۷ نکته درباره «خیابان»؛ از حضور اجتماعی مردم تا نقش دین در وحدت و بصیرت

حجت‌الاسلام سیدعلی‌محمد مصطفوی‌نژاد، معاون پژوهش مرکز تخصصی صحیفه سجادیه در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری آنا ضمن بیان «هفت نکته درباره خیابان» به تبیین جایگاه حضور مردم در صحنه‌های اجتماعی، شبانه و عمومی پرداخت و ابراز داشت: این حضور تنها یک حرکت احساسی نیست، بلکه یک وظیفه دینی، اجتماعی و تاریخی است؛ وظیفه‌ای که در قرآن، سیره پیامبر (ص)، تجربه‌های تاریخی مسلمانان و نیز دعا‌های صحیفه سجادیه ریشه دارد.

نکته اول: حضور مردم در صحنه‌های اجتماعی یک تکلیف است

وی افزود: اگر جامعه اسلامی با مسئله‌ای مهم و فراگیر روبه‌رو شود، حضور مردم در میدان نه‌ تنها یک امر مطلوب، بلکه یک تکلیف است. به طور مثال دراین مسأله می‌توان به آیه‌ای از سوره نور و ماجرای حنظله استناد کرد؛ همان جوانی که در شب عروسی‌اش پس از شنیدن ندای جهاد، برای حضور در میدان نبرد از پیامبر اکرم (ص) اجازه خواست و در نهایت به شهادت رسید.

حجت‌الاسلام مصطفوی‌نژاد ابراز داشت: گاهی در برابر مسئولیت‌های بزرگ اجتماعی، حتی امور شخصی نیز باید در پرتو اجازه و اولویت الهی معنا پیدا کنند. پس غیبت از صحنه‌ای که سرنوشت جامعه اسلامی در آن رقم می‌خورد، تنها در صورت عذر مشروع قابل توجیه است.

نکته دوم: انگیزه اصلی، لبیک به فرمان رهبر جامعه اسلامی است

این پژوهشگر دینی با بیان اینکه مهم‌ترین انگیزه‌ای که مردم را به حضور در چنین صحنه‌هایی می‌کشاند، ایمان و اطاعت از فرمان رهبر جامعه اسلامی است، اظهار داشت: این حضور، در اصل نوعی لبیک گفتن به دعوت و فرمان رهبری و پشتیبانی از کسانی است که در میدان دفاع از جامعه اسلامی، جان و توان خود را در طبق اخلاص گذاشته‌اند.

وی با اشاره به دعای ۲۷ صحیفه سجادیه گفت: دعایی که در آن امام سجاد (ع) برای مرزداران، مدافعان و کسانی که در خط مقدم دفاع از اسلام قرار دارند، دعا می‌کند. مطابق با فحوای این دعا پشتیبانی از مجاهدان تنها به حضور در خط مقدم محدود نیست، بلکه کسانی که در پشت جبهه از خانواده‌های آنان مراقبت می‌کنند، به آن‌ها آرامش می‌دهند و شأن و کرامت‌شان را حفظ می‌کنند نیز در ثواب آنان شریک‌ هستند.

نکته سوم: خیابان و شب، میدان دفاع از جامعه اسلامی است

حجت‌الاسلام مصطفوی‌نژاد تصریح کرد: حضور در خیابان‌ها، شب‌های اجتماع و میدان‌های عمومی اگر در مسیر حمایت از اسلام، میهن و جامعه اسلامی باشد، معنایی فراتر از یک تجمع معمولی پیدا می‌کند. در واقع این حضور‌ها از روح جهاد سرچشمه می‌گیرند و در ادامه همان مسئولیت تاریخی مسلمانان در دفاع از حق و مقابله با باطل‌ است.

وی افزود: البته این‌گونه حضور‌ها نباید با رفتار‌های هیجانی یا سطحی اشتباه گرفته شود؛ زیرا در پشت آن، احساس تکلیف، باور دینی و فهم مسئولیت جمعی قرار دارد. پس خیابان در این معنا، صحنه‌ای برای نمایش همبستگی و دفاع از ارزش‌های جامعه اسلامی است.

نکته چهارم: سیره پیامبر (ص) و اهل‌بیت (ع)، مردم‌محور است

معاون پژوهش مرکز تخصصی صحیفه سجادیه با اشاره به سیره پیامبر اکرم (ص) و اهل‌بیت (ع) خاطرنشان کرد: در منطق اسلام، دین از مردم جدا نیست. به گونه‌ای که در سیره پیامبر (ص) در مدینه شاهد هستیم که حکومت اسلامی از آغاز بر پایه مردم‌گرایی و مشارکت عمومی شکل گرفت.

وی ادامه داد: توجه داشته باشیم پیامبر (ص) تنها در عرصه عبادی الگو نبودند، بلکه در حوزه‌های اقتصاد، بازار، کشاورزی، مسکن و حتی امور دفاعی نیز مردم را وارد میدان می‌کردند. تأسیس بازار اسلامی، سامان‌دادن به معیشت مهاجران، تقویت خودکفایی اقتصادی و سامان‌دهی برای دفاع از جامعه از جمله نمونه‌هایی است که نشان می‌دهد اسلام، جامعه را با حضور فعال مردم می‌سازد.

حجت‌الاسلام مصطفوی‌نژاد بیان داشت: هرگاه مردم در صحنه‌اند، امکان رشد، همدلی و قدرت‌یابی جامعه بیشتر می‌شود. از این رو حضور جمعی در خیابان و صحنه‌های عمومی اگر با نیت الهی همراه شود، می‌تواند ادامه همان سیره نبوی باشد.

نکته پنجم: وظیفه خطبا، بصیرت‌بخشی و وحدت‌آفرینی است

وی بر نقش خطبا، مبلغان و عالمان دینی تأکید کرد و گفت: در چنین فضاهایی، وظیفه اهل منبر تنها سخن گفتن نیست، بلکه افزایش بصیرت، امیدآفرینی، تقویت وحدت و جلوگیری از اختلاف است.

معاون پژوهش مرکز تخصصی صحیفه سجادیه ابراز داشت: در زمانه‌ای که جامعه نیازمند انسجام و حضور عمومی است، نباید موضوعات فرعی یا اختلاف‌برانگیز را برجسته کرد. بنابراین خطیب و عالم دینی باید بتواند مسئله مهم را از غیرمهم تشخیص دهد و مردم را به سمت اولویت‌های واقعی جامعه هدایت کند.

وی افزود: وحدت اجتماعی و دینی خود بخشی از جهاد است و هر سخنی که این وحدت را تضعیف کند، با روح این حضور جمعی سازگار نیست. با این وجود خطیب در چنین موقعیتی باید همچون چراغی برای روشن‌کردن مسیر مردم عمل کند، نه اینکه زمینه پراکندگی ذهن و دل آنان را فراهم سازد.

نکته ششم: دفاع از جامعه اسلامی، امتداد احساس تکلیف است

حجت‌الاسلام مصطفوی‌نژاد سپس میان احساس تکلیف و دفاع از جامعه اسلامی پیوند برقرار کرد و اظهار داشت: انسانی که در برابر سرنوشت جامعه‌اش احساس مسئولیت می‌کند، در واقع به یک ایمان زنده و فعال رسیده است. این احساس، او را از بی‌تفاوتی بیرون می‌آورد و به میدان عمل می‌کشاند.

وی با بیان اینکه دفاع از جامعه اسلامی تنها یک امر نظامی نیست، ادامه داد: این دفاع را شامل دفاع فرهنگی، اجتماعی، اخلاقی و اعتقادی است. زیرا هر جا که دین، عدالت و کرامت انسانی در خطر باشد، حضور مؤمنانه مردم می‌تواند سپر دفاعی جامعه باشد.

معاون پژوهش مرکز تخصصی صحیفه سجادیه هدف نهایی این مسیر را غلبه دین حق و گسترش بندگی خدا در سراسر زمین توصیف و تصریح کرد:‌ هدفی که از متن قرآن و رسالت پیامبران برمی‌آید. پس امعه اسلامی باید به سمتی حرکت کند که زمین، عرصه عبادت خدا و پیروزی حقیقت بر باطل باشد.

نکته هفتم: این تجمعات، فرصت ارتقای اخلاق، وحدت و معنویت‌اند

وی حضور مردم در چنین صحنه‌هایی را فرصتی برای ارتقای اخلاق، افزایش معنویت و تقویت همبستگی اجتماعی دانست و گفت: وقتی مردم کنار یکدیگر قرار می‌گیرند و با نیت الهی گرد هم می‌آیند، می‌توان از این انرژی جمعی برای رشد اخلاقی جامعه بهره برد. همچنین با استناد به آیه ۱۲۲ سوره توبه همه مؤمنان نباید یک‌باره به یک کار واحد مشغول شوند، بلکه باید گروهی در میدان بمانند و گروهی دیگر به آموزش و تفقه بپردازند تا دین در جامعه به‌درستی فهم و منتقل شود.

حجت‌الاسلام مصطفوی‌نژاد با تأکید بر اینکه حضور اجتماعی، آموزش دینی و تداوم آگاهی‌بخشی باید در کنار هم قرار گیرند تا حرکت جامعه اسلامی پایدار بماند، خاطرنشان کرد:‌ «خیابان» تنها یک مکان فیزیکی نیست، بلکه میدان بروز ایمان، مسئولیت، وحدت و دفاع از جامعه اسلامی است. در این نگاه، حضور مردم در صحنه‌های اجتماعی، اگر با نیت الهی، تبعیت از رهبری، پشتیبانی از مجاهدان و هدایت عالمان دینی همراه باشد، به یک فرصت بزرگ برای تقویت دین، اخلاق و همبستگی اجتماعی تبدیل می‌شود. همچنین ثواب پشتیبانی از مجاهدان، حفظ کرامت خانواده‌های آنان و نقش مردم در تقویت جبهه حق، این حضور‌ها را نشانه‌ای از زنده‌بودن ایمان در جامعه است که باید تداوم یابد.

انتهای پیام/