنصاب و انتخاب نشدن استعداد‌های برجسته به دلیل محدودیت سهمیه تفاوت قائل شد.
ارشدی با بیان اینکه این شیوه مختص امسال نیست، تصریح کرد: سال گذشته نیز از ظرفیت ۶۳ نفری جایزه البرز، ۵۲ دانش‌آموز انتخاب شدند. اصل بنیاد در تمام این سال‌ها این بوده است که اعتبار علمی و شایستگی برگزیدگان بر تکمیل عددی ظرفیت‌ها مقدم باشد.
۵۷ درصد برگزیدگان البرز دختر هستند؛ سهم پسران در متوسطه دوم برابر شد
مدیرعامل بنیاد فرهنگی البرز با تشریح ترکیب جنسیتی برگزیدگان امسال اظهار کرد: از میان ۵۴ دانش‌آموز منتخب جایزه البرز ۱۴۰۵، ۳۱ نفر دختر و ۲۳ نفر پسر هستند؛ به عبارت دیگر، ۵۷ درصد برگزیدگان را دختران و ۴۳ درصد را پسران تشکیل می‌دهند.
وی افزود: در مقطع متوسطه اول از مجموع ۲۶ برگزیده، ۱۷ نفر دختر و ۹ نفر پسر هستند. در متوسطه دوم نیز از مجموع ۲۸ دانش‌آموز منتخب، سهم دختران و پسران برابر است و هر کدام ۱۴ نفر از برگزیدگان را به خود اختصاص داده‌اند.
ارشدی درباره توزیع برگزیدگان در گروه‌های تحصیلی نیز بیان کرد: در مقطع متوسطه دوم در رشته‌های ریاضی و تجربی برگزیده داریم و در رشته علوم انسانی و معارف اسلامی نیز هفت نفر انتخاب شده‌اند. در شاخه فنی‌وحرفه‌ای و کاردانش نیز پنج نفر برگزیده اعلام شدند و سه نفر از سهمیه این بخش موفق به کسب حدنصاب امتیازی لازم نشدند.
برگزیده نشدن در البرز به معنای نداشتن استعداد نیست
وی با اشاره به تماس‌های دانش‌آموزان و خانواده‌هایی که موفق به دریافت جایزه نشده‌اند، تأکید کرد: دریافت نکردن جایزه البرز به هیچ وجه به معنای نداشتن استعداد، تلاش یا شایستگی علمی نیست. در میان متقاضیان امسال دانش‌آموزان بسیار مستعدی حضور داشتند که به دلیل رقابت فشرده یا محدودیت سهمیه در هر گروه، فرصت دریافت جایزه برای آنها فراهم نشد.
مدیرعامل بنیاد فرهنگی البرز ادامه داد: برای تلاش همه این نوجوانان مستعد و نخبه کشور ارزش قائلیم و امیدواریم مسیر رشد و موفقیت خود را با انگیزه ادامه دهند؛ چه‌بسا برخی از همین دانش‌آموزان در آینده از دانشمندان و فناوران اثرگذار ایران باشند.
وی افزود: این تجربه نشان می‌دهد که باید فرصت شناسایی و تشویق استعداد‌های کشور را بیش از پیش گسترش دهیم و زمینه معرفی نوجوانان توانمند در سراسر کشور را فراهم کنیم.
از مدال‌های جهانی تا اختراعات، رباتیک و امنیت سایبری؛ تنوع استعداد‌های برگزیدگان
ارشدی با تشریح ویژگی‌های علمی، پژوهشی و مهارتی دانش‌آموزان منتخب امسال گفت: با بررسی پرونده‌های ۵۴ برگزیده، تصویر ارزشمندی از تنوع توانمندی‌های نوجوانان کشور به دست می‌آید. در مقطع متوسطه دوم، دارندگان مدال‌های رنگارنگ المپیاد‌های جهانی در حوزه‌هایی مانند زیست‌شناسی، ریاضی و هوش مصنوعی حضور دارند و در کنار آنها پژوهشگران برتر و استعداد‌های فردی و مهارتی نیز دیده می‌شوند که برخی از آنها به مسابقات ملی مهارت ایران راه یافته‌اند.
وی افزود: در متوسطه اول نیز نوجوانان کشور با دستاورد‌های درخشانی در حوزه اختراعات، رباتیک، امنیت سایبری، پژوهش‌های کاربردی، فناوری زیستی، پژوهش‌های فضایی و برنامه‌نویسی حضور دارند. همچنین موفقیت‌های فرهنگی، هنری و ورزشی در کنار سوابق علمی، تنوع استعداد‌های برگزیدگان را نشان می‌دهد.
مدیرعامل بنیاد فرهنگی البرز تصریح کرد: ارزش دستاورد‌های این دانش‌آموزان را صرفاً به مدال‌ها محدود نکرده‌ایم؛ چراکه پشت هر موفقیت، تلاش دانش‌آموز و همراهی خانواده، معلمان و مربیان او قرار دارد. امیدواریم معرفی این نوجوانان در همایش ملی البرز بتواند برای سایر دانش‌آموزان کشور نیز الهام‌بخش باشد.
۱۵ آبان؛ تجلیل از ۵۴ دانش‌آموز برتر کشور در هتل ارم تهران
ارشدی در ادامه با تشریح جزئیات برگزاری مراسم شصت‌وچهارمین سال جایزه البرز دانش‌آموزی اظهار کرد: این مراسم روز جمعه ۱۵ آبان ۱۴۰۵، رأس ساعت ۹ صبح در سالن همایش‌های بین‌المللی هتل ارم تهران آغاز می‌شود و مدت زمان برگزاری آن حدود سه ساعت پیش‌بینی شده است.
وی افزود: در این مراسم ۵۴ برگزیده نهایی از سراسر کشور به همراه خانواده‌های خود حضور خواهند داشت و جمعی از مسئولان عالی‌رتبه علمی، فرهنگی و آموزشی کشور نیز در این برنامه شرکت می‌کنند.
مدیرعامل بنیاد فرهنگی البرز ادامه داد: هماهنگی‌هایی برای حضور رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه، وزیر آموزش و پرورش و وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی انجام شده است. همچنین در خدمت معاونان وزارت آموزش و پرورش، از جمله معاون آموزش متوسطه، و رئیس سازمان ملی پرورش استعداد‌های درخشان خواهیم بود.
وی با اشاره به بخش‌های مختلف این مراسم بیان کرد: بخش مهمی از برنامه مانند سال‌های گذشته به معرفی اختصاصی سوابق و افتخارات دانش‌آموزان اختصاص دارد تا حاضران با نمونه‌هایی از دستاورد‌های علمی، فرهنگی، پژوهشی و مهارتی آنها آشنا شوند.
ارشدی حضور برگزیدگان دانش‌آموزی دهه ۵۰ شمسی را از دیگر ویژگی‌های این مراسم دانست و گفت: این بخش هر سال فرصتی برای نمایش پیوند تاریخی نسل‌های مختلف دریافت‌کنندگان جایزه البرز فراهم می‌کند.
وی افزود: در بخش تجلیل، به هر یک از برگزیدگان تندیس ویژه جایزه البرز، گواهی جایزه و جایزه نقدی اهدا خواهد شد. همچنین هماهنگی‌های لازم برای پخش زنده و تصویری این همایش انجام شده است.
البرز فقط جایزه نقدی نیست؛ ترویج وقف علمی و امیدآفرینی هدف اصلی است
مدیرعامل بنیاد فرهنگی البرز با تأکید بر اینکه جایزه البرز نباید صرفاً به‌عنوان یک مراسم سالانه برای اهدای تندیس و جایزه نقدی شناخته شود، اظهار کرد: این جایزه فرصتی برای الگوسازی، امیدآفرینی و گسترش فرهنگ ارزش‌گذاری به علم و تلاش دانش‌آموزان است. نوجوانان باید بدانند که استعدادهایشان دیده می‌شود و دستاورد‌های علمی، پژوهشی، فرهنگی و مهارتی آنها برای جامعه ارزشمند است.
وی ادامه داد: موفقیت به دریافت جایزه ختم نمی‌شود، بلکه می‌تواند انگیزه‌ای برای استمرار تلاش، خودافزایی، خلاقیت و افزایش مسئولیت‌پذیری اجتماعی دانش‌آموزان باشد.
ارشدی ترویج فرهنگ وقف علمی را از دیگر رسالت‌های بنیاد فرهنگی البرز دانست و تصریح کرد: وقف را می‌توان در مسیر گسترش علم و فناوری به کار گرفت و بنیاد فرهنگی البرز نمونه‌ای موفق از این رویکرد است. به اعتقاد ما، ترویج وقف علمی یکی از اهداف غایی برگزاری مراسم جایزه البرز در طول سال‌های مختلف است.
وی در پایان از وزارت آموزش و پرورش، سازمان اوقاف و امور خیریه، بنیاد ملی نخبگان، سازمان صداوسیما، اعضای هیئت امنای بنیاد فرهنگی البرز، دبیرخانه علمی، داوران، مدیران مدارس، معلمان، مربیان و خانواده‌های دانش‌آموزان برای همکاری در شناسایی و حمایت از استعداد‌های دانش‌آموزی قدردانی کرد.
انتهای پیام/
