رئیسزاده در گفتوگو با آنا:
آناکست؛ تاریخ و اندیشه
در گفتوگوی تفصیلی آنا با رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان کردستان عنوان شد
برنامه آموزشی دانشگاه شریف با دروس فناورانه بهروز شد/ افزایش ظرفیت رشتههای پرطرفدار با حفظ کیفیت و نوسازی سرفصلها
به گزارش خبرنگار آنا، با گسترش شتابان فناوریهای نوین، بهویژه هوش مصنوعی، نظامهای آموزشی در سراسر جهان وارد مرحلهای تازه از تحول شدهاند؛ مرحلهای که در آن، دیگر نمیتوان آموزش را صرفاً بر پایه الگوهای سنتی و ثابت پیش برد. هوش مصنوعی امروز نهتنها بهعنوان یک حوزه علمی راهبردی، بلکه بهمثابه ابزاری مؤثر برای ارتقای کیفیت یاددهی و یادگیری، شخصیسازی آموزش، تسریع فرایندهای پژوهشی و افزایش بهرهوری استادان و دانشجویان مورد توجه قرار گرفته است. در دانشگاههای پیشرو، استفاده از ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی به بخشی از برنامهریزیهای آموزشی تبدیل شده تا دانشجویان بتوانند متناسب با نیازهای روز صنعت و تحولات بازار کار، مهارتهای بهروزتری کسب کنند.
در همین چارچوب، توجه به هوش مصنوعی در آموزش عالی ایران نیز بیش از گذشته اهمیت یافته است؛ چراکه دانشگاهها برای حفظ جایگاه علمی خود ناگزیرند هم محتوای درسی را بهروز کنند و هم شیوههای آموزش را با فناوریهای نو هماهنگ سازند. برگزاری دورههای توانمندسازی استادان، بازنگری سرفصلها، طراحی دروس جدید و فراهم کردن دسترسی دانشگاهیان به ابزارهای هوشمند، از جمله اقداماتی است که میتواند مسیر این تحول را هموار کند. در این میان، دانشگاه صنعتی شریف نیز با نگاه به آینده آموزش مهندسی، استفاده از ظرفیتهای هوش مصنوعی را در دستور کار قرار داده و تلاش دارد با رویکردی تدریجی و هدفمند، زمینه انطباق هرچه بیشتر آموزش دانشگاهی با اقتضائات عصر جدید را فراهم آورد. از همین رو نوید ارجمند معاون آموزشی دانشگاه صنعتی شریف در گفتوگو با خبرنگار آنا به تشریح جزئیات بیشتر پرداخت که مشروح آن را در ادامه خواهید خواند.
دانشگاه شریف همواره قطب مهندسی کشور بوده؛ برای انطباق آموزش با تحولات سریع حوزههایی مثل AI، کوانتوم و نیمهرساناها چه برنامهای دارید؟
اخیراً کمیته راهبردی دانشگاه صنعتی شریف پس از سالها مجدداً تشکیل شده است و جلسات آن بهصورت منظم در حال برگزاری است. یکی از موضوعات این جلسات بازنگری در «فرآیندهای اصلی آموزش» (مانند اصلاح سیلابس دروس متناسب با نیازهای جامعه و صنعت) و «نحوه استفاده از فناوریهای نوین» به ویژه ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی بوده است. در همین راستا، کمیتهای ۲۵ نفره تشکیل شده است تا بهطور خاص موضوع تحولات در آموزش را پیگیری کند و به کمیته راهبردی گزارش دهد. بنابراین، دانشگاه صنعتی شریف مطالعات خود را در این زمینه آغاز کرده و این فرایند در حال انجام است ولی هرگونه تحولی در حوزه آموزش باید با شیب ملایم و همراهی اعضای محترم هیات علمی دانشگاه انجام شود که طبیعتاً پیچیدگیهای خاص خود را دارد. همچنین، ظرفیت برخی اصلاحات آموزشی بهدلیل آییننامههای بالادستی محدود است. در حوزه هوش مصنوعی اخیرا کارگاههایی برای توانمندسازی استادان برگزار شد و اشتراک ابزارهای هوش مصنوعی برای ایشان و دانشجویان دکتری تهیه شد. در حوزه کوانتوم نیز یک آزمایشگاه آموزشی در دانشکده فیزیک در آستانه راهاندازی است.
همکاری دانشگاه با استارتاپها و شرکتهای دانشبنیان در طراحی دروس مهارتی تا چه اندازه توسعه یافته است؟
استادان دانشگاه صنعتی شریف خود موسس یا همکار شرکتهای استارتآپی و دانشبنیان هستند و به طور طبیعی در طراحی و ارائه دروس خود از تجربیات به دست آمده بهره میگیرند. با این حال، برنامهای منسجم و سازمان یافته برای مشارکت نظاممند استارتاپها و شرکتهای دانشبنیان در طراحی دروس مهارتی اجرا نشده است.
آیا برنامهای برای جلوگیری از مهاجرت نخبگان دانشجویی از طریق فرصتهای پژوهشی و صنعتی وجود دارد؟
حمایتهای مالی مختلف از دانشجویان تحصیلات تکمیلی در این زمینه انجام میشود، هم از طریق معاونت آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه و هم معاونت پژوهشی است. همچنین، مدیریت جذب و هدایت استعدادهای درخشان معاونت آموزشی میتواند نقش مهمی در این زمینه ایفا کند. در حال حاضر نیز برنامهریزیهای با همکاری وزارت علوم، تحقیقات و فنآوری در دست انجام است.
چه تغییراتی در دورههای کارآموزی صنعتی دانشجویان مهندسی ایجاد شده است؟
اجرای دورههای کارآموزی از طریق دانشکدهها انجام میشود. معمولا در دانشکدهها بر اساس نیازهای اعلام شده از سوی صنایع، تجربیات سالهای گذشته، میزان شناخت از مراکز صنعتی و پیشنهادات مسئولین کارآموزی و استادان هادی؛ بازخوردهای اخذ شده از دانشجویان سالهای اخیر؛ و همچنین علائق و معرفی مجموعههای صنعتی دانشجویان متقاضی کارآموزی، محل کارآموزی دانشجویان جدید تعیین میگردد. یکی از تغییرات مهم در سالهای اخیر، اجرای برنامه «کار و آموزش پایدار (کوآپ)» در دانشگاه بوده است. این دوره، ترکیبی منسجم از آموزش دانشگاهی و تجربه کار صنعتی است. دانشگاه صنعتی شریف به عنوان دانشگاهی پیشرو در حوزه آموزش، دوره کار و آموزش پایدار را در مقطع کارشناسی با هدف ارتقاء آموزش دانشجویان خود و گذار موفق از دانشگاه به محیط صنعت، طراحی و اجرا کرده است. در این برنامه، دانشجو برای مدت حداقل یک نیمسال یا حداکثر دو نیمسال، به طور کامل در یک مجموعه صنعتی به صورت تمام وقت و با دریافت حقوق مشغول به کار میشود. این دوره میتواند از سال دوم دوره تحصیلی دانشجو شروع شده و پس از آن دانشجو مجددا به دانشگاه بازمیگردد تا تحصیل خود را با دید متفاوتی که از صنعت گرفته است، به اتمام برساند. بسیاری از دانشکدههای دانشگاه صنعتی شریف در حال اجرای این برنامه هستند و در سالهای اخیر استقبال دانشجویان نیز از آن افزایش یافته است.
آیا ظرفیت برخی رشتههای پرمتقاضی در دانشگاه شریف افزایش یا بازنگری خواهد شد؟ بازنگری رشتهها چگونه بوده است کدوم دروس حذف و کدام بازنگری شدهاند؟ ممنون میشم توضیح کامل بفرمایید.
بله، ظرفیت پذیرش برخی رشتهها پرمتقاضی مانند مهندسی کامپیوتر افزایش یافته است. همچنین، برنامههای آموزشی بهصورت مستمر توسط کمیتههای آموزش دانشکدهها و با نظارت معاونت آموزشی دانشگاه مورد بازنگری قرار میگیرند تا با تحولات علمی، فناوریهای نوین و نیازهای روز جامعه و صنعت همگام باشند. در سالهای اخیر، دروسی نظیر «هوش مصنوعی و تحول دیجیتال»، «آشنایی تخصصی با رشتههای تحصیلی دانشجویان در هر دانشکده (کاربینی)»، «مهارتهای نرم شغلی» و «کاربرد آمار و احتمال در مهندسی برای دانشجویان رشتههای مختلف» به مجموعه دروس اضافه شدهاند. کمیتههای آموزش دانشکدهها و مراکز آموزشی دانشگاه، با بررسیهای تخصصی، متناسب با تحولات آموزشی در سطح بینالمللی و نیازهای روز جامعه، محتواهای جدید و مورد نیاز نظری و عملی را به مجموعه دروس خود اضافه مینمایند. برای افزوده شدن محتواهای جدید ذکر شده به برنامه آموزشی برخی رشتهها، در برخی موارد تعدادی از دروس پیشین با یکدیگر ادغام شده، سرفصل آنها بهروزرسانی یا فشرده شده و یا محتوای آنها متناسب با نیازهای جدید بازنگری شده است.. این بازنگریها بهصورت تخصصی در کمیتههای آموزشی دانشکدهها انجام میشود و بسته به رشته و دانشکده، جزئیات آن متفاوت است.
انتهای پیام/
