مسئله‌محوری باید معیار تخصیص منابع برای گسترش هوش مصنوعی در کشور باشد

ورود منابع مالی جدید به حوزه هوش مصنوعی می‌تواند ظرفیت شرکت‌های فناور و مراکز تحقیقاتی را افزایش دهد، اما نحوه تخصیص این منابع تعیین می‌کند که سرمایه‌گذاری انجام‌شده به توسعه فناوری منجر شود یا صرف خرید تجهیزات و فعالیت‌های کم‌اثر شود. مسئله منابع صندوق، نحوه تخصیص بودجه هوش مصنوعی دستگاه‌ها و خرید پردازنده‌های گرافیکی از مهم‌ترین دغدغه‌های فعالان این حوزه است. مهران ضیابری، رئیس کمیسیون هوش مصنوعی سازمان نظام صنفی رایانه‌ای، بر ضرورت مسئله‌محوری در هزینه‌کرد منابع تأکید دارد.

منابع صندوق بدون سازوکار تخصیص هدفمند کافی نیست

مهران ضیابری در گفت‌و‌گو با خبرنگار آناتک درباره منابع پیش‌بینی‌شده برای صندوق هوش مصنوعی گفت: با توجه به وضعیت اقتصادی کشور و شرایط موجود، تحقق کامل منابع پیش‌بینی‌شده برای صندوق چندان قطعی نیست و اتکا به منابعی که ممکن است با محدودیت مواجه شوند، نمی‌تواند مبنای مطمئنی برای برنامه‌ریزی بلندمدت باشد.

وی افزود: میزان منابع اهمیت دارد، اما مسئله مهم‌تر نحوه تقسیم و مصرف آنهاست. حتی اگر منابع قابل توجهی وارد حوزه هوش مصنوعی شود، بدون سازوکار صحیح تخصیص ممکن است بخش قابل توجهی از آن صرف فعالیت‌هایی شود که اثر واقعی و ماندگاری در توسعه فناوری کشور ایجاد نمی‌کنند.

رئیس کمیسیون هوش مصنوعی سازمان نظام صنفی رایانه‌ای بیان کرد: پول برای توسعه هوش مصنوعی مهم است، اما حلال مشکلات این حوزه صرفاً پول نیست.

ضیابری ادامه داد: نگرانی فعالان و توسعه‌دهندگان این است که بخشی از منابع جدید صرف واردات تجهیزات شود، بدون اینکه مشخص باشد این تجهیزات برای حل چه مسئله‌ای وارد کشور شده‌اند.

منابع مالی باید به توسعه فناوری متصل شوند

وی گفت: بخشی از منابع ممکن است در اختیار مجموعه‌هایی قرار بگیرد که فعالیت اصلی آنها توسعه فناوری نیست و از منابع به شکل دیگری استفاده کنند. این در حالی است که توسعه هوش مصنوعی نیازمند هدایت منابع به سمت حل مسئله و ایجاد ظرفیت پایدار است.

ضیابری افزود: شرکت‌های فعال واقعی در حوزه هوش مصنوعی نیز زمانی از افزایش منابع منتفع می‌شوند که منابع به پروژه‌های مشخص و قابل ارزیابی اختصاص پیدا کند.

خرید GPU بدون مسئله مشخص، توسعه هوش مصنوعی محسوب نمی‌شود

رئیس کمیسیون هوش مصنوعی سازمان نظام صنفی رایانه‌ای با اشاره به وضعیت خرید پردازنده‌های گرافیکی گفت: نمونه‌هایی وجود دارد که شرکت‌ها GPU خریداری کرده‌اند، اما مسئله مشخصی برای استفاده از این تجهیزات ندارند.

وی افزود: حتی در برخی هلدینگ‌ها و شرکت‌های بزرگ نیز مواردی دیده می‌شود که تعداد قابل توجهی GPU در اختیار مجموعه قرار گرفته، اما استفاده مؤثری برای آنها تعریف نشده است.

ضیابری تأکید کرد: بخشی از اعتبار مالیاتی در حال هدایت به سمت خرید GPU است و این روند اگر بدون تعریف مسئله ادامه پیدا کند، می‌تواند منابع عمومی کشور را هدر دهد.

وی گفت: خرید GPU به خودی خود به معنای توسعه هوش مصنوعی نیست. ابتدا باید مسئله مشخص شود، سپس روش حل آن انتخاب شود و در نهایت بر اساس نیاز واقعی، زیرساخت مورد نیاز تأمین شود.

نیاز کشور به زیرساخت باید بر اساس کاربرد واقعی تعیین شود

رئیس کمیسیون هوش مصنوعی سازمان نظام صنفی رایانه‌ای ادامه داد: کشور برای توسعه هوش مصنوعی به زیرساخت نیاز دارد، اما نوع و میزان این زیرساخت باید بر اساس نیاز واقعی تعیین شود.

وی بیان کرد: اگر پیش از مشخص شدن مسئله اقدام به خرید تجهیزات کنیم، ممکن است منابع زیادی صرف زیرساختی شود که استفاده مناسبی از آن صورت نمی‌گیرد.

ضیابری درباره امکان تولید تجهیزات زیرساختی هوش مصنوعی در کشور گفت: در حوزه ریزالکترونیک با یک زنجیره بسیار پیچیده مواجه هستیم و حتی چین که یکی از مهم‌ترین رقبای آمریکا در این حوزه است، هنوز نتوانسته تمام این زنجیره را در اختیار بگیرد.

وی افزود: طراحی تراشه، تولید، تجهیزات لیتوگرافی و سایر بخش‌های زنجیره در کشور‌های مختلف توزیع شده‌اند و هر بخش به دانش و زیرساخت تخصصی نیاز دارد.

ایران باید ظرفیت‌های واقعی خود را در زنجیره فناوری شناسایی کند

رئیس کمیسیون هوش مصنوعی سازمان نظام صنفی رایانه‌ای بیان کرد: ایران باید واقعیت‌های فناورانه موجود را بپذیرد و بر اساس ظرفیت‌های خود تصمیم بگیرد. بازسازی کامل زنجیره ریزالکترونیک در کوتاه‌مدت امکان‌پذیر نیست و سیاست‌گذاری باید بر حوزه‌هایی متمرکز شود که امکان ایجاد مزیت در آنها وجود دارد.

وی ادامه داد: ایران در برخی مواد اولیه و ظرفیت‌های علمی توانمندی‌هایی دارد، اما تبدیل این ظرفیت‌ها به تراشه‌های پیشرفته به مجموعه‌ای از فناوری‌ها و تجهیزات نیاز دارد که ایجاد آنها فرایندی بلندمدت است.

کنسرسیوم بین‌المللی باید بر اساس مزیت واقعی شکل بگیرد

ضیابری با اشاره به امکان همکاری با کشور‌های مختلف بیان کرد: شکل‌دهی همکاری‌های بین‌المللی زمانی مفید است که بر اساس تقسیم واقعی کار و ظرفیت‌های موجود انجام شود. زنجیره جهانی تولید تراشه نشان می‌دهد هیچ کشور واحدی همه مراحل این فناوری را در اختیار ندارد.

وی گفت: همکاری با کشور‌های مختلف می‌تواند بخشی از مسیر توسعه زیرساخت باشد، اما نباید با این تصور همراه شود که می‌توان در مدت کوتاهی تمام زنجیره فناوری را بازسازی کرد.

مسئله‌محوری باید معیار اصلی تخصیص منابع هوش مصنوعی باشد

رئیس کمیسیون هوش مصنوعی سازمان نظام صنفی رایانه‌ای در بخش دیگری از این گفت‌وگو تأکید کرد: مسئله اصلی در توسعه زیرساخت هوش مصنوعی این است که ابتدا نیاز واقعی کشور شناسایی شود و سپس هزینه متناسب با آن مسئله انجام گیرد.

وی در خاتمه خاطرنشان کرد: اگر این ترتیب رعایت شود، منابع مالی و تجهیزات می‌توانند به ابزار توسعه فناوری تبدیل شوند؛ در غیر این صورت، افزایش بودجه و خرید تجهیزات به تنهایی تضمین‌کننده پیشرفت هوش مصنوعی کشور نخواهد بود.