الجزیره: تنگه هرمز و پرونده لبنان در مرکز چالشهای مذاکرات احتمالی ایران و آمریکا در اسلامآباد
به گزارش الجزیره، کارشناسان و تحلیلگران حاضر در برنامه «ساعت بحث» این شبکه اعلام کردند که تیمهای مذاکرهکننده ایران و آمریکا در دور احتمالی گفتوگوها در اسلامآباد با مجموعهای از پرسشهای پیچیده درباره میزان امتیازهای متقابل، ابزارهای فشار دو طرف و سرنوشت پروندههای منطقهای از لبنان تا تنگه هرمز روبهرو خواهند بود.
به گفته این کارشناسان، ایران قصد دارد با حاشیه مانور گسترده وارد مذاکرات شود. در رأس ابزارهای تهران، کنترل عملی تنگه هرمز قرار دارد؛ گذرگاهی راهبردی در تجارت جهانی انرژی که پیشتر از سوی رهبر سابق ایران «ورقه طلایی» توصیف شده بود.
دکتر حسن احمدیان، استاد مطالعات خاورمیانه، معتقد است جنگ چهلروزه اخیر نشان داد که آمریکا و اسرائیل به اهداف اعلامشده خود دست نیافتهاند و همین مسئله برای ایران پشتوانهای در مذاکرات ایجاد کرده است. به گفته او، تهران همچنان بر محتوای ۱۰ بندی که واشنگتن برای آغاز گفتوگوها با آن موافقت کرده تأکید دارد، هرچند زمانبندی و سرعت مذاکرات از سوی آمریکا تعیین شده است.
در مقابل، دکتر ابراهیم فریحات، استاد منازعات بینالمللی در مؤسسه دوحه، میگوید ایالات متحده جنگ را بدون مشروعیت بینالمللی و بدون اجماع داخلی آغاز کرد و تنها بر برگه نظامی تکیه داشت؛ اقدامی که با وجود هدف قرار دادن هزاران هدف، به دستاورد سیاسی روشنی منجر نشد.
با این حال، دکتر سلیم زخور، پژوهشگر حقوق اساسی و نظامهای سیاسی، معتقد است ایران نیز در عمل با برخی بندهایی که پیشتر رد کرده بود کنار آمده و بنابراین ارزیابی «برد و باخت» پیش از روشن شدن نتیجه مذاکرات زودهنگام است.
تنگه هرمز
به گفته امین قموریه، تحلیلگر سیاسی، تنگه هرمز «جوکر اصلی» ایران در میز مذاکره به شمار میرود. با این حال، نفوذ منطقهای ایران در عین حال میتواند به نقطهای تبدیل شود که اسرائیل تلاش کند از آن برای فشار سیاسی بهره ببرد.
در همین زمینه، صالح المطیری، رئیس مرکز مطالعات سیاسی «مدار»، هشدار میدهد که تنگه هرمز گذرگاهی مشترک با عمان است و هرگونه ترتیبی که ایران را صرفاً به دریافتکننده عوارض برای آمریکا تبدیل کند، نمیتواند یک پیروزی واقعی تلقی شود.
پرونده لبنان
بخش دیگری از بحث کارشناسان به وضعیت لبنان اختصاص داشت. لقاء مکی، پژوهشگر ارشد مرکز مطالعات الجزیره، معتقد است تحولات لبنان بخشی از یک معادله منطقهای گستردهتر شامل عراق، یمن و خلیج فارس است. به گفته او، در نهایت هر طرف تلاش خواهد کرد پیروزی خود را اعلام کند، زیرا مذاکرات به احتمال زیاد دستاوردی قاطع برای هیچیک از طرفها به همراه نخواهد داشت.
در همین حال، محجوب الزویری، کارشناس سیاست خاورمیانه، تأکید میکند که میان اولویتهای آمریکا و اسرائیل در مذاکرات تفاوتهایی وجود دارد؛ اختلافی که ممکن است ایران از آن بهره ببرد، در حالی که هزینههای آن را مردم منطقه میپردازند.
از سوی دیگر، هیات نواس، مشاور پیشین وزارت دفاع آمریکا، معتقد است دولت ترامپ در فضایی از ابهام و سردرگمی راهبردی عمل میکند و موفقیت هرگونه مذاکره مستلزم مشورت با کشورهای خلیج فارس است.
در مجموع، بیشتر کارشناسان حاضر در این برنامه بر این باورند که دستیابی به توافق جامع در دور نخست مذاکرات اسلامآباد بعید است و گفتوگوها احتمالاً برای ماهها ادامه خواهد یافت؛ در حالی که کشورهای عربی ممکن است همچنان در حاشیه تعیین قواعد این روند باقی بمانند، با وجود آنکه هزینههای تنشهای منطقهای را متحمل میشوند.
انتهای پیام/
