جوجه‌ها همانند انسان‌ها صدا‌ها را با شکل‌ها تطبیق می‌دهند

به گزارش «فیز دات ارگ»، وقتی برخی صدا‌ها را می‌شنویم، مغز ما اغلب آنها را با شکل‌های مشخصی جفت می‌کند. برای مثال، بیشتر افراد یک واژه با آوای تیز را با شکلی نوک‌تیز مرتبط می‌دانند، در حالی که یک واژه با آوای نرم و روان به چیزی صاف و منحنی پیوند داده می‌شود. این پدیده جذاب با عنوان اثر بوبا–کیکی شناخته می‌شود.

این نام از یک آزمایش کلاسیک روان‌شناسی گرفته شده است که در آن به افراد دو تصویر نشان داده می‌شود: یکی گرد و برآمده و دیگری نوک‌تیز. هنگامی که از آنها پرسیده می‌شود کدام شکل «بوبا» و کدام «کیکی» است (هر دو واژه ساختگی هستند و هیچ معنای واقعی ندارند)، اکثریت افراد شکل گرد را برای بوبا و شکل نوک‌تیز را برای کیکی انتخاب می‌کنند.

برای مدت طولانی، دانشمندان درباره این موضوع بحث کرده‌اند که آیا این یک تداعی است که ما در حین رشد و آغاز سخن گفتن آن را می‌آموزیم یا خیر. با این حال، مقاله‌ای جدید که در نشریه Science منتشر شده است نشان داد که جوجه‌ها نیز می‌توانند به طور خودبه‌خود این صدا‌ها را با شکل‌ها تطبیق دهند. این یافته نشان می‌دهد که این توانایی ممکن است دست‌کم تا حدی ذاتی باشد، نه صرفا مهارتی آموخته‌شده در انسان.

تطبیق صدا‌ها با شکل‌ها

پژوهشگران دانشگاه پادوا در ایتالیا جوجه‌های سه‌روزه را آموزش دادند تا پاداش غذایی را در پشت صفحه‌ای بیابند که تصویری از یک شکل خنثی (نیمه نوک‌تیز، نیمه گرد) بر روی آن قرار داشت.

آنها سپس به طور هم‌زمان دو صفحه جدید را به جوجه‌ها نشان دادند؛ یکی با شکل گرد و دیگری با شکل نوک‌تیز. هم‌زمان، بلندگو‌ها به طور مکرر یا «بوبا» یا «کیکی» را پخش می‌کردند. هنگامی که جوجه‌ها صدای «کیکی» را می‌شنیدند، به طور منظم به سوی شکل نوک‌تیز حرکت می‌کردند و با شنیدن صدای «بوبا»، به سمت شکل گرد می‌رفتند. آنها تمام این کار‌ها را انجام دادند، با وجود آن‌که هرگز آموزش ندیده بودند که صدا‌ها را به شکل‌ها پیوند دهند.

سپس تیم پژوهشی آزمایش را با جوجه‌هایی که کمتر از یک روز سن داشتند تکرار کرد، هرچند این بار بدون هیچ آموزش یا پاداشی. همانند آزمایش نخست، آنها هنگام شنیدن «کیکی» شکل نوک‌تیز را بررسی می‌کردند و هنگام شنیدن «بوبا» شکل گرد را.

پژوهشگران جوجه‌ها را به عنوان مدل آزمایشی خود انتخاب کردند؛ زیرا آنها زودرس هستند. این بدان معناست که مدت کوتاهی پس از خروج از تخم، نسبتاً بالغ و متحرک‌اند و فرصت‌های محدودی برای یادگیری تداعی‌های صدا و شکل از دنیای بیرون داشته‌اند.

توانایی ذاتی

این تیم بر این باور است که از آن‌جا که پرندگان و پستانداران از نظر تبارشناختی خویشاوندان دور به شمار می‌روند (و حدود ۳۰۰ میلیون سال پیش نیای مشترکی داشته‌اند)، اثر بوبا–کیکی صرفاً ویژگی خاص زبان ما نیست، بلکه می‌تواند یک اصل سازمان‌دهنده کهن در مغز باشد که به جانوران کمک می‌کند در جهان پیرامون خود جهت‌یابی کنند.

پژوهشگران دانشگاه پادوا در مقاله خود اشاره می‌کنند: «داده‌های ما خاستگاه تطبیق بین‌حسی صدا–شکل را در نخستین مراحل زندگی قرار می‌دهد و احتمالاً به وجود سازوکاری پیشینی و مستقل از تجربه اشاره دارد».

دانشمندان پیشنهاد می‌کنند از آن‌جا که این پدیده در جوجه‌ها مشاهده شده است، مطالعات آینده باید گونه‌های دیگر را نیز بررسی کند تا مشخص شود اثر بوبا–کیکی تا چه اندازه گسترده است.