کمبود دارو‌های هورمونی پس از جنگ تحمیلی در کمتر از ۲ ماه جبران شد/ افزایش هزینه واردات مواد اولیه چالش اصلی صنعت دارو

سید حمیدرضا موسوی، مدیرعامل یک شرکت داروسازی، در گفت‌و‌گو با خبرنگار گروه جامعه آنا با اشاره به جایگاه این مجموعه در تولید دارو‌های هورمونی اظهار کرد: این شرکت یکی از تولیدکنندگان اصلی دارو‌های هورمونی در کشور است و در کنار این محصولات، دارو‌های حوزه قلب و عروق و دیابت را نیز تولید می‌کند.

وی با بیان اینکه این مجموعه یکی از کارخانه‌های مهم و استراتژیک صنعت داروسازی کشور است، افزود: کارخانه در منطقه تهرانپارس قرار دارد و ۹ خط تولید شامل دو خط تولید دارو‌های دامی و هفت خط تولید دارو‌های انسانی در آن فعال است. محصولات انسانی این مجموعه در شکل‌های دارویی مختلف از جمله شیاف، آمپول، قرص، کپسول، کرم، پماد و اسپری تولید می‌شوند.

توقف محموله‌های وارداتی و بروز کمبود دارو‌های هورمونی

موسوی با اشاره به مشکلات تأمین دارو پس از آغاز جنگ گفت: در ابتدای سال و پس از جنگ، کشور با کمبود برخی دارو‌های هورمونی مواجه شد. از اسفندماه و همزمان با آغاز جنگ، بخشی از محموله‌هایی که خریداری کرده بودیم و همچنین محموله‌های تأمین‌کنندگان و واسطه‌های تجاری متوقف شد و امکان حمل آنها وجود نداشت.

وی ادامه داد: برای حل این مشکل، در اردیبهشت‌ماه چندین جلسه مفصل با سازمان غذا و دارو برگزار کردیم و توانستیم در کمتر از دو ماه بخشی از مواد اولیه مورد نیاز را وارد کنیم. به این ترتیب، کمبود‌های مربوط به محصولاتی که این شرکت در تأمین آنها سهم مهمی داشت، تا حد زیادی جبران شد.

مدیرعامل این شرکت داروسازی با اشاره به دشواری‌های این روند افزود: برای واردات مواد اولیه با مشکلات متعددی از جمله افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و مسائل مربوط به گمرک مواجه بودیم، اما تلاش کردیم اجازه ندهیم تولید و تأمین دارو با وقفه جدی روبه‌رو شود.

افزایش هزینه حمل‌ونقل؛ چالش اصلی تولید دارو

موسوی با بیان اینکه مهم‌ترین چالش فعلی شرکت‌های داروسازی، تأمین و انتقال مواد اولیه است، گفت: بیش از ۶۰ درصد مواد اولیه مورد نیاز این مجموعه وارداتی است و بخش عمده تأمین‌کنندگان آن در کشور‌های چین و هند قرار دارند. در ماه‌های اخیر، علاوه بر افزایش قیمت مواد مؤثره دارویی یا API در بازار‌های جهانی، هزینه‌های حمل‌ونقل نیز به‌شدت افزایش یافته است.

وی افزود: برای انتقال مواد اولیه از مسیر‌های مختلف هوایی، زمینی و ریلی استفاده کرده‌ایم تا بتوانیم مواد مورد نیاز را به کشور برسانیم. حتی در مواردی ناچار شدیم محموله‌ها را از مسیر هوایی وارد کنیم یا مواد اولیه را در مقادیر کمتر تأمین کنیم تا روند تولید دارو متوقف نشود.

مدیرعامل این شرکت داروسازی تأکید کرد: تمام تلاش ما این بوده است که محصولات شرکت دچار کمبود نشوند و داروها، حتی در مقادیر محدودتر، به بازار برسند.

افزایش سودآوری با اصلاح سبد محصولات

موسوی در ادامه درباره عملکرد مالی شرکت طی دو سال گذشته اظهار کرد: در این مدت تلاش کردیم هزینه‌های شرکت را کنترل و سبد محصولات را اصلاح کنیم. تمرکز ما بر تولید دارو‌هایی بود که هم نیاز بازار باشند و هم از نظر اقتصادی برای شرکت صرفه داشته باشند؛ به‌ویژه محصولاتی که در سه سال گذشته کمتر تولید شده بودند.

وی افزود: این اقدامات باعث شد سود شرکت از حدود ۲۰۰ میلیارد تومان به یک‌هزار و ۱۰۰ میلیارد تومان افزایش پیدا کند. به گفته موسوی، این روند در سال ۱۴۰۴ نیز ادامه داشت و در شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ هم عملکرد شرکت در همین مسیر پیش رفت.

وی با اشاره به افزایش حاشیه سود خالص شرکت گفت: حاشیه سود خالص از ۱۳ درصد به ۳۰ درصد رسیده است. البته این تغییر تنها ناشی از افزایش قیمت دارو‌ها نیست و کنترل هزینه‌ها و انتخاب سبد محصول متناسب با نیاز بازار نیز در آن نقش داشته است.

موسوی توضیح داد: در کنار افزایش قیمت دارو، هزینه تأمین مواد اولیه و اقلام بسته‌بندی از جمله PVC و فویل نیز چند برابر شده است. ممکن است قیمت برخی دارو‌ها دو برابر شده باشد، اما در مجموع هزینه‌های تولید در مواردی تا سه برابر افزایش یافته است؛ بنابراین باید مجموعه هزینه‌ها و درآمد‌ها را در کنار یکدیگر بررسی کرد.

ضرورت حمایت دولت از تأمین ارز و حمل‌ونقل

موسوی با اشاره به حمایت‌های دولت از صنعت داروسازی گفت: دولت همواره در کنار صنعت دارو بوده است، اما در شرایط فعلی، مشکلات ناشی از جنگ، تحریم‌ها و محدودیت‌های ایجادشده در مسیر‌های تجاری، تأمین مواد اولیه را دشوارتر کرده است. از سوی دیگر، محدودیت منابع ارزی نیز بر این شرایط تأثیر گذاشته است.

وی تأمین ارز مورد نیاز برای واردات مواد اولیه را مهم‌ترین مطالبه شرکت‌های داروسازی از دولت دانست و افزود: نخستین کمک دولت می‌تواند تأمین ارز مورد نیاز برای خرید مواد اولیه باشد. موضوع دوم نیز تسهیل واردات و ایجاد مسیر‌های مناسب‌تر برای انتقال کالا از طریق حمل‌ونقل هوایی و زمینی است.

مدیرعامل این شرکت داروسازی در پایان گفت: دولت می‌تواند با فراهم کردن شرایط مناسب‌تر برای انتقال مواد اولیه یا اختصاص یارانه‌ای به هزینه‌های حمل‌ونقل، بخشی از فشار واردشده به تولیدکنندگان دارو را کاهش دهد. این اقدامات کمک می‌کند مواد اولیه سریع‌تر و با هزینه کمتری به کشور برسد و تولید دارو با اختلال مواجه نشود.