«مرکز نوآوری چاپ و نشر» و نمایشگاه دائمی کتابهای برگزیده ایران» افتتاح شد
به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، آیین افتتاح «مرکز کار آفرینی و نوآوری چاپ و نشر» و «نمایشگاه دائمی کتابهای برگزیده جمهوری اسلامی ایران» پیش از ظهر امروز در پژوهشکده فرهنگ، هنر و ارتباطات برگزار شد.
در ابتدای این نشست، ابراهیم حیدری مدیرعامل موسسه خانه کتاب و ادبیات ایران عنوان کرد: کارکرد فناوری در دنیای امروز بسیار گسترده شده است. حوزه چاپ و نشر بسیار مهم و تأثیرگذاری است که نیاز به تلاش و بسترسازی دارد. یکی از برنامههای کلان وزارت فرهنگ در زمان وزارت جناب آقای صالحی توجه ویژه به موضوع فناوری بوده است. ما در معاونت فرهنگی با هدایت جناب آقای دکتر جوادی این موضع را با جدیت دنبال کردیم؛ البته قصد ما این نبود که به صورت مستقیم در این حوزه ورود کنیم و قصدمان این بود که بستری برای ارائه ایدههای نو ایجاد کند تا در نهایت این ایدهها عملیاتی شوند.
وی اظهار کرد: مدیریت و ساماندهی اینحوزه برای کمک به حوزه سیاست گزاری بسیار مهم است. در حوزه چاپ و نشر ما در مقام یک نهاد عمومی وحاکمیتی از بخش خصوصی بسیار عقبتر هستیم.
حیدر گفت: نقطه شروع این مرکز با همکاری پارک فناوری جهاد دانشگاهی در نمایشگاه بین المللی کتاب تهران بود که فراخوانی منتشر شد و نزدیک به ۱۴ شرکت فعال در حوزه نشر در این رویداد حضور پیدا کردند. در هفته کتاب هم رویداد ایدههای برتر در حوزه چاپ و نشر را برگزار کردیم و در نهایت ایدههای برتر انتخاب شدند. کلیهپهزینهها و امکانات این مرکز با درآمد خانه کتاب تامین شده و ما هزینه اضافی برای دولت ایجاد نکردیم.
وی اظهار کرد:پس از ارزیابیهای تخصصی، در نهایت یازده شرکت برای تاسیس این مرکز انتخاب شدند که امیدواریم با حمایت وزیر محترم فرهنگ و معاونت امور فرهنگی در مسیر ارتقا و پیشرفت قرار بگیرد.
حلقههای مختلف نشر را در کنار هم داشته باشید وای هدهایی بید که کتاب چاپی بتواند در کنار کتاب دیجیتال فضایی پربار را فراهم کند.
سید عباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای جنگ رمضان و رهبر شهید انقلاب و تبریک ایام ولادت پیامبر اکرم (ص) عنوان کرد: فناوری هوش مصنوعی در حوزه فرهنگ و نشر پدیده قابل توجهی است. البته ما در مباحث حقوقی در مقایسه باشتاب فناوری بسیار عقب هستیم.توجه به ایدهای خلاقانه و حمایتهای تسهیلاتی و نه تصدی گرایانه و ایجاد شبکهای از این ایدهها برای پیشبرد کارها باید مدنظر ما قرار بگیرد.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به جایگاه کتاب در زندگی انسان اظهار کرد: «مسئله کتاب تنها به عنوان قدیمیترین رسانه بشری مطرح نیست، بلکه کتاب مهمترین تجلی بُعد انسانی انسان یعنی تعقل و خرد است؛ بنابراین هر مقدار که به کتاب و آینده آن بیندیشیم، راه را به خطا نرفتهایم.»
صالحی با بیان اینکه فناوری از مسیرهای مختلف بر حوزه کتاب و نشر اثر گذاشته است، توضیح داد: «نخستین مسیر، فناوری صنعتی و اختراع دستگاه چاپ بود که امکان تولید انبوه کتاب را فراهم کرد. مسیر دوم، فناوری رایانه بود که از رایانههای ابتدایی و الکترونیکی تا رایانههای دیجیتال، تلفنهای هوشمند و امروز هوش مصنوعی ادامه پیدا کرده است. مسیر سوم نیز انقلاب ارتباطی مبتنی بر اینترنت است که حوزههای مختلف زندگی انسان و از جمله کتاب و نشر را تحت تأثیر قرار داده است.»
وی افزود: «این سه حوزه، یعنی صنعت چاپ، فناوری رایانه و انقلاب ارتباطی، فضای نشر را در قرن بیستویکم به شکل قابل توجهی تغییر دادهاند و نمیتوان درباره کتاب و نشر صحبت کرد، اما به فناوری توجه نداشت.»
صالحی ادامه داد: «امروز بخشی از فناوریهای مرتبط با نشر در مرحله جوانهزدن، بخشی در مرحله نهال و بخشی نیز به مرحله میوهدهی رسیدهاند. یکی از این حوزهها چاپ بر اساس تقاضاست که در دهه اخیر روند قابل توجهی پیدا کرده و علاوه بر کاهش هزینهها، میتواند دسترسی به کتابهای کمیاب و نایاب را نیز افزایش دهد.»
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به رشد چاپ بر اساس تقاضا در جهان گفت: «بر اساس آمارهایی که به یاد دارم، میانگین رشد این حوزه در جهان حدود ۲۶ درصد اعلام شده و در برخی مجموعهها از جمله آمازون این رقم به حدود ۵۵ درصد میرسد.»
رشد نشر الکترونیک و قالبهای جدید کتاب
صالحی نشر الکترونیک را یکی دیگر از حوزههای مهم فناوری در صنعت نشر دانست و اظهار کرد: «از حدود سال ۱۳۹۹ روند توجه به نشر الکترونیک در جهان و ایران جدیتر شده است. در پیمایشی که در آبان سال گذشته توسط پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات انجام شد، ۵۲.۴ درصد افراد اعلام کردند که کتاب غیردرسی مطالعه میکنند. از میان این افراد، ۱۷.۵ درصد اعلام کردند که بیشتر کتاب الکترونیک مطالعه میکنند و این میزان در گروه سنی ۱۵ تا ۲۹ سال و در میان دانشگاهیان بیشتر است.»
وی با اشاره به ظهور قالبهای جدید کتاب افزود: «کتاب صوتی یکی از قالبهایی است که فناوری به فضای نشر و مطالعه وارد کرده است. در پیمایش ملی سبک زندگی ایرانیان، میانگین استفاده از کتاب صوتی حدود ۳۵ دقیقه در روز و در مراکز شهری حدود ۴۵ دقیقه گزارش شده است.»
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، کتابهای تعاملی را از دیگر قالبهای جدید مبتنی بر فناوری دانست و گفت: «کتابهای تعاملی بهویژه در حوزه کودک و نوجوان، امکان رفتوبرگشت و مشارکت مخاطب را فراهم میکنند. نسل جدید، نسل مونولوگ و ارتباط یکطرفه نیست و میخواهد در فرآیند دریافت محتوا، خلاق و مشارکتکننده باشد.»
فناوری در خدمت عدالت اجتماعی و جغرافیایی
صالحی همچنین فناوری را فرصتی برای تحقق عدالت اجتماعی و جغرافیایی دانست و اظهار کرد: «فناوریهای جدید امکان دسترسی گروههایی را که پیش از این با محدودیتهایی برای مطالعه مواجه بودند، فراهم کردهاند. برای نابینایان، ناشنوایان و دیگر اقشار دارای معلولیت، قالبهای جدید کتاب فرصتهای تازهای برای خواندن ایجاد کردهاند.»
وی افزود: «فناوری همچنین میتواند در مناطق محروم و دور از دسترس، از طریق ابزارهای آفلاین و کتابخانههای دیجیتال آنلاین، امکان دسترسی به کتاب را افزایش دهد. بنابراین فناوری میتواند در خدمت عدالت اجتماعی و انسانی و همچنین عدالت جغرافیایی قرار گیرد.»
هوش مصنوعی؛ فرصتهای تازه در صنعت نشر
صالحی با اشاره به ظرفیتهای هوش مصنوعی در صنعت نشر گفت: «هوش مصنوعی جهان تازهای را پیش روی ما قرار داده است؛ جهانی که هنوز تصویر روشنی از آن نداریم. شاید هیچ اختراع انسانی مانند هوش مصنوعی تا این اندازه برای انسان مبهم نبوده باشد و هنوز نمیدانیم انسان با خلق هوش مصنوعی، جهان و خودش را به کجا خواهد برد.»
وی ادامه داد: «با این حال، بخش قابل توجهی از فرصتهای هوش مصنوعی همین امروز و نه دو سال آینده، در حوزههایی مانند تولید، طراحی و بازار قابل مشاهده است.»
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی تأکید کرد: «ما در اثر سه ضلع صنعت، رایانه و انقلاب ارتباطی وارد دنیای جدیدی از فناوری و نشر شدهایم و باید به آینده کتاب و نشر فکر کنیم و ببینیم این حوزه در چه مسیری حرکت میکند و چگونه میتوانیم بر این مسیر اثرگذار باشیم و متأخر نباشیم.»
ضرورت پیوند آموزش و فناوری
صالحی یکی از ضرورتهای این مسیر را پیوند میان آموزش و فناوری دانست و گفت: «اگر میخواهیم از منظر کتاب در آینده کشور مؤثر باشیم، باید آموزش و پرورش و مدرسه را جدی بگیریم. باید درباره مدارس جدید، آموزش ضمن خدمت مستمر معلمان و ارتباط آنان با فناوری و هوش مصنوعی برنامه داشته باشیم.»
وی افزود: «مدرسه نوآور و فناورانه باید کتاب داشته باشد. مدرسه بدون کتاب، مدرسهای باطل است. البته قالب کتاب اهمیت اصلی را ندارد، بلکه مهم این است که دانشآموز به صورت منقطع مطالعه نکند و بتواند از طریق کتاب، انسجام ذهنی، قدرت تغییر و قدرت انتقاد پیدا کند.»
صالحی: نباید به دلیل مخاطرات فناوری از آن فاصله گرفت
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی همچنین بر ضرورت شناخت مخاطرات فناوری تأکید کرد و گفت: «هوش مصنوعی و فناوریهای جدید، در کنار فرصتها، خطراتی نیز دارند و نباید به دلیل این خطرات از آنها فاصله گرفت. همانطور که وجود تصادف در جادهها باعث نمیشود رانندگی و تولید خودرو را کنار بگذاریم، در حوزه فناوری نیز باید خطرات را از قبل بشناسیم و برای حل آنها برنامهریزی کنیم.»
صالحی افزود: «پژوهشگاهها و پژوهشکدهها باید درباره مخاطرات فناوریهای نو، از جمله هوش مصنوعی، در حوزه فرهنگ و ادبیات مطالعه کنند. یکی از مسائل مهم، تأثیر هوش مصنوعی بر خلاقیت ادبی است. ایران در طول تاریخ، انسانهای خلاقی همچون فردوسی، نظامی، مولوی و حافظ داشته است که هر کدام سبک و طعم خاص خود را دارند. باید مراقب باشیم ایران خلاق در حوزه فکر و ادبیات، به ایران کارخانه تولید محتوا تبدیل نشود.»
وی همچنین بر ضرورت تدوین قوانین متناسب با تحولات فناوری تأکید کرد و گفت: «ما در حوزه قوانین ناظر بر فناوری عقب هستیم. اگر فناوری با سرعت رشد کند و نظام حقوقی و اخلاقی از آن عقب بماند، فناوری میتواند حقوق و اخلاق را با خود ببرد. بنابراین در این حوزه نیازمند مطالعات و اقدامات جدی هستیم.»
تأکید بر حمایت از ایدههای خلاقانه در حوزه نشر
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در پایان بر حمایت از ایدههای خلاقانه در حوزه فناوری نشر تأکید کرد و گفت: «حمایت از ایدههای خلاقانه، ایجاد شبکه میان فعالان این حوزه و فراهم کردن بستر مناسب برای فعالیت آنها اهمیت دارد و خوشبختانه این مسیر از نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران با همکاری دوستان دانشگاهی آغاز شده است.»
وی همچنین با اشاره به جایگاه خیابان انقلاب به عنوان یکی از نواحی فرهنگی مهم تهران اظهار کرد: «کتابفروشیها، دانشگاهها، رفتوآمدها و حتی پیادهروهای خیابان انقلاب، این منطقه را به یک ناحیه فرهنگی تبدیل کردهاند و نباید اجازه دهیم نواحی فرهنگی کشور کاهش پیدا کنند یا خاموش شوند.»
صالحی در پایان ابراز امیدواری کرد که فعالیتهای جدید در حوزه فناوری نشر با استمرار و توسعه همراه باشد و گفت: «امیدواریم این اقدام با حضور شرکتهای دیگر، منشأ تحولات مهم و مؤثری در عرصه کتاب، کتابخوانی و نشر کشور باشد.
در پایان این مراسم، «مرکز کار آفرینی و نوآوری چاپ و نشر» و «نمایشگاه دائمی کتابهای برگزیده جمهوری اسلامی ایران» ذبا حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، محسن جوادی معاون امرو فرهنگی وزارت فرهنگ، ابراهیم حیدری مدیرعامل خانه کتاب، محمدحسین ایمانی خوشخو رئیس پارک ملی علوم و فناوری های نرم و صنایع فرهنگی در محل خانه کتاب و ادبیات واقع در خیبان انقلاب نبش خیابان برادران مظفر جنوبی افتتاح شد.
انتهای پیام/
