اعتقاد به امام زمان(عج) پشتوانه امید و انگیزه برای اصلاح جامعه است
به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، حجتالاسلام حامد کاشانی در شانزدهمین نشست از سلسله جلسات «ما و حضرت ولیعصر(عج)» با تأکید بر نقش اعتقاد به امام زمان(عج) در ایجاد امید و انگیزه برای تحول فردی و اجتماعی، گفت: باور به وجود امام زمان(عج) به انسان احساس برخورداری از پشتیبان و تکیهگاهی مطمئن میدهد و اجازه نمیدهد ناکامیهای زندگی به ناامیدی و توقف در مسیر تلاش و اصلاح منجر شود.
وی با بیان اینکه امید واقعی باید به پشتوانهای محکم متصل باشد، اظهار کرد: انسانها در زندگی بارها با شکست و ناکامی مواجه میشوند و اگر تمام امید خود را به نتیجه دنیوی فعالیتهایشان گره بزنند، با نخستین شکست ممکن است دچار اضطراب و ناامیدی شوند؛ اما کسی که به خداوند و حکمت الهی تکیه دارد، شکست را پایان مسیر نمیداند.
امید بدون تکیهگاه، با نخستین شکست فرو میریزد
کاشانی با اشاره به تأثیر امید در استمرار تلاشهای انسان افزود: گاهی فردی به دلیل نداشتن امید به موفقیت، برای رسیدن به هدف خود تلاش چندانی نمیکند، اما وقتی نخستین نشانه موفقیت را میبیند، انگیزه بیشتری پیدا میکند و با جدیت مسیر را ادامه میدهد. بنابراین حرکت انسان به میزان امید او وابسته است و این امید باید پشتوانهای فراتر از تواناییهای شخصی و نتایج مقطعی داشته باشد.
وی با مثالهایی از تلاش دانشآموزان برای موفقیت در کنکور و المپیادهای علمی ادامه داد: اگر تمام هویت و امید یک دانشآموز به کسب رتبهای مشخص وابسته باشد، ممکن است با یک نتیجه نامطلوب همه انگیزه خود را از دست بدهد؛ اما اگر بداند تلاش او در مسیر درست نزد خداوند محفوظ است، حتی در صورت نرسیدن به نتیجه مورد انتظار نیز احساس نمیکند همه چیز را از دست داده است.
این سخنران با تأکید بر اینکه نگاه توحیدی، افق موفقیت را از نتایج محدود دنیوی فراتر میبرد، تصریح کرد: انسانی که تلاش خود را برای خداوند انجام میدهد، میداند ممکن است نتیجه مورد انتظارش حاصل نشود، اما اجر و برکات آن تلاش از بین نمیرود. چنین فردی به دلیل برخورداری از پشتوانهای حکیمانه، در برابر ناکامیها کمتر دچار ناامیدی میشود.
تجربه ناکامیهای تاریخی و اجتماعی نباید به ناامیدی منجر شود
کاشانی در ادامه با اشاره به تجربههای تاریخی جوامع اسلامی بیان کرد: یکی از مشکلاتی که میتواند امید به اصلاح را از انسان بگیرد، انباشته شدن تجربههای ناکامی است. گاهی افراد پس از سالها مواجهه با مشکلات، تصور میکنند واقعبین شدهاند، در حالی که تکرار شکستها بهتدریج توانایی امیدواری و تحولخواهی را از آنان گرفته است.
وی با اشاره به تحولات تاریخ اسلام و اختلافات بر سر مسئله حکومت و جانشینی پیامبر اکرم(ص) گفت: در تاریخ اسلام، مسئله حکومت و امامت از موضوعاتی بوده که اختلافات و درگیریهای فراوانی بر سر آن شکل گرفته است. با گذشت زمان از عصر پیامبر(ص)، حکومتهای مختلف روی کار آمدند و در دورههای گوناگون، رفتارهایی چون تبعید، کشتار و ظلم در تاریخ ثبت شد.
این پژوهشگر دینی با اشاره به پیامدهای این تجربه تاریخی اظهار کرد: وقتی انسان در تاریخ، ناکامیهای پیدرپی حکومتها را مشاهده میکند، ممکن است به این نتیجه برسد که اصلاح جامعه امکانپذیر نیست و دین نیز نباید در عرصه اجتماعی نقشآفرینی کند؛ در حالی که پرسش اساسی این است که اگر دین از عرصه اجتماع کنار گذاشته شود، چه اندیشه و مبنایی قرار است عدالت را در جامعه برقرار کند؟
مهدویت؛ افق متفاوتی برای آینده بشر
کاشانی با انتقاد از محدود شدن امید به الگوهای رایج حکمرانی در جهان، خاطرنشان کرد: اگر انسان تنها به تجربه حکومتهای گذشته و الگوهای موجود نگاه کند، ممکن است به این جمعبندی برسد که در نهایت باید وضع موجود را تحمل کند و امیدی به تغییر اساسی نداشته باشد. اما اندیشه مهدویت افق دیگری پیش روی انسان قرار میدهد؛ افقی که در آن، آینده جهان به برقراری عدالت و رفع ظلم گره خورده است.
وی ادامه داد: ما در اندیشه شیعی به آمدن کسی امید داریم که زمین را سرشار از قسط و عدل میکند و اجازه نمیدهد به انسانها، فارغ از دین و مذهبشان، ظلم شود. امام زمان(عج) از علم و عصمت برخوردار است و میتواند جامعه بشری را به سوی رشد و عدالت هدایت کند. این باور، صرفاً امید به آمدن یک حاکم جدید نیست، بلکه امید به تحقق الگویی متفاوت از حکومت و مدیریت جامعه است.
این سخنران با تأکید بر تفاوت مبانی اعتقادی شیعه با برخی برداشتهای دیگر از مهدویت افزود: در نگاه شیعی، امام زمان(عج) ادامهدهنده مسیر پیامبر اکرم(ص) و اهلبیت(ع) است و برخورداری ایشان از علم و عصمت، پشتوانهای برای تحقق عدالت به شمار میرود. بنابراین امید به آینده، بر مبنای یک اعتقاد مشخص و ویژگیهای امام استوار است.
امام زمان(عج)؛ پناهگاه انسانهای ضعیف و نگران
کاشانی با اشاره به روایات مربوط به مهربانی و توجه امام زمان(عج) به مردم اظهار کرد: یکی از مهمترین ابعاد امیدبخش در اعتقاد به امام زمان(عج)، این است که انسان بداند کسی هست که او را میبیند، مراقب اوست و نسبت به رنجها و مشکلاتش بیتفاوت نیست.
وی با اشاره به آیات قرآن درباره ویژگیهای پیامبر اکرم(ص) گفت: خداوند درباره پیامبر(ص) میفرماید که رنج و سختی مردم برای او دشوار است و نسبت به مؤمنان مهربان و دلسوز است. این ویژگی در نگاه ما به امام زمان(عج) نیز اهمیت دارد؛ انسان باید باور کند که امام، نسبت به مشکلات و گرفتاریهای مردم بیتفاوت نیست و از رنج آنان اندوهگین میشود.
این پژوهشگر دینی با اشاره به تعبیر «ملجأ کل ضعیف» و «مؤمن کل خائف» درباره امیرالمؤمنین(ع) افزود: در این نگاه، انسان ضعیف از اینکه به پناهگاه امیرالمؤمنین(ع) نیاز دارد، احساس محرومیت نمیکند؛ زیرا میداند کسی هست که پناه و تکیهگاه او باشد. گاهی انسان به جای آنکه صرفاً بر تواناییهای خود تکیه کند، باید به این پشتوانه معنوی توجه داشته باشد.
سیره امیرالمؤمنین(ع)؛ ضمانت عملی عدالت در حکومت مهدوی
کاشانی در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر ضرورت شناخت سیره حکومتی امیرالمؤمنین(ع) برای درک ویژگیهای حکومت امام زمان(عج) گفت: وقتی درباره حکومت آینده سخن میگوییم، باید به سیره پدران و الگوهای پیشین آن حضرت نیز توجه کنیم. امام صادق(ع) درباره امام زمان(عج) فرمودهاند که ایشان به سیره امیرالمؤمنین(ع) رفتار میکنند؛ بنابراین برای شناخت این الگو باید حکومت امیرالمؤمنین(ع) را مطالعه کرد.
وی با اشاره به روایتی درباره دفاع امیرالمؤمنین(ع) از یک زن غیرمسلمان اظهار کرد: در روایتی آمده است که وقتی خبر رسید خلخال از پای زنی یهودی ربوده شده، امیرالمؤمنین(ع) از این اتفاق ابراز اندوه کردند و فرمودند اگر کسی از این مصیبت جان بدهد، سزاوار ملامت نیست. این رفتار نشان میدهد که عدالت در حکومت علوی محدود به مسلمانان نبود و کرامت و امنیت انسانها فارغ از دین و اعتقادشان اهمیت داشت.
این سخنران افزود: چنین نمونههایی نشان میدهد که عدالت در اندیشه علوی یک شعار نیست، بلکه در رفتار و تصمیمهای حاکمیت معنا پیدا میکند. از همین رو، وقتی درباره حکومت امام زمان(عج) سخن میگوییم، میتوانیم به تجربه حکومت امیرالمؤمنین(ع) بهعنوان نمونهای از این سیره توجه کنیم.
امام زمان(عج) همراه انسانها را فراموش نمیکند
کاشانی با اشاره به روایتی از همراهی امیرالمؤمنین(ع) با یک فرد غیرمسلمان گفت: در روایتی نقل شده است که امیرالمؤمنین(ع) در مسیر حرکت به کوفه با مردی غیرمسلمان همراه شدند. هنگامی که آن مرد متوجه شد مسیر حضرت با مقصد او متفاوت است، علت را جویا شد. امیرالمؤمنین(ع) فرمودند در دین ما، وقتی با کسی همراه میشویم، حق همراهی اقتضا میکند که چند قدمی او را همراهی کنیم.
وی با بیان اینکه این رفتار جلوهای از اخلاق و وفاداری امیرالمؤمنین(ع) است، ادامه داد: این روایت برای ما پیام مهمی دارد؛ وقتی امیرالمؤمنین(ع) حتی همراهی چند قدمی با فردی غیرمسلمان را فراموش نمیکند، چگونه ممکن است امام زمان(عج) کسانی را که به ایشان محبت دارند و در مسیر همراهی با اهلبیت(ع) قدم برداشتهاند، از یاد ببرد؟
این پژوهشگر دینی با اشاره به حضور در مجالس عزاداری حضرت زهرا(س) اظهار کرد: ما در ایام فاطمیه با امیرالمؤمنین(ع) همراه شدیم، در عزای حضرت زهرا(س) شرکت کردیم و در کنار ایشان به سوگواری پرداختیم. باید امیدوار باشیم که این همراهیها مورد توجه قرار گیرد؛ زیرا در سیره اهلبیت(ع)، حق همراهی و محبت دیگران فراموش نمیشود.
امید به امام زمان(عج) با شناخت سیره اهلبیت(ع) تقویت میشود
کاشانی در پایان با تأکید بر اینکه شناخت رفتار و منش اهلبیت(ع) میتواند امید به آینده را در دل انسان تقویت کند، گفت: اگر میخواهیم بدانیم امام زمان(عج) چگونه با مردم رفتار میکند، باید به سیره امیرالمؤمنین(ع) و دیگر امامان توجه کنیم. امام زمان(عج) به همان سیره رفتار خواهد کرد و همانگونه که امیرالمؤمنین(ع) پناهگاه ضعیفان و همراه انسانهای بیپناه بود، ایشان نیز چنین خواهد بود.
وی خاطرنشان کرد: ما برای امیدواری به امام زمان(عج) دلایل بسیاری داریم. اگر روزی آن حضرت را درک کنیم، امیدواریم ما را از همراهان خود بداند و اگر پیش از ظهور از دنیا رفتیم، خداوند کسانی را قرار دهد که سلام و ارادت ما را به محضر ایشان برسانند. انسان حتی با وجود همه کاستیها و گناهانش میتواند با محبت و امید به امام زمان(عج) زندگی کند و حق همراهی با ایشان را در دوران غیبت بهجا آورد.
انتهای پیام/