هندیها و کاناداییها در مدیریت فضای مجازی و پلتفرمداری چطور رفتار میکنند؟
به گزارش خبرگزاری آنا، پلتفرمهای دیجیتال در هر دو کشور دیگر صرفاً ابزار ارتباط و سرگرمی محسوب نمیشوند و به بخشی از اقتصاد، فرهنگ، گردش اطلاعات و حکمرانی داده تبدیل شدهاند. همین تغییر جایگاه باعث شده است دولتها برای تقویت توان داخلی، حفاظت از داده کاربران و افزایش مسئولیتپذیری شرکتهای بزرگ فناوری سیاستهای متفاوتی در پیش بگیرند.
کانادا؛ ساختن رقیب داخلی به جای حذف رقیب خارجی
کانادا برای تقویت پلتفرمهای داخلی، بیشتر از ابزارهای حمایتی و تنظیمگری استفاده کرده است. دولت فدرال و استانها با مشوقهای مالی و قانونی از استارتاپها و شرکتهای کانادایی حمایت کردهاند و این حمایت را به حوزههایی مانند شبکههای اجتماعی، ویدئو، تجارت الکترونیک، خدمات ابری، تحلیل داده و رسانه گسترش دادهاند.
پلتفرمهایی مانند رامبل در حوزه ویدئو، واتپد در حوزه انتشار داستان و CBC Gem در حوزه پخش محتوای بومی، نمونههایی از تلاش کانادا برای ایجاد ظرفیت داخلی هستند. برخی خدمات ابری، تجارت الکترونیک و تحلیل داده نیز با هدف تقویت اقتصاد دیجیتال داخلی توسعه یافتهاند.
برنامه «ابتکار کانادای دیجیتال» نیز از کسبوکارهایی حمایت میکند که قصد دارند فعالیت خود را آنلاین کنند یا فناوریهای مورد استفاده خود را ارتقا دهند. هدف اعلامشده در گزارش، افزایش سهم پلتفرمهای بومی در بازار کانادا به ۳۰ درصد تا سال ۲۰۳۰ است.
سیاست کانادا در این بخش را میتوان نوعی تلاش برای ایجاد توان رقابتی داخلی دانست؛ یعنی به جای آنکه صرفاً فعالیت بازیگران خارجی محدود شود، برای شرکتهای داخلی سرمایه، بازار و فرصت رشد ایجاد شود. این کشور البته با مشکلاتی مانند سرمایه محدودتر، فاصله فنی با غولهای جهانی و دشواری تغییر عادت کاربران روبهرو است.
هند؛ بومیسازی با چاشنی حاکمیت داده
هند مسیر فعالتری برای تقویت پلتفرمهای بومی انتخاب کرده است. ابتکار «آتمانیربهار بهارات» یا «هند خودکفا» با هدف کاهش وابستگی به فناوری خارجی، تولید داخلی و توسعه خدمات متناسب با زبانها و فرهنگهای متنوع این کشور را دنبال میکند.
حمایت دولت هند از این سیاست در حوزههای مختلف دیده میشود؛ اولویت دادن به پلتفرمهای داخلی در برخی پروژهها و مناقصههای دولتی، توسعه اینترنت در مناطق روستایی، میزبانی داخلی دادهها، ارائه برخی خدمات و APIهای دولتی و حمایت از ثبت اختراع از جمله ابزارهای مورد استفاده این کشور است.
چالش توسعه مرورگر بومی هند در سال ۲۰۲۵ نیز نمونهای از حمایت مستقیم دولت از توان داخلی محسوب میشود. تیمهای برتر این رقابت امکان دریافت جوایز مالی و دسترسی به منابع و زیرساختهای دولتی را پیدا کردند.
تنوع زبانی و فرهنگی هند نیز به یکی از مزیتهای مهم پلتفرمهای داخلی تبدیل شده است. «شیرچت» با پشتیبانی از زبانهای محلی، «موج» و «روپوسو» در حوزه ویدئوهای کوتاه و «پابلیک» و «لوکال» در حوزه اخبار و اطلاعات محلی، نمونههایی هستند که تلاش کردهاند خدمات دیجیتال را به ویژگیهای جامعه هند نزدیک کنند.
تجربه هند نشان میدهد بومیسازی برای این کشور فقط ساخت یک نسخه داخلی از سرویس خارجی نیست؛ زبان، فرهنگ، نوع محتوای مصرفی، نیازهای مناطق مختلف و حتی مدل درآمدی کاربران نیز در طراحی پلتفرمها مورد توجه قرار گرفته است.
وقتی تنظیمگری از بازار تا محتوای آنلاین میرسد
تفاوت دو کشور در نحوه برخورد با پلتفرمهای خارجی نیز آشکار است. هند در سال ۲۰۲۰ بیش از ۵۹ اپلیکیشن از جمله تیکتاک، ویچت، یوسیبراوزر، بایدو و شیرایت را ممنوع کرد. دولت هند دلیل این تصمیم را نگرانی درباره انتقال داده کاربران به سرورهای خارجی و تهدید علیه حاکمیت دیجیتال اعلام کرد.
محدودیتهای هند به آن اقدام ختم نشد و نظارت بر پلتفرمهایی مانند تلگرام، یوتیوب و ایکس نیز افزایش یافت. مقررات فناوری اطلاعات هند، پلتفرمها را در زمینه حذف محتوای غیرقانونی، رسیدگی به شکایت کاربران و همکاری با مراجع قانونی مسئول میداند. پلتفرمهای بزرگ نیز باید مسئولان مشخصی برای رعایت مقررات و رسیدگی به شکایتها در داخل هند داشته باشند.
موضوع حاکمیت داده نیز در مدل هند جایگاه مهمی دارد. مقررات این کشور برای برخی خدمات، الزامات مرتبط با ذخیره و پردازش داده در داخل هند را مطرح کردهاند و قانون حفاظت از دادههای شخصی دیجیتال نیز چارچوب جامعتری برای مدیریت داده کاربران ایجاد کرده است.
کانادا نیز تنظیمگری را به حفاظت از داده محدود نکرده است. قوانین این کشور حوزههایی مانند رقابت، محتوای آنلاین، خدمات پرداخت، پخش اینترنتی و اخبار را پوشش میدهند و قانون حفاظت از اطلاعات شخصی و اسناد الکترونیکی یا PIPEDA نیز بر نحوه جمعآوری، استفاده و افشای دادههای شخصی نظارت دارد.
قانون اخبار آنلاین کانادا نیز نمونهای از تلاش دولت برای تغییر توازن قدرت میان پلتفرمهای بزرگ و رسانههای خبری است. این قانون چارچوبی برای مذاکره میان بزرگترین پلتفرمهای آنلاین و رسانههای واجد شرایط کانادایی درباره جبران مالی محتوای خبری ایجاد کرده است.
دو مدل برای یک هدف؛ افزایش توان داخلی
مقایسه هند و کانادا نشان میدهد هر دو کشور یک دغدغه مشترک دارند: افزایش توان داخلی در برابر تمرکز قدرت در دست شرکتهای بزرگ فناوری. تفاوت اصلی در وزن ابزارهایی است که برای رسیدن به این هدف به کار میگیرند. کانادا بیشتر بر حمایت اقتصادی، تنظیم رقابت و تقویت محتوای داخلی متمرکز شده و هند ترکیبی از حمایت، بومیسازی، حاکمیت داده و محدودسازی برخی پلتفرمهای خارجی را به کار گرفته است.
مدل کانادا بیشتر به دنبال آن است که بازیگران داخلی را در همان بازار رقابتی تقویت کند. هدفگذاری سهم ۳۰ درصدی پلتفرمهای بومی تا سال ۲۰۳۰ نشان میدهد ایجاد ظرفیت اقتصادی برای شرکتهای کانادایی بخش مهمی از سیاست این کشور است.
مدل هند، پیوند پررنگتری میان توسعه پلتفرم بومی و حاکمیت فضای مجازی ایجاد کرده است. ممنوعیت برخی اپلیکیشنهای خارجی، الزامهای مرتبط با داده و مسئولیت پلتفرمها و حمایت از خدمات بومی، مجموعهای از ابزارها را برای افزایش کنترل دولت بر زیستبوم دیجیتال فراهم کرده است.
تحولات جدید نیز نشان میدهد هند همچنان در حال بازتنظیم چارچوب خود است؛ پژوهشهای منتشرشده در سال ۲۰۲۶ از ترکیب مقررات پلتفرمی، اجرای قوانین رقابت و توسعه زیرساختهای عمومی دیجیتال بهعنوان بخشهایی از رویکرد این کشور یاد میکنند.
تجربه این دو کشور یک پیام روشن برای سیاستگذاری فضای مجازی دارد: ساخت پلتفرم بومی بهتنهایی کافی نیست. زیرساخت، سرمایه، بازار، نیروی انسانی، اعتماد عمومی، حفاظت از داده، محتوای بومی و مقررات روشن باید در کنار یکدیگر قرار بگیرند تا یک زیستبوم دیجیتال داخلی بتواند در برابر بازیگران فراملی دوام بیاورد.
تفاوت هند و کانادا در نهایت به انتخاب میان «حمایت» و «محدودسازی» خلاصه نمیشود؛ هر دو کشور از مجموعهای از ابزارها استفاده کردهاند، اما وزن این ابزارها متفاوت است. کانادا بیشتر به تقویت تدریجی بازیگران داخلی و تنظیم بازار تکیه کرده و هند رویکرد فعالتری در زمینه حاکمیت داده، الزامات پلتفرمها و محدودسازی برخی سرویسهای خارجی داشته است.
انتهای پیام/
