اکران مستند «من هامونم»؛ اثر برگزیده هفته آب استکهلم ۲۰۲۲ در دانشگاه علوم و تحقیقات

به گزارش خبرگزاری آنا، همایش و اکران مستند «من هامونم؛ یک تالاب و سرنوشت آن» در سالن علامه حلی ساختمان علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات برگزار شد.

این برنامه با هدف ایجاد فضایی علمی، تخصصی و فرهنگی و میان‌رشته‌ای برای طرح و بررسی مسائل مرتبط با آب، تالاب‌ها و پیامد‌های انسانی و اجتماعی بحران‌های محیط‌زیستی، به همت باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان و معاونت فرهنگی دانشجویی و با همکاری انجمن علمی دانشجویی علوم و مهندسی آب واحد علوم و تحقیقات برگزار شد.

آب، تالاب و محیط‌زیست؛ محورهای برنامه

محورهای این برنامه شامل آب، تالاب‌ها، محیط‌زیست و پیامدهای اجتماعی و مدیریتی بحران‌های آبی بود. محور اصلی برنامه، نمایش مستندی با عنوان «من هامونم؛ یک تالاب و سرنوشت آن» بود؛ اثری که در سال ۲۰۲۲ در کنفرانس هفته آب استکهلم سوئد برگزیده شده و این مهم در پوستر برنامه نیز مورد اشاره قرار گرفته است.

برگزاری این برنامه در محیط دانشگاه، فرصت مناسبی فراهم کرد تا مسئله آب تنها به‌عنوان یک موضوع فنی دیده نشود، بلکه ابعاد اجتماعی، حقوقی، اقتصادی، سیاسی، مدیریتی و فرهنگی آن نیز مورد توجه قرار گیرد.

مستند «من هامونم»؛ روایتی از یک تالاب

مستند «من هامونم» با تمرکز بر سرنوشت یک تالاب، بستری برای توجه به رابطه میان منابع آب، محیط‌زیست و زندگی انسان فراهم می‌کند. تالاب‌ها از حساس‌ترین زیست‌بوم‌های طبیعی به شمار می‌روند و وضعیت آنها مستقیماً با مدیریت منابع آب، پایداری محیط‌زیست و شرایط جوامع پیرامونی ارتباط دارد.

از این منظر، انتخاب یک اثر مستند برای طرح چنین موضوعی، در کنار حضور متخصصان حوزه‌های تخصصی بین‌رشته‌ای شامل حقوق بین‌الملل، جامعه‌شناسی، علوم سیاسی، اقتصاد، محیط‌زیست و علوم و مهندسی آب، رویکردی مؤثر برای انتقال مفاهیم علمی به زبان قابل‌فهم‌تر و ایجاد ارتباط میان دانش دانشگاهی و مسائل واقعی جامعه محسوب می‌شود.

این برنامه همچنین نشان داد که مسئله آب ماهیتی چندبعدی دارد و بررسی آن نیازمند گفت‌و‌گو میان متخصصان مهندسی آب، علوم اجتماعی، حقوق، مدیریت و فعالان فرهنگی است.

حضور صاحب‌نظران و متخصصان حوزه آب و محیط‌زیست

در این برنامه جمعی از استادان، پژوهشگران، خبرنگاران و دغدغه‌مندان حوزه آب و محیط‌زیست و عوامل مرتبط با مستند حضور داشتند.

از جمله حاضران این برنامه می‌توان به حجت میان‌آبادی (عضو هیئت علمی گروه علوم و مهندسی آب دانشگاه تربیت مدرس و مشاور علمی مستند «من هامونم»)؛ ابراهیم حاجیان (دانشیار گروه جامعه‌شناسی آب دانشگاه شاهد)؛ حامد یزدان (عضو هیئت علمی گروه مهندسی عمران ـ مدیریت و برنامه‌ریزی منابع آب دانشگاه اصفهان و عضو کمیسیون آب و کشاورزی مجلس شورای اسلامی)؛کمیل سوهانی (کارگردان مستند)؛ محمدرضا علی‌پور (عضو هیئت علمی گروه حقوق بین‌الملل دانشگاه علوم و تحقیقات) و مهدی فصیحی هرندی (متخصص سیاست‌گذاری و حکمرانی منابع آب) اشاره کرد.

ترکیب این مهمانان از حوزه‌های تخصصی متفاوت، ظرفیت برنامه را برای بررسی مسئله آب از زوایای گوناگون افزایش داد و بر ماهیت میان‌رشته‌ای همایش تأکید کرد.

از مستند تا گفت‌وگوی علمی؛ دستاوردهای برنامه

یکی از مهم‌ترین ارزش‌های این برنامه، ایجاد پیوند میان هنر مستند و گفت‌وگوی دانشگاهی بود. مستند می‌تواند واقعیت‌های محیط‌زیستی و اجتماعی را به شکلی ملموس‌تر در برابر مخاطب قرار دهد و حضور استادان و متخصصان در کنار آن، امکان تحلیل علمی و دقیق‌تر موضوع را فراهم می‌کند.

برگزاری چنین برنامه‌هایی برای دانشجویان نیز اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا آنان را با مسائل واقعی حوزه تخصصی خود، فراتر از محتوای کلاس و کتاب، مواجه می‌سازد و زمینه تقویت نگاه مسئله‌محور، مسئولیت اجتماعی و توجه به آثار تصمیمات مدیریتی در حوزه‌های کلان مدیریت منابع حیاتی و جبران‌ناپذیر کشور به‌ویژه منابع آب و خاک را فراهم می‌کند.

همچنین انتخاب موضوع تالاب و آب برای یک برنامه دانشگاهی، با توجه به اهمیت روزافزون چالش‌های محیط‌زیستی، می‌تواند به افزایش آگاهی عمومی و تخصصی در دانشگاه کمک کند. فضای دانشگاه در چنین رویداد‌هایی به محلی برای تعامل میان دانشجویان، اعضای هیئت علمی، پژوهشگران و فعالان حوزه آب و محیط‌زیست تبدیل می‌شود و این تعامل می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری ایده‌های پژوهشی، فعالیت‌های علمی دانشجویی و برنامه‌های علمی فرهنگی بعدی باشد.

همایش و اکران مستند «من هامونم» را می‌توان نمونه‌ای از برنامه‌های علمی ـ فرهنگی مؤثر خودجوش در حوزه علوم و مهندسی آب و محیط‌زیست دانست که با استفاده از ظرفیت رسانه مستند و حضور صاحب‌نظران دانشگاهی، موضوعی تخصصی را به شکلی میان‌رشته‌ای مطرح کرد.

تداوم برگزاری چنین برنامه‌هایی در دانشگاه، به‌ویژه در قالب مجموعه نشست‌های موضوعی درباره اهمیت آب، حفاظت از اکوسیستم‌های آبی مانند تالاب‌ها، رودخانه‌ها و دریاچه‌ها و توجه به حقابه زیست‌محیطی مجاز منابع آبی ملی و فراملی و ابعاد اجتماعی، اقتصادی، زیست‌محیطی، فرهنگی، سیاسی و حقوقی آنها، می‌تواند ضمن افزایش مشارکت دانشجویان، به تقویت نقش دانشگاه در آگاهی‌بخشی و گفت‌وگوی علمی پیرامون مسائل مهم جامعه کمک کند.

پیشنهاد می‌شود در برنامه‌های آتی، در کنار اکران آثار مستند، زمان مشخصی برای گفت‌وگوی دانشجویان با متخصصان، ارائه دیدگاه‌های پژوهشی و معرفی مسیر‌های مشارکت علمی و دانشجویی نیز در نظر گرفته شود.