چرا سیاره زهره قمر ندارد
به گزارش خبرگزاری آنا به نقل از «فیز دات ارگ» (Phys.Org)؛ زهره یکی از غیرمعمولترین سیارههای منظومه شمسی است. گاهی به دلیل اندازه و چگالی مشابه، از آن با عنوان «دوقلوی زمین» یاد میشود، اما جهت چرخش زهره به دور محور خودش با جهت چرخش محوری بیشتر سیارات متفاوت است، دمای سطح آن به اندازهای بالاست که میتواند سرب را ذوب کند و هیچ قمری ندارد.
اینکه چرا این سیاره سنگی هیچ قمر طبیعی ندارد، دهههاست ذهن دانشمندان را به خود مشغول کرده است. آیا زهره هیچگاه نتوانسته قمری تشکیل دهد یا زمانی قمری داشته که به مرور زمان ناپدید شده است؟
پژوهش جدیدی که در پایگاه پیشانتشار «آرکایو» (arXiv) منتشر شده است، میتواند ما را یک گام به حل این معما نزدیکتر کند. البته یک نکته را باید در نظر داشت: این مقاله پاسخ قطعی ارائه نمیدهد، اما سناریوهای قانعکنندهای درباره چگونگی وجود یک قمر در گذشته مطرح میکند و در نهایت، یکی از این سناریوها را محتملتر میداند. اما دانشمندان چگونه میتوانند قمری را که دیگر وجود ندارد، بررسی کنند؟
یک پرونده سرد در فضا
گروه پژوهشی به سرپرستی استیون آر. کین مجموعهای از دادهها، از جمله سرعت چرخش زهره، جرم یک قمر فرضی، فاصله مداری آن از سیاره و اصطکاک کشندی داخلی زهره را وارد یک مدل رایانهای کردند. سپس شبیهسازیهای رایانهای را در بازهای به طول ۴.۵ میلیارد سال اجرا کردند. آنها همچنین متغیرهای اصلی مدل را تغییر دادند تا مشخص شود کدام سناریوها امکان بقای یک قمر را فراهم میکنند و کدام سناریوها به نابودی آن منجر میشوند.
دانشمندان دریافتند که سرنوشت این قمر فرضی تا حد زیادی به عواملی مانند جرم آن و سرعت چرخش زهره بستگی داشته است. در برخی شرایط، این قمر میتوانست ۴.۵ میلیارد سال دوام بیاورد، در حالی که در شرایط دیگر، نابود میشد.
در بسیاری از سناریوهایی که به نابودی این قمر فرضی منجر میشدند، قمر ابتدا از زهره دور میشد، اما تغییرات در سرعت چرخش زهره باعث میشد مدار آن معکوس شود و قمر در مسیری مارپیچی دوباره به سمت سیاره حرکت کند.
زهره خودش عامل نابودی قمر بود
اما گروه پژوهشی کدام احتمال را محتملتر میداند؟ این سناریو که قمر پس از تغییر جهت مدار و حرکت مارپیچی به سمت زهره، در نهایت نابود شده باشد. بسته به جرم قمر و سرعت چرخش اولیه سیاره، این اتفاق میتوانسته بین ۳۰ میلیون سال تا ۱.۷ میلیارد سال پس از شکلگیری این قمر فرضی رخ داده باشد.
پژوهشگران در مقاله خود توضیح میدهند: «نبود یک قمر زهرهای پیامد طبیعی شرایط اولیه است و نیازی به یک رویداد فاجعهبار جداگانه ندارد». به بیان دیگر، برای منحرف شدن قمر از مسیر خود، نیازی به یک برخورد خارجی نبوده است. ممکن است این قمر از همان ابتدا محکوم به نابودی بوده باشد.
این یافته میتواند توضیح دهد که چرا زمین و دوقلوی بهاصطلاح آن، یعنی زهره، در نهایت مسیرهای متفاوتی پیدا کردند. پژوهشگران مینویسند: «وجود یا نبود یک قمر در تاریخ اولیه زهره ممکن است یک نقطه انشعاب مهم در این واگرایی بوده باشد».
انتهای پیام/
