نمافکر رونمایی شد؛ تأکید بر نقش رسانه در تبدیل ایده به کنش اجتماعی

به گزارش خبرنگار آنا، مراسم رونمایی از نخستین سالنامه تخصصی رسانه‌های حوزه اندیشه با عنوان نمافکر همراه با آیین اختتامیه اولین دوره جایزه ملی ارتباطات و رسانه اثر صبح دوشنبه ۲۵ خرداد ۱۴۰۵ در خانه اندیشه‌ورزان برگزار شد.

این برنامه با حضور جمعی از مدیران رسانه‌ای، استادان دانشگاه، پژوهشگران و فعالان حوزه اندیشه از نقاط مختلف کشور و با همکاری خانه اندیشه‌ورزان، رسانه فکرت و خبرگزاری تسنیم برگزار شد.

در ابتدای مراسم، محمدمهدی شرف‌الدین، پژوهشگر و دانش‌آموخته فلسفه علوم اجتماعی که در تدوین سالنامه نمافکر نقش داشته است، درباره شکل‌گیری این اثر توضیحاتی ارائه کرد. او گفت: رسانه فکرت طی سال‌های اخیر در حوزه تولید محتوای اندیشه فعالیت داشته و برای ارتقای کیفیت فعالیت‌های خود تلاش کرده از تجربه دیگر رسانه‌ها بهره بگیرد. به گفته وی، برگزاری نشست‌های متعدد با فعالان این عرصه در نهایت به تدوین و انتشار مجموعه‌ای مکتوب با عنوان نمافکر منجر شد.

شرف‌الدین افزود: در روند تهیه این سالنامه، رسانه‌های مختلف مورد بررسی قرار گرفتند و از میان آنها ۷۶ رسانه در قالب چند دسته از جمله نشریات، خبرگزاری‌ها و برنامه‌های تلویزیونی طبقه‌بندی شدند. او گفت نقاط قوت این رسانه‌ها بررسی شده و در کنار آن برخی ضعف‌ها نیز شناسایی شده است. به اعتقاد وی، سیاست‌زدگی برخی رسانه‌ها مانع گسترش مخاطبان آنها شده و تعدادی دیگر همچنان با شیوه‌های سنتی فعالیت می‌کنند.

وی همچنین درباره منتشر نشدن نسخه نهایی کتاب در تیراژ گسترده توضیح داد: قرار است ابتدا نتایج این پژوهش در اختیار رسانه‌های مورد بررسی قرار گیرد تا دیدگاه‌ها و پیشنهادهای آنها در چاپ نهایی لحاظ شود.

در ادامه مراسم، با حضور برخی از مسئولان خانه اندیشه‌ورزان، از کتاب نمافکر رونمایی شد.

بخش دیگری از برنامه به نشست تخصصی رسانه و اندیشه اختصاص داشت که با اجرای میلاد دخانچی برگزار شد. در این نشست آرش خوشخو، سیدعلی سیدان و احسان صالحی دیدگاه‌های خود را درباره نسبت میان رسانه و اندیشه مطرح کردند.

آرش خوشخو با تأکید بر اهمیت انتقال پیام در قالب فرم گفت: گفتن مستقیم پیام یعنی پروبال دادن به خودِ راوی و بهتر است که پیام در فرم مخفی شود.

او در ادامه با اشاره به نمودهای مختلف پیام‌های سیاسی و اجتماعی در زندگی روزمره اظهار کرد: شب‌ها کنار خانه ما شعارهای انقلابی داده می‌شود و عصر در یک کافه موسیقی با مفاهیم سیاسی اجتماعی می‌شنویم.

این منتقد سینما همچنین درباره نقش چهره‌های شناخته‌شده در رسانه ملی گفت: یادم هست در بحران مخاطب تلویزیون، ما فشار آوردیم که چهره‌های تلویزیونی که کنار گذاشته شده بودند، به تلویزیون برگردند. ما تلاش کردیم که چهره‌های مطرح به تلویزیون برگردند و این اتفاق افتاد و بحران مخاطب تلویزیون از بین رفت.

سیدعلی سیدان نیز در سخنان خود به موضوع ژورنالیسم اندیشه پرداخت و اظهار داشت: ژورنالیسم اندیشه جدای از کلیت ژورنالیسم نیست. این کار خبر است. مهمترین خبری که ما می‌شنویم خبر انقلاب است؛ یعنی بر خلاف همه اتفاقات و جریانات به یکباره رخدادی شکل می‌گیرد که انقلاب است. بعد از آن خبر جنگ است که اهمیت دارد.

او افزود: خبر انقلاب پارادایم را ژورنالیسم اندیشه به جامعه می‌رساند. سیدان با این حال معتقد بود که ما ژورنالیسم اندیشه نداریم، که اگر داشتیم باید یقه‌ی خیلی‌ها را می‌گرفت. به گفته او، مهم‌ترین خبر در حوزه اندیشه، خبر تغییر پارادایم است و در صورت حرکت دولت‌ها در این مسیر، برخی آثار فکری و فرهنگی می‌توانند نقش مؤثرتری ایفا کنند.

این نویسنده همچنین تأکید کرد که انقلاب اسلامی فراتر از مجموعه‌ای از رخدادها و اعتراضات خیابانی است و نگاه مبتنی بر تغییر پارادایم می‌تواند در سیاست‌گذاری‌ها تأثیرگذار باشد.

احسان صالحی، دیگر سخنران این نشست، با اشاره به عملکرد رسانه‌های مخالف نظام گفت: جریان معاند رسانه‌ای توانست از بدنه‌ی مخاطب داخلی بتراشد و برای خود کند.

وی در ادامه به اهمیت نقش رسانه‌ها در آماده‌سازی افکار عمومی برای تصمیمات مهم اجتماعی اشاره کرد و تجربه اصلاح ارز ترجیحی را نمونه‌ای از این موضوع دانست. او گفت: یکی از مواردی که در شورای اطلاع‌رسانی دولت سیزدهم درگیرش بودیم بحث ارز ترجیحی بود. در این موضوع براساس تجربه‌های گذشته، چندماه زمینه‌سازی شد تا جامعه برای مواجهه با این اتفاق آماده شوند. اصل این اتفاق بدون هزینه نبود اما توانستیم با جریان رسانه‌ای درست، تبعاتش را کاهش دهیم.

در بخش پایانی مراسم، مهرداد بذرپاش درباره چالش تبدیل ایده‌های مناسب به اقدامات اجرایی سخن گفت. او با اشاره به ظرفیت‌های فکری موجود در کشور اظهار داشت که کمبود ایده مسئله اصلی نیست، بلکه مشکل در استفاده و تبدیل آنها به جریان‌های اجتماعی است.

بذرپاش همچنین به سیاست‌های کلان ابلاغی کشور اشاره کرد و گفت که در بسیاری از موارد، پیگیری و اجرای این سیاست‌ها با کاستی‌هایی همراه بوده است.

وی در ادامه با اشاره به مشکلات حوزه مسکن و نظام بانکی در دولت سیزدهم گفت که یکی از چالش‌های اصلی، همراهی نکردن بانک‌ها با برنامه‌های حوزه مسکن بوده است؛ در حالی که این بخش می‌تواند نقش مهمی در رشد اقتصادی ایفا کند.

او در پایان، بر اهمیت نقش رسانه‌ها در موفقیت سیاست‌ها و برنامه‌های اجرایی تأکید کرد و گفت: رسانه شریک سیاست‌گذاری باید باشد. اگر نتوانیم با روایت خوب، ایده‌های خوب را در میان مردم جاری کرد، موفق نخواهیم بود. شاید در مقاطعی بتوان با ابزار زور کار را پیش برد، اما نهادینه نمی‌شود. رسانه به اندازه ایده‌ها و موضوع مهم است.