دانشجوی دپارتمان علوم رایانه و اطلاعات دانشگاه پنسیلوانیا در گفتوگو با آناتک:
کتابخانه حرم حضرت معصومه (س)؛ از نسخههای خطی تا ۱.۵ میلیون سند تاریخی
حجت الاسلام فتح الله زاده مدیر کتابخانه، موزه و مرکز اسناد آستان مقدس حضرت فاطمه معصومه (س) در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری آنا درباره فعالیتهای این مجموعه اظهار کرد: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد از مدیریتهای معاونت فرهنگی آستان مقدس هستند و هرکدام مأموریت مشخصی در زمینه حفظ، نگهداری و ارائه میراث فرهنگی و تاریخی آستان دارند.
وی درباره وضعیت موزه حرم حضرت معصومه (س) گفت: موزه حرم به دلیل پروتکلهای امنیتی اعلامشده از سوی وزارت میراث فرهنگی و پس از جنگ ۱۲ روزه، فعلاً تعطیل است و اشیای گرانقیمت و ارزشمند آن به مخازن و محلهای مطمئن منتقل شدهاند.
قدیمیترین موزه ایران با ۲۵ هزار اثر
فتحاللهزاده با اشاره به قدمت موزه آستان مقدس افزود: موزه حرم حضرت معصومه (س) در ۲۲ آبان سال ۱۳۱۴ افتتاح شده و از قدیمیترین موزههای ایران است.
به گفته او، این موزه از نظر تنوع آثار نیز مجموعهای قابل توجه دارد و کارشناسان موزههای مختلف جهان در بازدید از آن، بر غنای مجموعه تأکید کردهاند.
وی ادامه داد: در موزه آثاری در زمینه کاشی، سکه، ظروف سفالی، فلز، طلا و جواهر، چوب، شیشه، بلور، سنگ، کاغذ، پارچه و فرش نگهداری میشود.
او به فرش مقبره شاه عباس صفوی با مساحت ۵۸ متر مربع و همچنین برخی سکهها و کاشیهای تاریخی اشاره کرد و گفت بیش از ۲۵ هزار اثر در این مجموعه ثبت شده و این تعداد همچنان در حال افزایش است.
کتابخانهای ارزشمند با ۸۵۰ سال قدمت
مدیر کتابخانه، موزه و مرکز اسناد آستان مقدس حضرت معصومه (س) درباره کتابخانه نیز اظهار کرد: کتابخانه یکی از کتابخانههای قدیمی کشور است و بیش از ۸۵۰ سال قدمت دارد.
وی با اشاره به سند وقف کتابخانه افزود: سند وقفنامهای پشت تفسیر تاجالتراجم وجود دارد که وقف آن را برای کتابخانه آستانه مقدسه نشان میدهد.
به گفته فتحالله زاده، حدود ۳۰۰ هزار جلد کتاب در کتابخانه نگهداری میشود و خدمات آن به صورت قفسه باز و در بخشهای مجزای بانوان و آقایان ارائه میشود. همچنین کتابخانه دارای منابع متنوعی از نظر موضوعی است تا زائران و پژوهشگران بتوانند از آنها استفاده کنند.
وی یکی از بخشهای مهم کتابخانه را گنجینه قرآنهای چاپی و خطی دانست و گفت: «از نظر قطع قرآنها، از رحلی بزرگ تا قطع بسیار کوچک و همچنین از نظر قرائت، ترجمه، خطاطی، چاپخانه و دوره تاریخی، تنوع زیادی داریم.
فتحاللهزاده درباره قرآنهای خطی موجود در آستان نیز بیان کرد: قرآنهای خطی ما، جدا از قرآنهایی که در موزه نگهداری میشوند، مجموعه ارزشمندی هستند؛ از جمله قرآنهای منسوب به امام حسن عسکری (ع) و امام رضا (ع) و یک برگ منسوب به امیرالمؤمنین (ع).
او درباره واژه «منسوب» توضیح داد: منسوب بودن الزاماً به این معنا نیست که خود امام آن را نوشته باشد؛ برای انتساب، قرائن و شواهد مختلفی وجود دارد و در مواردی نیز آزمایش کربن ۱۴ برای تعیین قدمت کاغذ انجام میشود.
مدیر کتابخانه، موزه و مرکز اسناد آستان مقدس حضرت معصومه (س) همچنین از نگهداری نسخههایی از آثار مهم ادبی و علمی خبر داد و گفت: کتابهای خطی دیگری از قانون ابنسینا، آثار حافظ و سعدی، جامعالمقاصد و کتابهای حدیثی در این مجموعه وجود دارد.
از مرمت کتاب تا نگهداری اسناد در حرم بانوی کرامت
وی با اشاره به بخش صحافی و مرمت اظهار کرد: صحافی و مرمت کتابها نیز در مجموعه انجام میشود و این بخش در گذشته کارگاه مرمت آثار موزهای و کتابخانهای بوده و اکنون بیشتر بر صحافی و مرمت جلد کتاب متمرکز است.
فتحاللهزاده در ادامه به منابع نشریاتی اشاره کرد و گفت: حدود هزار و ۴۸۰ عنوان نشریه محلی و ملی و همچنین بیش از ۲۰۰ عنوان نشریه محلی و روزنامه در اینجا آرشیو شده که برای کارهای پژوهشی قابل استفاده است.» به گفته او، بخشی از منابع نیز شامل کتابهای ممنوعه و آثار خاصی است که مطابق ضوابط نگهداری میشوند.
وی درباره مرکز اسناد نیز بیان کرد: بیش از یک و نیم میلیون سند در مرکز اسناد شناسایی و نگهداری شده و فهرستنویسی انجام گرفته است.» این اسناد شامل وقفنامهها، قراردادها، اسناد مالی و اداری و کشاورزی، نقشهها، پوسترها، اسناد مراسم و آیینها و مجموعهای از اسناد تاریخی است.
فتحاللهزاده در پایان خاطرنشان کرد: مرکز اسناد پس از حضور حضرت آیتالله سعیدی افتتاح شد و با تلاش دوستانی که با دغدغه و خلوص در این مرکز فعالیت کردند، پیشرفت خوبی داشته است؛ بهگونهای که بیش از ۸۰۰ هزار سند فهرستنویسی و اطلاعات آنها وارد سامانه شده است.
انتهای پیام/
