بررسی مشکلات پرخاشگری و لجبازی کودکان و نوجوانان/ صرفاً یک نسخه درمانی کافی نیست

به گزارش خبرگزاری آنا، کارگاه تخصصی تشخیص و درمان مشکلات پرخاشگری و لجبازی کودکان و نوجوانان با تدریس دکتر محمد ترکمان دکتری تخصصی روانشناسی و مدرس کشوری در هشت ساعت آموزشی در سالن جلسات دانشگاه آزاد اسلامی واحد ملایر با ۲۳ شرکت‌کننده زیرنظر مرکز مشاوره امین دانشگاه آزاد اسلامی واحد ملایر برگزار شد.

پرخاشگری و لجبازی ازجمله شایع‌ترین مشکلات رفتاری در دوره کودکی و نوجوانی هستند که در صورت تداوم، شدت یافتن یا برخورد نادرست والدین و متخصصان، می‌توانند بر روابط خانوادگی، عملکرد تحصیلی، تعاملات اجتماعی و سلامت روان کودک و نوجوان تأثیر قابل توجهی بگذارند.

با توجه به اهمیت تشخیص افتراقی، شناسایی عوامل زمینه‌ای و انتخاب مداخلات متناسب با ویژگی‌های هر کودک، برگزاری کارگاه‌های تخصصی و کاربردی در این حوزه می‌تواند نقش مهمی در ارتقای دانش و مهارت متخصصان، مشاوران، روانشناسان، مربیان و سایر فعالان حوزه کودک و نوجوان داشته باشد.

در همین راستا، کارگاه تخصصی تشخیص و درمان مشکلات پرخاشگری و لجبازی کودکان و نوجوانان با تدریس دکتر محمد ترکمان در یک روز، طی ۸ ساعت برگزار شد.

محتوای تخصصی کارگاه

یکی از نقاط قوت اصلی این کارگاه، تمرکز بر دو مسئله بسیار مهم و پرتکرار در حوزه روانشناسی کودک و نوجوان، یعنی پرخاشگری و لجبازی بود.

پرداختن تخصصی به این مشکلات به متخصص کمک می‌کند تا میان یک رفتار طبیعی و متناسب با مرحله رشدی کودک و یک الگوی رفتاری نیازمند مداخله تمایز قائل شود.

در یک نگاه بالینی، بررسی پرخاشگری و لجبازی باید با توجه به ویژگی‌های رشدی کودک و نوجوان، سبک فرزندپروری، الگو‌های ارتباطی خانواده، شرایط محیطی، مشکلات هیجانی، عوامل مرتبط با مدرسه، الگو‌های تقویت‌کننده رفتار و مشکلات همراه انجام شود.

اهمیت بخش تشخیص

یکی از بخش‌های اساسی در کار با رفتار‌های پرخاشگرانه و مقابله‌ای، تشخیص دقیق علت و کارکرد رفتار است. پرخاشگری ممکن است در کودکی با دلایل و کارکرد‌های متفاوتی ظاهر شود؛ بنابراین یک نسخه درمانی واحد برای همه کودکان نمی‌تواند رویکرد مناسبی باشد.

در یک مداخله حرفه‌ای، متخصص باید بتواند زمان و موقعیت بروز رفتار، عوامل پیشایند، پیامد‌های رفتار، واکنش والدین و محیط و احتمال وجود مشکلات هیجانی، رشدی یا اختلالات همراه را بررسی کند. این نگاه موجب می‌شود مداخله از سطح توصیه‌های کلی فراتر رفته و به سمت فرمول بندی مورد و مداخله هدفمند حرکت کند.

جنبه کاربردی کارگاه

از ویژگی‌های مهم یک کارگاه تخصصی، تبدیل دانش نظری به مهارت قابل استفاده در محیط واقعی است.

موضوع پرخاشگری و لجبازی به طور ویژه نیازمند چنین رویکردی است؛ چراکه متخصص باید بتواند آموخته‌های خود را در جلسات مشاوره با والدین، جلسات درمان کودک، محیط مدرسه، تعامل با نوجوان و تعارض‌های والد ـ کودک به کار گیرد.

پرداختن به نمونه‌های واقعی، تحلیل موقعیت‌های رفتاری و ارائه راهکار‌های مداخله‌ای می‌تواند ارزش آموزشی کارگاه را افزایش داده و فاصله میان دانش نظری و عملکرد بالینی را کاهش دهد.

مدرس کارگاه

تدریس دکتر محمد ترکمان از نقاط قابل توجه این برنامه آموزشی بود. انتخاب مدرس متخصص در حوزه کودک و نوجوان برای موضوعی مانند پرخاشگری و لجبازی اهمیت زیادی دارد؛ چراکه این حوزه نیازمند شناخت همزمان مباحث رشدی، رفتاری، هیجانی و خانوادگی است.

ارائه مطالب در قالب یک کارگاه تخصصی این امکان را فراهم می‌کند که شرکت‌کنندگان علاوه بر آشنایی با مبانی نظری، با نگاه حرفه‌ای‌تر و بالینی تری به مشکلات رفتاری کودکان و نوجوانان توجه کنند.

تناسب مدت زمان کارگاه

برگزاری کارگاه در یک روز و به مدت ۸ ساعت، زمان قابل توجهی را برای پرداختن متمرکز به موضوع فراهم کرد. این ساختار به شرکت‌کنندگان امکان می‌دهد مطالب را به صورت منسجم دنبال کنند و ارتباط میان بخش‌های مختلف موضوع را بهتر درک کنند.

برای تسلط کامل بر مهارت‌های تخصصی تشخیص و درمان، یک کارگاه هشت ساعته به تنهایی کافی نیست و استمرار مطالعه، کار بالینی، سوپرویژن و شرکت در دوره‌های تکمیلی ضروری است؛ بنابراین می‌توان این کارگاه را گامی آموزشی و مهارتی ارزشمند در مسیر ارتقای توانمندی متخصصان دانست.

برنامه‌ریزی و مدیریت اجرایی

یکی از نقاط قوت برجسته این کارگاه، نظم و دقت برگزارکننده در بخش اجرایی بود. فرآیند برگزاری یک کارگاه تخصصی موفق، صرفاً به انتخاب مدرس و ارائه محتوای علمی محدود نمی‌شود؛ بلکه از مرحله برنامه‌ریزی اولیه آغاز شده و تا پایان برنامه ادامه دارد.

برنامه‌ریزی مناسب پیش از برگزاری، فرآیند منظم ثبت‌نام متقاضیان و اطلاع‌رسانی مناسب و مستمر درباره جزئیات کارگاه، نشان‌دهنده توجه برگزارکننده به مدیریت دقیق شرکت‌کنندگان و کاهش ابهامات اجرایی بود.

محل برگزاری

یکی از عوامل مؤثر بر کیفیت و تجربه آموزشی شرکت‌کنندگان محل برگزاری کارگاه بود.

فضای مناسب، مجهز بودن به تجهیزات سمعی و بصری مناسب، هوای مطبوع و شرایط قابل قبول برای نشستن و حضور چندساعته و فراهم بودن محیطی متناسب با یک برنامه آموزشی تخصصی، موجب رضایت مدرس و شرکت‌کنندگان بود.

پذیرایی از مدرس و شرکت‌کنندگان

از دیگر نقاط مثبت قابل توجه، پذیرایی مناسب و شایسته از استاد و شرکت‌کنندگان بود. پذیرایی در برنامه‌های آموزشی طولانی، بخشی از مدیریت تجربه شرکت کنندگان محسوب می‌شود. توجه به پذیرایی مناسب از مدرس نیز نشان دهنده احترام برگزارکننده به جایگاه علمی و حرفه‌ای ایشان بود.

ارائه گواهی معتبر

ارائه بدون وقفه گواهی شرکت در این کارگاه نیز از نقاط مثبت برنامه محسوب می‌شود. گواهی آموزشی، ضمن ثبت حضور فرد در دوره به‌عنوان مستندی از مشارکت در یک برنامه آموزشی تخصصی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

کارگاه تخصصی تشخیص و درمان مشکلات پرخاشگری و لجبازی کودکان و نوجوانان را می‌توان برنامه‌ای آموزشی با موضوعی مهم، کاربردی و مورد نیاز متخصصان حوزه کودک و نوجوان ارزیابی کرد.

نکته قابل توجه در این برنامه، تنها محتوای تخصصی و حضور مدرس متخصص در کارگاه نبود؛ بلکه کیفیت اجرای برنامه نیز در سطح مطلوبی قرار داشت.

برنامه‌ریزی دقیق، مدیریت منظم ثبت‌نام، اطلاع‌رسانی مناسب و مستمر، انتخاب محل مناسب، توجه به رفاه شرکت‌کنندگان، پذیرایی مطلوب از استاد و شرکت‌کنندگان و در نهایت ارائه گواهی معتبر، مجموعه‌ای از اقداماتی بودند که نشان دهنده دقت، مسئولیت‌پذیری و نگاه حرفه‌ای برگزارکننده به فرآیند اجرای یک برنامه آموزشی تخصصی بود.

در مجموع، نقطه قوت اصلی این کارگاه را می‌توان در ترکیب محتوای تخصصی با اجرای منظم و حرف‌های دانست؛ ترکیبی که موجب می‌شود شرکت‌کننده علاوه بر دریافت آموزش، تجربه‌ای مطلوب و منسجم از حضور در یک برنامه علمی داشته باشد.

با توجه به اهمیت روزافزون مشکلات رفتاری کودکان و نوجوانان و نیاز متخصصان به آموزش‌های کاربردی، تداوم برگزاری چنین کارگاه‌هایی به‌خصوص در قالب دوره‌های تکمیلی و پیشرفته، می‌تواند در ارتقای دانش و مهارت حرفه‌ای فعالان حوزه کودک و نوجوان مؤثر باشد.