به گزارش خبرگزاری آنا، حضور اسپانیا در فینال جام جهانی ۲۰۲۶ را نباید فقط محصول یک نسل طلایی یا چند ستاره استثنایی دانست. اسپانیا پیش از آنکه یک تیم موفق باشد، یک ساختار تولید فوتبال است؛ ساختاری که از رده‌های پایه آغاز می‌شود، در باشگاه‌ها شکل می‌گیرد و در تیم ملی به زبان مشترک می‌رسد.

هسته این موفقیت، آکادمی‌ها هستند. لالیگا از سال ۲۰۲۲ یک برنامه ده‌ساله برای ارتقای آکادمی ۴۲ باشگاه حرفه‌ای اجرا کرده است؛ برنامه‌ای که آموزش فنی، ساختار مدیریتی، انتقال بازیکن به فوتبال حرفه‌ای، سلامت روان، تحصیل و حمایت از کودکان را هم‌زمان می‌سنجد. در سال ۲۰۲۶ حتی نظام گواهی کیفیتی با بیش از ۵۰ شاخص برای آکادمی‌ها ایجاد شد. بنابراین، استعداد در اسپانیا کشف و سپس رها نمی‌شود؛ درون یک مسیر قابل پایش رشد می‌کند.

ویژگی دوم، وجود یک زبان فوتبالی مشترک بدون تحمیل یک آرایش ثابت است. تیم‌های اسپانیایی ممکن است با سیستم‌های متفاوت بازی کنند، اما اصولی مانند دریافت توپ زیر فشار، برتری عددی در میانه، پاس‌کاری برای جابه‌جا کردن حریف، بازی در فضاهای بین مدافع کناری و مدافع میانی و بازپس‌گیری سریع توپ، از سنین پایین آموزش داده می‌شود. تحلیل فنی فیفا از اسپانیا نیز تأکید می‌کند که این تیم با توالی‌های پرتعداد پاس، دفاع حریف را حرکت می‌دهد و سپس از کانال‌های داخلی ضربه می‌زند.

اما اسپانیای امروز دیگر اسیر تیکی‌تاکای کند نیست. تیم می‌تواند مالکیت داشته باشد، مستقیم حمله کند، از عرض زمین استفاده کند و بدون توپ پرس شدید انجام دهد. برابر فرانسه، همین مالکیت به نخستین خط دفاع تبدیل شد؛ اسپانیا ریتم مسابقه را کنترل کرد، خط حمله قدرتمند حریف را از توپ دور نگه داشت و فقط دو شوت در چارچوب به فرانسه داد.

تداوم میان تیم‌های پایه و بزرگسالان نیز تعیین‌کننده است. بخش مهمی از نسل کنونی در مسیر تیم‌های ملی پایه رشد کرده و موفقیت‌های اخیر اسپانیا در یورو، المپیک و رده‌های جوانان، اتفاقاتی جدا از هم نیستند؛ خروجی یک زنجیره واحدند. فدراسیون اسپانیا نیز نسل فعلی را محصول مستقیم نظام توسعه جوانان خود معرفی کرده است.

اسپانیا در فینال است، چون موفقیت را از روز مسابقه آغاز نکرده است. از سال‌ها قبل، مربی تربیت کرده، آکادمی را استاندارد کرده، برای بازیکن مسیر ساخته و میان آموزش پایه و فوتبال ملی پیوند ایجاد کرده است. ستاره‌هایی مانند یامال محصول این ساختارند، نه جایگزین آن.

اسپانیا با یک تیم به فینال نرسیده، با یک نظام فوتبالی به فینال رسیده است.

رضا شجیع

رئیس مرکز نظارت بر تیم‌های ملی