نشریات دانشجویی؛ ظرفیتی مغفول در حل مسائل علمی و فرهنگی کشور
مهیار زندپور، مدیرمسئول نشریه دانشجویی «تکنوساخت» و عضو کمیته ناظر بر نشریات دانشگاه آزاد اسلامی، در گفتوگو با خبرنگار آنا به فعالیتهای این نشریه اشاره کرد و گفت: این نشریه با اخذ مجوز از سازمان مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی و واحد علوم و تحقیقات فعالیت خود را آغاز کرده است و از ابتدای راهاندازی تاکنون، مسئولیت صاحبامتیازی و مدیرمسئولی نشریه برعهده من بوده و سردبیری آن توسط یکی از دوستان من انجام میشود. وی افزود: در حال حاضر بیش از دو سال از آغاز فعالیت تکنوساخت میگذرد و این نشریه امسال وارد سومین سال فعالیت خود شده است. همچنین هماکنون در حال بارگذاری شماره ششم نشریه هستیم.
عضو کمیته ناظر بر نشریات دانشگاه آزاد اسلامی در ادامه با اشاره به هدف خود از تأسیس این نشریه گفت: هدف اصلی من انتشار مطالبی بوده است که در اختیار دانشجویان قرار گیرد تا بتوانند از آنها بهره علمی، فرهنگی و اجتماعی لازم را ببرند و با مهارتهای مدیریتی و فرهنگی حوزه عمرانی بیشتر آشنا شوند؛ چراکه هدف نشریه تنها به بعد ساخت محدود نمیشود.
وی افزود: این دغدغهها و اهداف در تمامی شمارههای نشریه پیاده شده و با توجه به اینکه در رشته مدیریت ساخت تحصیل میکنم، رویکرد مدیریتی در تمام شمارهها لحاظ شده است.
زندپور در ادامه به ساختار و بخشهای نشریه اشاره کرد و گفت: نشریه شامل بخشهای مدیرمسئول، صاحبامتیاز، طراحی جلد، ویراستار، پذیرش و دبیرخانه است. دبیرخانه نیز به مناسبتهای مختلف، پوسترهای ویژهای طراحی و منتشر میکند.
مدیرمسئول نشریه دانشجویی تکنوساخت با بیان اینکه تمرکز اصلی این نشریه بر حوزه علمی ـ فرهنگی با محوریت مهندسی عمران است، تصریح کرد: تکنوساخت تلاش کرده با نگاهی تخصصی به ترویج فرهنگ عمرانی، معماری اسلامی ـ ایرانی و اخلاق حرفهای مهندسی بپردازد و موضوعات مرتبط با حوزه ساختوساز کشور را پوشش دهد.
وی ادامه داد: برای نمونه، یکی از مقالات منتشرشده در نشریه به بررسی یکی از فعالیت های عمرانی انجام شده در حرم مطهر امام رضا (ع) با رویکردی فرهنگی و فنی اختصاص داشت. همچنین در یکی دیگر از مطالب، معماری حرم مطهر امام حسین (ع) و بهرهگیری از اصول معماری اسلامی در طراحی و ساماندهی فضای صحنها مورد بررسی قرار گرفته است که از جمله محورهای مورد توجه این نشریه بهشمار میرود.
عضو کمیته ناظر بر نشریات دانشگاه آزاد اسلامی در تشریح محورهای محتوایی نشریه اظهار کرد: یکی از موضوعات اصلی نشریه، مسائل حقوقی، اخلاق حرفهای و شایستگیهای عملکردی در حوزه ساخت است. همچنین به پروژههای مطرح کشوری پرداختهایم و بررسی کردهایم که این پروژهها از نظر مدیریتی چگونه طراحی و اجرا شدهاند. در کنار این موارد، استانداردهای مدیریت ساخت نیز مورد توجه قرار گرفته و ریسکهای حقوقی، فرهنگی و اجتماعی پروژهها مورد تحلیل قرار گرفته است.
زندپور با اشاره به رویکرد بینرشتهای نشریه بیان کرد: در حال حاضر با رشتههایی همچون عمران،معماری، روانشناسی و حقوق همکاری داریم و مقالات متعددی را از این حوزهها دریافت میکنیم تا بتوانیم مباحث مرتبط با ساختوساز و فرهنگ ساخت را از زوایای مختلف بررسی کنیم. وی افزود: در بخش حقوقی، به موضوعاتی مانند قراردادهای عمرانی و قراردادهای مشارکت در ساخت پرداختهایم و در حوزه روانشناسی نیز از مباحثی همچون روانشناسی رنگها بهره بردهایم؛ بهگونهای که در آخرین شماره نشریه، مقالهای درباره تأثیر رنگهای دکوراسیون داخلی بر روحیه افراد منتشر شده است.
مدیرمسئول نشریه دانشجویی تکنوساخت در ادامه با اشاره به چالشهای پیشروی نشریات دانشجویی گفت: یکی از مهمترین موانع موجود آن است که با پایان دوره تحصیل، امکان استمرار فعالیت برای دانشجویان فعال در نشریات فراهم نیست و همین موضوع موجب توقف در روند شکلگرفته یک جریان مؤثر فرهنگی و رسانهای میشود. وی افزود: در صورت پیشبینی سازوکارهای حمایتی از سوی دانشگاه یا سازمان مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی، این چرخه میتواند حفظ شود و زمینه برای استفاده هدفمند از تجربه و توانمندی این دانشجویان فراهم آید.
وی تصریح کرد: فعالیت در حوزه نشریات و رسانه نباید صرفاً به دوره دانشجویی محدود بماند، بلکه میتواند پس از این مرحله، در قالبی ساختارمند، حرفهای و رسمی ادامه یابد. طراحی یک مدل پایدار و مشخص برای ساماندهی این مسیر، ضمن ایجاد پیوستگی میان دانشگاه و فضای رسانهای کشور، امکان بهرهگیری مؤثر از ظرفیت دانشجویان مستعد و فارغالتحصیلان را فراهم میکند و به ارتقای کیفیت و اثرگذاری فعالیتهای رسانهای دانشگاهی خواهد انجامید.
زندپور همچنین به تأثیرات مثبت نشریات دانشجویی در سطح دانشگاه و کشور اشاره کرد و گفت: از آنجایی که نشریات دانشگاهی خود یک رسانه دانشجویی محسوب میشوند، میتوانند به مشکلات و مسائل آموزشی دانشجویان واحد خود بپردازند. علاوه بر این، دانشجویان در ترمهای پایانی میتوانند دغدغههای شغلی و مسائل مربوط به اشتغال را بررسی کنند، تا پس از فارغالتحصیلی، شرکتها از طریق ارتباط با نشریات دانشجویی، دانشجویان را شناسایی کرده و بهعنوان کارآموز یا نیروی کادر جذب کنند.
وی افزود: این سازوکار بهگونهای است که نشریات دانشجویی بهعنوان یک رسانه، پل ارتباطی بین داخل و خارج دانشگاه ایجاد میکنند؛ این تعامل مسیر ارتباطی را برای دانشجویان و صنعت تسهیل میکند و حمایت از نشریات دانشجویی باعث میشود دانشجویان راحتتر مسیر خود را پیدا کنند. در عین حال، صنعت نیز از وجود این دانشجویان توانمند که نشریات نقش حلقه واسطه را داشتهاند، بهره کافی میبرد. بدین ترتیب، نشریات دانشجویی حلقه ارتباطی مؤثری میان دانشگاه و صنعت ایجاد میکنند و همزمان منبع مالی لازم برای استمرار فعالیت نشریه نیز فراهم میشود.
عضو کمیته ناظر بر نشریات دانشگاه آزاد اسلامی به فرآیند جذب دانشجویان علاقهمند به فعالیت در نشریه اشاره کرد و گفت: هر دانشجویی که علاقهمند باشد، آغوش ما به روی او باز است. فرآیند کار به این شکل است که ابتدا دانشجو یک مقاله مینویسد و این مقاله توسط هیئت تحریریه بررسی و ارزیابی میشود. پس از تایید، مقاله در نشریه منتشر میشود و علاقه و توانایی دانشجو مورد سنجش قرار میگیرد. رفتهرفته، در صورتی که دانشجو تمایل و توانایی کافی نشان دهد، سمت مشخصی در کانون دانشجویی به او واگذار میشود و گواهی فعالیت نیز برایش صادر میشود. با ادامه این مسیر، دانشجویان میتوانند در آینده نشریهای مستقل داشته باشند یا مسئولیت نشریه فعلی را به دست گیرند تا راه نشریه ادامه یابد.
مدیرمسئول نشریه دانشجویی تکنوساخت با تاکید بر اهمیت فعالیتهای فرهنگی دانشجویان گفت: دانشجویانی که در حوزه فرهنگی فعالیت میکنند، نقش مهمی در ترویج ارزشها و ارتقای فضای دانشگاه دارند و باید از سوی دانشگاه مورد تقدیر قرار گیرند. در این مسیر، حمایتهای دکتر قاضی مرادی، معاون فرهنگی واحد علوم و تحقیقات، بسیار ارزشمند بوده است؛ ایشان با تلاش و درایت خود، روح تازهای به نشریات دانشگاهی بخشیدهاند.
زندپور به برنامههای آتی نشریه اشاره کرد و گفت: در شمارههای آینده، قصد داریم موضوع ارتباط با صنعت را پررنگتر کنیم و در همین راستا، در اکثر کنگرهها و کنفرانسها حضور یافته و ارتباط خوبی با شرکتها در بخشهای آموزشی برقرار خواهیم کرد. همچنین با برگزاری دورههای مقالهنویسی، قصد داریم سطح کیفی نشریه را ارتقا دهیم. از دیگر اهدافی که دنبال می کنیم گسترش نشریه در سطح کشوری است و بر این اساس، تلاش میشود سازوکاری از سوی سازمان مرکزی طراحی شود تا نشریات دانشجویی پس از طی دوره فعالیت دانشگاهی، در قالبی رسمیتر ثبت شده و تحت حمایت قرار گیرند و در سطح کشور به رسمیت شناخته شوند. این فرآیند زمینهساز تداوم فعالیت نشریات با قدرت، شفافیت و اعتبار بیشتر خواهد بود.
عضو کمیته ناظر بر نشریات دانشگاه آزاد اسلامی به لزوم تقویت حمایت از نشریات دانشگاهی اشاره کرد و افزود: اگر ارتباط نشریات دانشگاهی با سازمان مرکزی و خبرگزاریها بیشتر شود، در آینده تأثیرات بسیار مثبتی برای دانشگاه آزاد و بخش آموزش کشور خواهد داشت. در این راستا لازم است جلسات تعاملی محور برگزار شود که به نظر من، نقطه شروع آن باید از معاونت فرهنگی دانشگاه آزاد باشد. این جلسات میتواند زمینه جذب نشریات علاقهمند را فراهم کند و بخشی از فعالیتهایی مانند خبرنگاری و نگارش مقاله را به دانشجویان بسپارد؛ اقدامی که به آنها امکان میدهد پس از فارغالتحصیلی نیز در همان حوزه بهصورت حرفهای فعالیت کرده و مسیر رشد و علاقهمندی خود را ادامه دهند.
زندپوردر پایان تاکید کرد: تلاش داریم فعالیت نشریات محدود به معاونت فرهنگی نباشد و معاونت های دیگر دانشگاه نیز از ظرفیت نشریات استفاده کند، تا در کنار تیمهای دانشجویی، نشریهای فعالیت داشته باشد و دستاوردها و دغدغههای تیمها پوشش داده شود.
وی افزود:هدف ما این است که دانشجویان صرفاً دانشگاه را محل اخذ مدرک ندانند، بلکه بر اساس سیاستهای ریاست محترم دانشگاه آزاد اسلامی، دکتر بیژن رنجبر، از ظرفیت نشریات و دانشجویان بهعنوان اتاق فکر برای حل مسائل دانشگاه و کشور استفاده شود. مسائل اجرایی و فعالیتهایی که دانشجویان توان انجام آنها را دارند، باید در قالب تیمهای تخصصی و منسجم نشریات، کانونها و تشکلهای دانشجویی به آنان واگذار شود تا دانشگاه و سازمانهای ذیربط با فراهمسازی حمایتهای لازم، زمینه رشد، مسئولیتپذیری و نقشآفرینی مؤثر دانشجویان در پیشرفت علمی و فرهنگی کشور را فراهم کنند.
انتهای پیام/