رئیس ستاد اربعین دانشگاه آزاد اسلامی خبر داد
شایستهسالاری و استقرار دانشگاه مسئلهمحور، راهکار حفظ نخبگان است
فاطمهالسادات همایونی، دانشجوی دکتری جامعهشناسی سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری آنا درباره مهمترین نیازهای امروز نخبگان اظهار کرد: تصور اینکه نخبگان تنها به دنبال مسائل مالی هستند، نگاهی نادرست است. اگرچه تأمین معیشت و رفاه حداقلی ضروری است، اما نیازهای واقعی نخبگان فراتر از مسائل اقتصادی بوده و باید در ابعاد مختلف مورد توجه قرار گیرد.
وی با بیان اینکه نخستین نیاز نخبگان، حضور در یک اکوسیستم علمی چالشبرانگیز است، افزود: نخبگان با حل مسائل پیچیده رشد میکنند و اگر پروژههای بزرگ و ملی برای آنها تعریف نشود یا احساس کنند سقف پیشرفتشان محدود است، حتی با وجود درآمد مناسب نیز انگیزهای برای ماندن نخواهند داشت.
این دانشجوی دکتری جامعهشناسی سیاسی ادامه داد: احترام به تخصص و کاهش بوروکراسی اداری نیز از دیگر مطالبات جدی جامعه نخبگانی است. متخصصان انتظار دارند شایستگی، ملاک اصلی تصمیمگیری باشد و نظرات علمی آنان بدون گرفتار شدن در فرآیندهای پیچیده اداری مورد توجه قرار گیرد.
همایونی با تأکید بر اهمیت ارتباط علمی با جهان اظهار کرد: علم ماهیتی جهانی دارد و پژوهشگران باید امکان دسترسی به منابع علمی، پایگاههای اطلاعاتی، کنفرانسهای بینالمللی و تعامل با محققان سایر کشورها را داشته باشند تا از جریان روز دانش عقب نمانند.
وی افزود: از نگاه رهبر شهید، نخبه بیش از آنکه به دنبال امکانات مادی باشد، در جستوجوی معنا، رسالت و اثرگذاری است. ایشان همواره تأکید داشتند که بزرگترین موفقیت یک دانشمند، مشاهده تأثیر تخصص خود در حل مشکلات مردم و پیشرفت کشور است.
همایونی درباره راهکارهای جلوگیری از مهاجرت نخبگان نیز بیان کرد: این موضوع نیازمند یک راهبرد سهبعدی است. نخست، ایجاد امنیت رفاهی برای نخبگان تا دغدغههای اولیه زندگی، تمرکز آنان را از فعالیتهای علمی دور نکند. دوم، تعریف پروژههای بزرگ و ملی که بتواند متخصصان را به فعالیت در داخل کشور ترغیب کند و سوم، استقرار واقعی شایستهسالاری در ساختارهای مدیریتی و تصمیمگیری.
وی ادامه داد: متخصص باید اطمینان داشته باشد که تخصص او زمینهساز حضور در جایگاههای اثرگذار خواهد بود و معیار انتخاب مدیران نیز توانمندی و شایستگی علمی است.
این پژوهشگر حوزه جامعهشناسی سیاسی با اشاره به دیدگاه رهبر شهید درباره مهاجرت نخبگان تصریح کرد: ایشان مهاجرت نخبگان را یک خسارت راهبردی برای کشور میدانستند و معتقد بودند برای حفظ سرمایههای انسانی باید بستر اعتماد، احساس نیاز و میدان واقعی فعالیت علمی در کشور فراهم شود تا متخصصان بیشترین اثرگذاری را در وطن خود داشته باشند.
همایونی در ادامه درباره نقش دانشگاهها در پیشرفت علمی کشور اظهار کرد: از نگاه رهبر شهید، دانشگاه صرفاً محل آموزش نیست، بلکه موتور محرک پیشرفت ملی محسوب میشود و باید به مرکزی برای حل مسائل کشور تبدیل شود.
وی افزود: دانشگاهی که ارتباطی با نیازهای واقعی جامعه نداشته باشد، نمیتواند نقش مؤثری در توسعه کشور ایفا کند. دانشگاه باید میان دانش نظری و نیازهای راهبردی کشور پیوند برقرار کند و در مسیر تولید راهکارهای بومی گام بردارد.
همایونی خاطرنشان کرد: رهبر شهید دانشگاه را سرمایهای راهبردی میدانستند و معتقد بودند موفقیت دانشگاه با تعداد فارغالتحصیلان یا مقالات سنجیده نمیشود، بلکه معیار اصلی، میزان اثرگذاری آن در رفع گسستهای فناورانه و حل مسائل کشور است.
وی درباره نقش شرکتهای دانشبنیان در اقتصاد نیز گفت: از منظر رهبر شهید، شرکتهای دانشبنیان تنها بنگاههای اقتصادی نبودند، بلکه حلقه اتصال علم، فناوری و قدرت ملی به شمار میرفتند.
این دانشجوی دکتری جامعهشناسی سیاسی افزود: این شرکتها با تبدیل دانش به محصول، اشتغال تخصصی ایجاد میکنند و زمینه را برای حرکت از استخداممحوری به کارآفرینی دانشبنیان فراهم میسازند. همچنین توسعه این شرکتها میتواند وابستگی کشور به فناوریهای خارجی را کاهش داده و مسیر تولید بومی را هموار کند.
وی ادامه داد: یکی دیگر از کارکردهای مهم شرکتهای دانشبنیان، بازگرداندن سرمایه علمی دانشگاهها به اقتصاد کشور است؛ به این معنا که دانش تولیدشده در مراکز علمی از طریق فناوری و تولید، به ارزش اقتصادی و ثروت ملی تبدیل شود.
همایونی تأکید کرد: از دیدگاه رهبر شهید، شرکتهای دانشبنیان باید در کنار سودآوری، به دنبال رفع گرههای فناورانه کشور باشند و بتوانند دانش و تخصص را به قدرت رقابتی، امنیت اقتصادی و استقلال ملی تبدیل کنند.
وی در پایان با جمعبندی این دیدگاه اظهار کرد: پیشرفت واقعی زمانی محقق میشود که تخصص نخبگان در بستری مبتنی بر اعتماد و شایستهسالاری، به حل مسائل واقعی کشور گره بخورد و از طریق دانشگاههای مسئلهمحور و شرکتهای دانشبنیان، به قدرت، اقتدار و ثروت ملی تبدیل شود.
انتهای پیام/
