در آیین بزرگداشت شیخ شهابالدین سهروردی تأکید شد
اشتباه فاجعهبار پلیس در ثبت یک علامت تایپی
تاکید دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در نشست «تحقق وعده انتقام»:
رویاها از ترکیب خاطرات و تخیل شکل میگیرند
به گزارش خبرگزاری آنا به نقل از «سانیسدیلی» (ScienceDaily)؛ مطالعهای به سرپرستی پژوهشگران «مدرسه مطالعات پیشرفته IMT لوکا» نشان داده است که رویاها صرفا مجموعههایی تصادفی از تصاویر و افکار نیستند. در عوض، به نظر میرسد آنها هم تحت تأثیر تفاوتهای فردی و هم تجربههای مشترک از جمله اختلالهای اجتماعی گستردهای مانند همهگیری کووید-۱۹، شکل میگیرند.
هزاران گزارش از رویاها، الگوهای پنهان را آشکار کرد
این پژوهش که در نشریه Communications Psychology منتشر شده است، بیش از سه هزار و ۷۰۰ توصیف از رویاها و تجربههای زمان بیداری ۲۸۷ نفر در بازه سنی ۱۸ تا ۷۰ سال را بررسی کرد.
شرکتکنندگان به مدت دو هفته، رویاها و تجربههای روزانه خود را ثبت کردند. پژوهشگران همچنین اطلاعاتی درباره عادتهای خواب، ویژگیهای شخصیتی، تواناییهای شناختی و ویژگیهای روانشناختی هر فرد گردآوری کردند.
این مجموعه گسترده از دادهها به گروه پژوهشی امکان داد تا آنچه افراد در زمان بیداری تجربه کرده بودند را با داستانها، محیطها و احساساتی که در رویاهایشان ظاهر میشد، مقایسه کنند.
هوش مصنوعی چگونه به دانشمندان در مطالعه رویاها کمک کرد؟
برای تجزیه و تحلیل چنین حجم بزرگی از گزارشهای نوشتاری، پژوهشگران از «پردازش زبان طبیعی» (Natural Language Processing یا NLP) استفاده کردند؛ شاخهای از هوش مصنوعی که الگوها، روابط و معنا را در زبان بررسی میکند.
این فناوری، به جای آنکه پژوهشگران ناچار باشند هر رویا را بهطور جداگانه بخوانند و تفسیر کنند، به گروه پژوهشی اجازه داد «ساختار معنایی» گزارشها را اندازهگیری کنند. ساختار معنایی به چگونگی ارتباط میان ایدهها، واژهها و مفاهیم در یک متن یا گفتار اشاره دارد.
نتایج نشان داد که محتوای رویاها نه کاملا تصادفی است و نه ذاتا آشفته. در عوض، رویاها بازتابی از ترکیبی پیچیده از ویژگیهای فردی هستند؛ از جمله گرایش به سرگردانی ذهن، علاقه به رویاها و کیفیت خواب هر فرد. همچنین، رویدادهایی که در دنیای گستردهتر رخ میدهند نیز بر آنچه افراد در رویا میبینند، تأثیر میگذارند.
رویاها صرفا وقایع روز را بازپخش نمیکنند
زمانی که پژوهشگران توصیفهای شرکتکنندگان از زندگی روزمره را با گزارشهای مربوط به رویاهایشان مقایسه کردند، دریافتند که به نظر نمیرسد مغز تجربههای روزانه را دقیقا همانگونه که رخ دادهاند، بازتولید کند.
در عوض، جزئیات آشنا دگرگون میشوند. برای مثال، محل کار، بیمارستان، کلاس درس یا دیگر محیطهای روزمره ممکن است در یک رویا ظاهر شوند؛ اما اغلب با مکانهایی نامرتبط، تغییر زاویه دید یا محیطهایی ناآشنا ترکیب میشوند. بخشهای مختلف زندگی یک فرد نیز ممکن است در قالب یک صحنه واحد و زنده با یکدیگر ادغام شوند.
این یافتهها نشان میدهند که رویا دیدن یک سامانه ساده برای بازپخش خاطرات نیست. به نظر میرسد ذهن در هنگام خواب، قطعاتی از واقعیت را سازماندهی دوباره میکند و خاطرات را با تخیل، انتظارات و تجربههای احتمالی آینده در هم میآمیزد.
نتیجه این فرآیند میتواند سناریویی کاملا جدید باشد که حس غرق شدن در تجربه، شدت عاطفی یا حالوهوایی فراواقعی ایجاد میکند.
شخصیت افراد ممکن است بر زنده بودن رویاها اثر بگذارد
نحوه دگرگون شدن رویاها نیز از فردی به فرد دیگر متفاوت بود.
افرادی که در زمان بیداری بیشتر دچار سرگردانی ذهن میشدند، معمولا رویاهایی را گزارش میکردند که با سرعت بیشتری تغییر میکردند و گسستهتر به نظر میرسیدند. رویاهای آنها اغلب بهسرعت میان صحنهها، ایدهها یا زاویههای دید مختلف جابهجا میشد.
در مقابل، شرکتکنندگانی که برای رویاها ارزش بیشتری قائل بودند و باور داشتند رویا دیدن معنای شخصی دارد، معمولا تجربههایی غنیتر و فراگیرتر را توصیف کردند. گزارشهای آنها از رویاها حاوی جزئیات ادراکی بیشتری بود و همین موضوع باعث میشد صحنهها زندهتر و واقعیتر به نظر برسند.
البته این یافتهها لزوما نشان نمیدهند که باور داشتن به اهمیت رویاها، مستقیما باعث زندهتر شدن رویاها میشود. با این حال، آنها وجود رابطهای قوی میان نحوه نگرش افراد به رویاها و چگونگی تجربه یا به خاطر سپردن آنها را آشکار میکنند.
همهگیری کرونا بر رویاها نیز اثر گذاشت
پژوهشگران همچنین گزارشهای مربوط به رویاهایی را که دانشمندان «دانشگاه ساپینزا رم» در دوره قرنطینه ناشی از کووید-۱۹ گردآوری کرده بودند، بررسی کردند. آنها این گزارشها را با دادههایی که گروه پژوهشی مدرسه IMT در ماهها و سالهای بعد جمعآوری کرده بود، مقایسه کردند.
در طول دوره قرنطینه، رویاها احساسات شدیدتری را در بر داشتند و اشارههای بیشتری به محدودیتها، موانع، حبس و دیگر شکلهای محدودشدگی داشتند. این مضامین بازتابدهنده شرایطی بودند که مردم در زندگی روزمره خود تجربه میکردند.
با گذشت زمان، شدت این الگوها کاهش یافت. این تغییر تدریجی نشان میدهد که رویاها ممکن است همگام با سازگاری روانشناختی افراد تکامل پیدا کنند، بهویژه زمانی که افراد خود را با رویدادهای پراسترس یا مختلکننده سازگار میکنند.
به بیان دیگر، رویاها ممکن است سرنخهایی درباره نحوه واکنش ذهن به تغییرات بزرگ در طول زمان ارائه دهند.
«والنتینا السه»، پژوهشگر مدرسه IMT و نویسنده اصلی این مقاله، توضیح میدهد: «یافتههای ما نشان میدهد که رویاها صرفا بازتاب تجربههای گذشته نیستند، بلکه فرایندی پویا هستند که هم از ویژگیهای شخصیتی ما و هم از آنچه در زندگی تجربه میکنیم، شکل میگیرند. با ترکیب دادههای گسترده و روشهای محاسباتی، توانستیم الگوهایی را در محتوای رویاها آشکار کنیم که پیش از این شناسایی آنها دشوار بود».
ابزاری تازه برای مطالعه ذهن در هنگام خواب
این مطالعه همچنین نشان میدهد که هوش مصنوعی چگونه میتواند پژوهش درباره رویاها را متحول کند.
مدلهای پردازش زبان طبیعی (NLP) توانستند معنا و ساختار موجود در گزارشهای مربوط به رویاها را با دقتی مشابه ارزیابان مستقل انسانی شناسایی کنند. این موضوع نشان میدهد که ابزارهای محاسباتی ممکن است به دانشمندان اجازه دهند مجموعههای بسیار بزرگتری از رویاها را به شیوهای یکسان و قابل تکرار تحلیل کنند.
چنین قابلیتی میتواند فرصتهای تازهای برای مطالعه آگاهی، حافظه، پردازش هیجانها و سلامت روان ایجاد کند.
از آنجا که رویاها بسیار شخصی هستند و توصیف آنها اغلب دشوار است، بررسی آنها در مقیاس گسترده بهطور سنتی چالشبرانگیز بوده است. تحلیل زبانی مبتنی بر هوش مصنوعی ممکن است به پژوهشگران کمک کند الگوهایی را آشکار کنند که در غیر این صورت پنهان باقی میماندند.
انتهای پیام/
