وام ازدواج در ایستگاه ۳۰۰ میلیون تومان ماند/ وقتی تورم جلوتر از حمایت است!

به گزارش خبرنگار آنا، پس از کش‌وقوس‌های فراوان در جریان بررسی بودجه، سرانجام اعلام شد که وام ازدواج در سال ۱۴۰۵ افزایش نخواهد یافت و همان مبلغ ۳۰۰ میلیون تومان سال گذشته برای هر یک از زوجین ثابت می‌ماند. تصمیمی که در شرایط اقتصادی فعلی، با موجی از انتقادها از سوی جوانان و کارشناسان روبه‌رو شده است.

وام ازدواج در سال‌های اخیر به یکی از اصلی‌ترین ابزارهای حمایتی دولت برای تشویق به ازدواج و فرزندآوری تبدیل شده است؛ اما پرسش اینجاست که آیا این ابزار، متناسب با واقعیت‌های اقتصادی جامعه به‌روزرسانی می‌شود؟

وامی که دیگر خرج ابتدائیات «شروع زندگی» هم نمی‌شود

طبیعی است که عمده زوج‌های جوان، وام ازدواج را صرف دو بخش اصلی می‌کنند:

نخست، تأمین پول پیش یا رهن مسکن و دوم، خرید کالاهای اساسی جهیزیه مانند یخچال، ماشین لباسشویی، اجاق گاز و سایر لوازم ضروری.

این در حالی است که امروز قیمت یک دستگاه یخچال ایرانی معمولی به حدود ۱۵۰ میلیون تومان رسیده است؛ یعنی نیمی از کل وام ازدواج تنها صرف خرید یک قلم کالای اساسی می‌شود. اگر لباسشویی، اجاق گاز، سرویس خواب و سایر اقلام ضروری را نیز به این فهرست اضافه کنیم، روشن است که ۳۰۰ میلیون تومان حتی پاسخگوی تهیه حداقلی‌ترین تجهیزات زندگی هم نیست.

از سوی دیگر، بازار مسکن شرایط به‌مراتب دشوارتری دارد. در بسیاری از شهرهای بزرگ، مبلغ رهن کامل یک واحد کوچک چندین برابر ۳۰۰ میلیون تومان است و عملاً با این مبلغ نمی‌توان حتی پول پیش یک خانه معمولی را تأمین کرد. به بیان ساده، وام ازدواج دیگر نقش تعیین‌کننده‌ای در خانه‌دار شدن یا حتی اجاره‌نشینی آبرومندانه زوج‌های جوان ندارد.

شکاف میان شعار ازدواج و فرزندآوری و واقعیت

سال‌هاست سیاست‌گذاران بر «تسهیل ازدواج» و «تشویق به فرزندآوری» تأکید می‌کنند و کاهش نرخ ازدواج و زاد و ولد را یکی از دغدغه‌های اصلی کشور می‌دانند. اما وقتی مهم‌ترین ابزار حمایتی در این حوزه متناسب با نرخ تورم افزایش نمی‌یابد، این پرسش جدی مطرح می‌شود که چگونه می‌توان از جوانان انتظار تشکیل خانواده داشت؟

در شرایطی که هزینه‌های مسکن، لوازم خانگی، طلا، برگزاری مراسم و حتی هزینه‌های روزمره زندگی به شکل چشمگیری رشد کرده، ثابت ماندن وام ازدواج عملاً به معنای کاهش ارزش واقعی آن است. ۳۰۰ میلیون تومانِ امروز، قدرت خرید ۳۰۰ میلیون تومانِ چند سال پیش را ندارد و همین موضوع باعث شده بسیاری از جوانان، این وام را دیگر «حمایت مؤثر» تلقی نکنند.

ضرورت بازنگری در سیاست حمایتی

کارشناسان معتقدند اگر سیاست‌گذار قصد دارد از ابزار وام برای حمایت از ازدواج استفاده کند، این ابزار باید متناسب با نرخ تورم سالانه رشد کند. در غیر این صورت، فاصله میان شعارهای حمایتی و واقعیت زندگی جوانان هر روز بیشتر خواهد شد.

واقعیت این است که ۳۰۰ میلیون تومان در شرایط فعلی «به هیچ کجای زندگی نمی‌رسد». نه پول پیش یک خانه را تأمین می‌کند، نه بخشی از جهیزیه را این شرایط در حالی رقم می‌خورد که زوج‌های جوان با صف‌های طویل بانک‌ها برای دریافت همین ۳۰۰ میلیون تومان روبه‌رو هستند.

اگر هدف، تسهیل ازدواج و تقویت بنیان خانواده است، بازنگری جدی در میزان وام ازدواج و طراحی بسته‌های حمایتی مکمل ـ به‌ویژه در حوزه مسکن ـ ضرورتی انکارناپذیر به نظر می‌رسد؛ در غیر این صورت، شکاف میان سیاست‌های اعلامی و واقعیت معیشتی جوانان همچنان عمیق‌تر خواهد شد.