اسم ماکان به گوش شما و دوستانتان نخورده است!؟
چرا دختران نوجوان در تجمعات شبانه نقش پررنگتری پیدا کردند؟
به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، نزدیک به دو ماه است که از آغاز جنگ رمضان میگذرد و در این بین حضور زنان و دختران در فضاهای جمعی، از جمله راهپیماییها، تجمعات، فعالیتهای داوطلبانه و شبکههای محلی برجستهتر دیده میشود. در همین زمینه با صغری عاشوری، کارشناس مطالعات زنان درباره تجربه دختران و زنان در تجمعات شبانه و نقشآفرینی آنان در موقعیتهای اجتماعی گفتوگو کردهایم.
نسل جدید و تجربههای احساسی و هویتی
عاشوری با اشاره به حضور پررنگ دختران نوجوان در تجمعات شبانه در سراسر کشور بیان داشت: بخش قابل توجهی از شرکتکنندگان در تجمعات شبانه را دختران نوجوان تشکیل میدادند؛ نسلی که بخشی از مواجههاش با جامعه از طریق شبکههای اجتماعی شکل میگیرد.
وی افزود: این دختران در ابتدا تحت تأثیر روایتهای رسانهای، تصویرسازیها و فشار احساسی، نوعی نگاه «قهرمانانه» نسبت به حضور در خیابان پیدا میکردند. اما مواجهه با واقعیتهای میدانی، گفتوگو با همسالان و مشاهده پیامدهای رفتار جمعی، باعث شکلگیری بازنگری در تلقی آنها از «نقش اجتماعی» خود میشد.
شکلگیری و تغییر برداشتها
این کارشناس مطالعات زنان با تأکید بر نقش رسانهها ابراز داشت: روایتهای احساسی حول برخی رخدادها، باعث تقویت تصورات اولیه در بخشی از دختران جوان شده بود. برخی از آنها بعدها با پرسشگری بیشتر نسبت به منابع خبری و مقایسه روایتها با تجربههای عینی، به بازنگری در برداشتهای خود پرداختند.
وی ادامه داد: «روایتهای پرهیجان» چه در حمایت و چه در مخالفت با یک جریان، معمولاً برای نوجوانانی که در مرحله تثبیت هویت هستند تأثیر عمیقتری دارد.
نقش رویدادهای ملی در تغییر نگاه دختران
عاشوری با اشاره به مواجهه دختران با بحرانها و «بازگشت به خود» اظهار داشت: در رخدادهای بحرانی از جمله حملات خارجی و شرایط ناامن معمولاً نوعی «بازگشت جمعی به همبستگی» شکل میگیرد که در چنین فضاهایی تصاویر آسیبدیدگان، حضور زنان امدادگر و داوطلب و تلاشهای مردمی برای کمکرسانی باعث میشود برخی دخترانی که تا پیش از آن احساس فاصله با جامعه داشتند، نسبت به نقش اجتماعی خود تجدیدنظر کنند.
وی گفت: به گونهای که در برخی نمونهها که دختران نوجوان ابتدا با تردید در تجمعات شبانه ظاهر میشدند، اما در ادامه با نقشآفرینی بیشتر همراه میشدند؛ از جمله مشارکت در گروههای داوطلبانه، کمک به نظم تجمعات یا همراهی فعالیتهای فرهنگی.
کارشناس مطالعات زنان با اشاره به تغییرات تدریجی در رفتار و هویت جمعی این قشر از جامعه تصریح کرد: در واقع برای بسیاری از دختران شرکتکننده، حضور در این تجمعات تنها یک کنش لحظهای نبود؛ بلکه تجربهای بود که به شکلگیری «هویت جمعی» کمک میکرد.
تأثیر الگوهای زنانه در فضاهای اجتماعی
وی افزود: در برخی مشاهدات دیده شده که دختران در ابتدا با پوشش خنثی و حالت تماشاگری وارد فضا میشدند، اما بهمرور به جمعیت میپیوستند، مشارکت فعال نشان میدادند، از نمادها استفاده میکردند و حتی در فعالیتهای فرهنگی یا مذهبی کنار دیگران میایستادند.
عاشوری این تغییرات را ناشی از تماس نزدیک با گروههای همسن، مشاهده رفتار زنان فعال در مساجد و مراکز محلی و تجربه همبستگی میدانی توصیف کرد و درباره نقش زنان فعال در محلهها و مساجد در این ایام خاطرنشان کرد: در بسیاری از مناطق، زنان فعال مسجدی یا محلی نقش مهمی در همراهی دختران نوجوان دارند. حضور این زنان که معمولاً جوان، تحصیلکرده یا مسئول گروههای فرهنگی هستند، میتواند احساس امنیت، تعلق و اعتماد ایجاد کند.
وی ادامه داد: بسیاری از دختران، اولین پیوندهای اجتماعی مؤثر خود را از طریق همین زنان تجربه میکنند. در تجمعات شبانه نیز حضور این الگوهای زنانه باعث میشود نوجوانها احساس کنند بخشی از یک شبکه حمایتی هستند.
از فاصله تا احساس تعلق
این کارشناس مطالعات زنان با ضروری دانستن همگرایی و بازسازی تصویر از جامعه بر اساس روایتهای موجود بیان داشت: بسیاری از دخترانی که در ابتدا خود را «جدا از جامعه» میدیدند، در جریان تجربههای جمعی به حس تازهای از تعلق رسیدند. این تغییر نتیجه مشاهده رفتارهای جمعی، کمکرسانی، همبستگی و تجربه مشترک از شرایط دشوار بوده است.
وی این روند را «بازیابی هویت اجتماعی» نامید و گفت: حضور دختران و زنان در تجمعات شبانه و موقعیتهای بحرانی اخیر تجربهای اجتماعی، احساسی و هویتی است که باید این تجربهها را از زاویه فهم نسل جدید، نقش رسانه، شکلگیری هویت و رفتار جمعی مطالعه کرد.
انتهای پیام/
انتهای پیام/
