قائم مقام رئیس بنیاد ملی نخبگان:
ضعف نهادهای فرهنگی در تربیت نیروی متخصص موسیقی تراز انقلاب
به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، برنامه «پیدای پنهان» با موضوع سواد موسیقیشناسی در رسانه، با دکتر مهدی گرامیپور، عضو هیئت علمی دانشگاه قم و کارشناس رسانه، به صورت تلفنی گفتوگو کرد.
مهدی گرامیپور با اشاره به اهمیت سواد رسانهای در حوزه موسیقی گفت: موسیقی یک شمشیر دولبه است که اگر در جایگاه اصلی خود و متناسب با فرهنگ جامعه ارائه شود، تأثیرات بسیار شگرفی حتی در القای مفاهیم دینی و عرفانی خواهد داشت.
وی با بیان اینکه برخلاف تصور اولیه مبنی بر وجود ممنوعیتها در این عرصه، موسیقی حتی در بیان معارف الهی میتواند نقش بسیار مهمی ایفا کند، اظهار کرد: از سوی دیگر، اگر معیارهای موسیقی ناب و متعالی شناخته نشود، این هنر تبدیل به یک عامل مخرب میشود که میتواند در مسائل معنوی و معارف دینی نفوذ کرده و به آنها آسیب جدی وارد کند.
این کارشناس رسانه با اشاره به ضرورت شناخت مرز بین موسیقی متعالی و مخرب، بهویژه برای اصحاب رسانه و رادیو، افزود: رسانه رادیو از طریق صدا با مخاطب ارتباط میگیرد و موسیقی بخش مهمی از میانبرنامههای آن است؛ از اینرو، شناخت موسیقی سازنده و حرکتدهنده از موسیقی مخرب و مضر، یک ضرورت اجتنابناپذیر محسوب میشود.
وی با بیان اینکه گاهی ساخت یک موسیقی ناب و فاخر، تحرک اجتماعی مثبت و شوری سازنده ایجاد میکند، اظهار کرد: نمونه بارز این مسئله، سرودهای اول انقلاب و دوران دفاع مقدس است که یک قطعه سه یا چهار دقیقهای، دنیایی از معارف را همراه با تحرک در مخاطب ایجاد میکرد؛ شوری که در مسیر تحقق اهداف متعالی بود و شاید صدها منبر، نشست و کتاب نمیتوانست آن را به وجود بیاورد.
گرامیپور با اشاره به سوءاستفاده از موسیقیهای غیرفاخر در فضای رسانهای گفت: در نقطه مقابل، موسیقی مخرب هیجانی کاذب در جامعه ایجاد میکند که به نفع مردم نیست. به عنوان مثال، در برخی تیزرهای تبلیغاتی، برای فروش یک کالای مضر که برای سلامت بدن آسیبزا است، از یک موسیقی پرتحرک استفاده میکنند تا با ایجاد شوق و هیجان، قشر عظیمی از جامعه را به سمت استفاده از آن کالا سوق دهند.
وی با بیان اینکه مخاطب عام بدون دانش تخصصی و فقهی نیز میتواند موسیقی فاخر را تشخیص دهد، اظهار کرد: برای این منظور، سه معیار ریتم، محتوا و جهت مطرح شده است. البته موسیقی میتواند همراه با کلام یا بدون کلام باشد، اما زمانی که محتوا در کنار موسیقی قرار میگیرد، تأثیرگذاری آن مضاعف میشود.
عضو هیئت علمی دانشگاه قم با اشاره به معیار اول، یعنی ریتم، گفت: مخاطب باید بررسی کند که آیا ریتم آهنگ او را به سمت حالات متعالی میبرد یا هیجانات کاذب ایجاد میکند. ریتم نباید متناسب با مجالس لهو و لعب و خلاف اخلاق باشد و نباید هیجانات عجیب و غریبی نظیر گریههای بیدلیل، خندههای کاذب یا احساسات غیرطبیعی در انسان به وجود بیاورد.
وی با بیان اینکه محتوا معیار دوم در شناخت موسیقی است، اظهار کرد: باید دید این موسیقی چه مفاهیمی را القا میکند. آیا مفاهیم آن سازنده و در جهت رشد انسانیت و اخلاقیات ماست، یا ما را به سمت پوچی، گناه و بیاخلاقی میکشاند.
گرامیپور در مصاحبه تلفنی با رادیو گفتوگو، با اشاره به جهت به عنوان دقیقترین و ظریفترین معیار ارزیابی، افزود: باید دید جهت و هدف موسیقی به کدام سمت است. به عنوان مثال، جهت موسیقیهای اوایل انقلاب، دفاع از ناموس، کشور و اعتقادات بود؛ اما جهت یک موسیقی دیگر ممکن است سوق دادن جوانان به سمت پوچی، خلسه و بیانگیزگی باشد تا مخاطب را سست و منفعل کند.
وی با بیان اینکه توجه به جهتگیری موسیقی بسیار حائز اهمیت است، اظهار کرد: در اوایل انقلاب، حضرت امام خمینی (ره) فرمودند برخی از این موسیقیها اگر در جمهوری اسلامی پخش شود، اشکالی ندارد، اما اگر همان موسیقی را دشمنان پخش کنند، مشکلدار است؛ دلیل این امر، تفاوت در جهت و هدف پخش آن موسیقی است که برای برخی در آن زمان قابل درک نبود.
این کارشناس رسانه با اشاره به ضعفهای موجود در زمینه تولید موسیقیهای تراز و متعالی در کشور گفت: متأسفانه با گذشت بیش از چهار دهه از انقلاب، ما هنوز نتوانستهایم به سمت تولید قالبهای موسیقی فاخر و متعالی در سطح گسترده حرکت کنیم و هنوز موسیقی ما در غلبه با موسیقی غیرفاخر دچار ضعف است.
وی افزود: این مسئله میطلبد که دستاندرکاران در مراکزی، چون وزارت ارشاد، صدا و سیما و حوزههای علمیه برنامهریزی کنند تا نیروها و متخصصان متعهدی تربیت شوند که به سمت تولید موسیقی بومی، متناسب با فرهنگ جامعه و همتراز با آرمانهای انقلاب حرکت کنند.
انتهای پیام/
