آخرین اخبار:
11:09 01 / 09 /1405
رئیس سازمان فضایی ایران:

تصاویر ماهواره‌ای به ابزار راهبردی مدیریت منابع و تصمیم‌گیری در کشور تبدیل شده‌اند

حسن سالاریه
رئیس سازمان فضایی ایران با تشریح کاربرد‌های گسترده فناوری فضایی در بخش‌های مختلف کشور گفت: داده‌های ماهواره‌ای و تصاویر سنجشی از مهم‌ترین ابزار‌های تصمیم‌گیری و مدیریت برای مسئولان و مدیران ارشد کشور به شمار می‌روند و در حوزه‌هایی مانند کشاورزی، مدیریت شهری، معدن، محیط زیست، هواشناسی و پایش منابع آبی کاربرد دارند.

به گزارش خبرگزاری آنا، سومین دوره جامع رسانه امید با حضور فعالان رسانه‌ای داخلی و بین‌المللی و با مشارکت سازمان بسیج رسانه در حال برگزاری است. این رویداد در دو بخش انتشار و تولید محتوای تخصصی دنبال می‌شود و آثار شرکت‌کنندگان در بخش محتوای تخصصی در ۹ قالب رسانه‌ای از سوی داوران متخصص مورد ارزیابی قرار می‌گیرد.

حسن سالاریه، رئیس سازمان فضایی ایران، در این رویداد با تشریح وضعیت صنعت فضایی کشور و برنامه‌های پیش‌رو اظهار کرد: صنعت فضایی یکی از صنایع بسیار راهبردی و کلیدی در جهان و از شاخص‌های مهم پیشرفت کشور‌ها محسوب می‌شود و برنامه‌های متعددی در این حوزه در دستور کار قرار دارد که انتظار می‌رود در آینده نزدیک اتفاقات خوبی در صنعت فضایی کشور رقم بخورد.

وی با اشاره به اهمیت داده‌های ماهواره‌ای در مدیریت و تصمیم‌سازی کشور افزود: تصاویر و داده‌های ماهواره‌ای از مهم‌ترین ابزار‌های تصمیم‌گیری، مدیریت و تصمیم‌سازی برای مسئولان و مدیران ارشد کشور هستند. یک تصویر ماهواره‌ای که از طریق یکی از ماهواره‌های سنجشی و از فاصله ۵۰۰، ۷۰۰ یا هزار کیلومتری از سطح زمین برداشت می‌شود، حاوی اطلاعات بسیار ارزشمندی است.

رئیس سازمان فضایی ایران با بیان اینکه کاربرد تصاویر ماهواره‌ای به دقت و طیف تصویربرداری آنها بستگی دارد، توضیح داد: بر اساس دقت تصویر، طیف تصویربرداری و رزولوشن یا قدرت تفکیک مکانی آن، کاربرد‌های متنوعی برای داده‌های ماهواره‌ای ایجاد می‌شود.

کاربرد تصاویر ماهواره‌ای در کشاورزی و مدیریت شهری

سالاریه با تشریح کاربرد فناوری فضایی در حوزه کشاورزی بیان کرد: تصاویر ماهواره‌ای برای برآورد سطح زیر کشت محصولات مختلف کشاورزی مورد استفاده قرار می‌گیرند. با ترکیب داده‌های استخراج‌شده از تصاویر ماهواره‌ای، هوش مصنوعی و روش‌های تلفیق داده می‌توان پیش از برداشت محصول و حتی قبل از فرارسیدن فصل برداشت، برآورد نسبتاً دقیقی از میزان محصولات کشت‌شده به دست آورد.

وی ادامه داد: این موضوع در برنامه‌ریزی برای واردات و صادرات، تنظیم بازار و قیمت‌گذاری محصولات کشاورزی بسیار اثرگذار است و می‌تواند اطلاعات موردنیاز برای مدیریت بازار را پیش از برداشت محصولات در اختیار مسئولان قرار دهد.

رئیس سازمان فضایی ایران با اشاره به کاربرد تصاویر ماهواره‌ای در مدیریت شهری عنوان کرد: تصاویر ماهواره‌ای می‌توانند با سرعت بسیار بالا، داده‌های شهری و اطلاعات مربوط به سطح زمین را به‌روزرسانی کنند. این تصاویر در به‌روزرسانی نقشه‌ها که از مجموعه داده‌های ارزشمند در حوزه شهرداری‌ها محسوب می‌شوند، کاربرد دارند.

سالاریه با تأکید بر اهمیت این فناوری در پایش منابع زمینی و خاکی کشور افزود: داده‌های ماهواره‌ای در حوزه پایش منابع زمین و منابع خاکی نیز بسیار پرکاربرد هستند و امکان دستیابی به اطلاعات به‌روز از وضعیت این منابع را فراهم می‌کنند.

نقش فناوری فضایی در اکتشاف معادن و حفاظت از محیط زیست

وی با اشاره به کاربرد تصاویر ماهواره‌ای در بخش معدن گفت: یکی از بهترین ابزار‌ها برای اکتشاف معادن و همچنین برآورد میزان برداشت از معادن روباز، تصاویر ماهواره‌ای هستند که در کلاس‌ها و سطوح مختلف تصویربرداری مورد استفاده قرار می‌گیرند.

رئیس سازمان فضایی ایران با اشاره به کاربرد این تصاویر در حوزه محیط زیست تصریح کرد: در موضوعات مختلف محیط زیستی، از جمله شناسایی کانون‌های گرد و غبار و شناسایی آلاینده‌های محیط زیستی نیز از تصاویر ماهواره‌ای استفاده می‌شود.

سالاریه با بیان اینکه فناوری فضایی از ابزار‌های مهم پیش‌بینی وضعیت جوی است، اظهار کرد: تصاویر ماهواره‌ای از مهم‌ترین ابزار‌های پیش‌بینی هواشناسی به شمار می‌روند و از طریق آنها می‌توان وضعیت اتمسفر، میزان ابرناکی و وزش باد را بررسی و درباره شرایط جوی روز‌های آینده برآورد‌هایی ارائه کرد.

وی افزود: در موضوع شناسایی کانون‌های ریزگرد و گرد و غبار که از مسائل مهم در سطح جهان محسوب می‌شود نیز داده‌های ماهواره‌ای کاربرد دارند و امکان پایش این کانون‌ها را فراهم می‌کنند.

رئیس سازمان فضایی ایران همچنین با اشاره به اهمیت تصاویر ماهواره‌ای در مدیریت منابع آبی کشور بیان کرد: برای برآورد و پایش منابع و ذخایر آبی، چه در منابع برفی واقع در کوهستان‌ها و چه در سد‌ها و دریاچه‌ها، از تصاویر ماهواره‌ای استفاده می‌شود.

ماهواره‌ها؛ سریع‌ترین ابزار پیمایش و پایش سطح زمین

سالاریه با تشریح قابلیت‌های ماهواره‌های سنجشی و تصویربرداری گفت: یک ماهواره که در ارتفاع ۵۰۰ کیلومتری زمین قرار دارد، با سرعتی در حدود ۷.۵ کیلومتر بر ثانیه حرکت می‌کند و هیچ وسیله‌ای سریع‌تر از ماهواره نمی‌تواند چنین پیمایشی را در سطح زمین انجام دهد و از این طریق داده‌برداری کند.

وی ادامه داد: به همین دلیل، داده‌های ماهواره‌ای و تصاویر ماهواره‌های سنجشی از مهم‌ترین ابزار‌های پایش زمین و مدیریت منابع و سطوح زمینی محسوب می‌شوند و اطلاعات ارزشمندی را برای برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری در اختیار مدیران قرار می‌دهند.

نقش ماهواره‌های مخابراتی در توسعه ارتباطات و اقتصاد دیجیتال

رئیس سازمان فضایی ایران در ادامه با اشاره به اهمیت ماهواره‌های مخابراتی اظهار کرد: ماهواره‌های مخابراتی امروزه به‌عنوان یکی از ابزار‌های اصلی برقراری ارتباطات، به‌ویژه در مناطقی که زیرساخت‌های زمینی وجود ندارد، مورد استفاده قرار می‌گیرند.

سالاریه با اشاره به کاربرد این ماهواره‌ها در حوزه‌های مختلف ارتباطی افزود: در خطوط کشتیرانی، خطوط هوایی و ریلی، برقراری ارتباط در مناطق صعب‌العبور و مناطقی که فاقد زیرساخت هستند و همچنین پشتیبانی از زیرساخت‌های زمینی، از ماهواره‌های مخابراتی استفاده می‌شود.

وی با تشریح انواع ماهواره‌های مخابراتی بیان کرد: این ماهواره‌ها در ارتفاع‌های مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرند؛ برخی از آنها در ارتفاع حدود ۳۶ هزار کیلومتری زمین قرار دارند که ماهواره‌های مخابراتی ژئوسنکرون یا زمین‌آهنگ نامیده می‌شوند و برخی دیگر نیز در قالب منظومه‌های ماهواره‌ای و در ارتفاع پایین فعالیت می‌کنند که برای برقراری ارتباطات به تعداد زیادی از ماهواره‌ها نیاز دارند.

رئیس سازمان فضایی ایران با اشاره به رشد سریع ارتباطات ماهواره‌ای در جهان ادامه داد: ارتباطات ماهواره‌ای و مخابرات فضاپایه با سرعت زیادی در سراسر دنیا در حال توسعه است و این فناوری می‌تواند بدون نیاز گسترده به زیرساخت‌های زمینی، ارتباطات موردنیاز مناطق مختلف سطح زمین را برقرار کند.

سالاریه تأکید کرد: ارتباطات فضاپایه از زیرساخت‌های مهم اقتصاد دیجیتال محسوب می‌شوند و نقش مؤثری در توسعه ارتباطات و دسترسی به خدمات ارتباطی در مناطق مختلف دارند.

کاربرد ماهواره‌های ناوبری در مسیریابی و حمل‌ونقل

وی در بخش دیگری از سخنان خود به ماهواره‌های ناوبری اشاره کرد و گفت: ماهواره‌های ناوبری نیز از مهم‌ترین ابزار‌ها برای تهیه نقشه و مسیریابی هستند و در خطوط هوایی، صنعت هواپیمایی، موضوعات مربوط به کشتیرانی و سایر حوزه‌های حمل‌ونقل مورد استفاده قرار می‌گیرند.

رئیس سازمان فضایی ایران با اشاره به روند توسعه صنعت فضایی در جهان خاطرنشان کرد: طی سال‌های گذشته، تعداد ماهواره‌ها در مدار با سرعت بسیار زیادی در حال افزایش بوده و کشور‌های صاحب صنعت فضایی نیز روزبه‌روز دارایی‌های خود را در فضا گسترش می‌دهند.

سالاریه در ادامه با اشاره به وضعیت صنعت فضایی ایران و مسئولیت‌های سازمان فضایی ایران گفت: سازمان فضایی ایران در مجموعه وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، مسئولیت مدیریت کلان، سیاست‌گذاری و تنظیم‌گری حوزه فضایی کشور را بر عهده دارد.

وی با اشاره به فعالیت مجموعه‌های مختلف در صنعت فضایی کشور افزود: مجموعه‌های متعددی در کشور در این صنعت فعالیت می‌کنند و بخش خصوصی ایران طی سال‌های گذشته رشد بسیار خوبی داشته است. دانشگاه‌های کشور نیز در همین مسیر رشد کرده‌اند.

سالاریه با اشاره به توسعه پرتابگرهای بومی در کشور اظهار کرد: در سال‌های گذشته پیشرفت‌های قابل‌توجهی در حوزه توسعه ماهواره‌برها حاصل شده و مجموعه نیروهای مسلح، از جمله وزارت دفاع و نیروی هوافضای سپاه، پرتابگرهای متعددی را در دست ساخت دارند.
وی با اشاره به ماهواره‌بر سیمرغ به‌عنوان یکی از پرتابگرهای مهم کشور گفت: این ماهواره‌بر قابلیت قرار دادن ماهواره‌هایی با جرم ۲۰۰ تا ۳۰۰ کیلوگرم در مدارهای ارتفاع پایین را دارد و می‌تواند ماهواره‌ها را در مدارهایی با ارتفاع حدود ۵۰۰ تا هزار کیلومتر قرار دهد.
رئیس سازمان فضایی ایران ماهواره‌بر قائم را از دیگر پرتابگرهای مهم کشور برشمرد و افزود: این ماهواره‌بر که از نوع سوخت جامد است، توسط همکاران ما در نیروی هوافضای سپاه توسعه یافته و قابلیت قرار دادن محموله‌هایی با جرم تا ۱۰۰ کیلوگرم در مدار لئو، در ارتفاع حدود ۵۰۰ تا هزار کیلومتری، را دارد.
سالاریه ادامه داد: پرتابگرهای سنگین‌تری نیز در کشور در مرحله ساخت و تحقیق و توسعه قرار دارند که هدف از توسعه آنها، دستیابی به توانایی قرار دادن محموله‌هایی با جرم چند تن در مدار لئو و در ادامه، مدار ۳۶ هزار کیلومتری ژئوسنکرون یا زمین‌آهنگ است. این برنامه توسعه در مجموعه فضایی کشور در حال پیگیری است.

فعالیت بیش از ۱۷۰ شرکت خصوصی در حوزه سنجش از دور
وی در ادامه با اشاره به کاربرد داده‌های ماهواره‌ای در بخش‌های مختلف کشور بیان کرد: داده‌ها و تصاویر ماهواره‌ای پس از دریافت از ماهواره‌ها، در اختیار شرکت‌های خصوصی و نهادهای متخصص در حوزه سنجش از دور و پایش داده قرار می‌گیرند و پس از پردازش و ارزیابی، به گزارش‌هایی با ارزش افزوده در حوزه‌های مختلف از جمله مدیریت شهری، منابع آب و منابع معدنی تبدیل می‌شوند.
رئیس سازمان فضایی ایران با اشاره به فعالیت بیش از ۱۷۰ شرکت خصوصی در حوزه سنجش از دور مبتنی بر داده‌های ماهواره‌ای تصریح کرد: بر اساس آمار موجود، بیش از ۱۷۰ شرکت در این حوزه فعالیت دارند که بسیاری از آنها ظرفیت ارائه خدمات در سطح بین‌المللی را دارند و هم‌اکنون نیز خدمات ارزشمندی در این زمینه ارائه می‌کنند. این موضوع نشان‌دهنده رشد و بلوغ صنعت فضایی ایران است.
سالاریه با تشریح جایگاه ایران در صنعت فضایی جهان اظهار کرد: صنعت فضایی یکی از پیچیده‌ترین و پرریسک‌ترین صنایع دنیاست و برخورداری یک کشور از توانایی تولید محصول و ارائه خروجی در این حوزه، نشان‌دهنده سطح بالای فناوری آن کشور است.
وی افزود: در جهان حدود ۱۰ تا ۱۱ کشور توانایی ساخت پرتابگر دارند و ایران یکی از این کشورها از میان حدود ۲۰۰ کشور جهان است. این موضوع نشان‌دهنده توان فنی محققان و دانشمندان صنعت فضایی ایران است.
رئیس سازمان فضایی ایران ادامه داد: در حوزه ساخت ماهواره‌های عملیاتی نیز تعداد کشورهای دارای این توانمندی محدود است. منظور از ماهواره عملیاتی، ماهواره‌ای است که بتواند در مدار فعالیت کند و تصاویر و داده‌های قابل استفاده و خدمات عملیاتی ارائه دهد. شاید حدود ۲۰ تا ۳۰ کشور در جهان از چنین قابلیتی برخوردار باشند و ایران نیز به لطف خدا یکی از این کشورهاست.
سالاریه با تأکید بر بومی بودن صنعت فضایی کشور گفت: این توانمندی در بازه زمانی کمتر از ۲۵ تا ۲۶ سال، از اوایل دهه ۸۰ تاکنون، شکل گرفته و توسعه یافته است. صنعت فضایی ایران صنعتی مبتنی بر دانش و تخصص بومی است و توانمندی‌های آن حاصل همین ظرفیت داخلی است.

آسیب به چند ساختمان، موجب توقف صنعت فضایی نمی‌شود
وی در واکنش به آسیب‌های واردشده به زیرساخت‌های فضایی کشور در جریان جنگ اظهار کرد: طبیعتاً دشمن نقاط اقتدار و قوت کشور را هدف قرار می‌دهد و به همین دلیل صنعت فضایی نیز از ابتدای جنگ در معرض حملات مختلف قرار گرفت؛ اما این آسیب‌ها به معنای اختلال، تعطیلی یا توقف صنعت فضایی کشور نیست.
سالاریه با بیان اینکه آسیب به برخی ساختمان‌ها به معنای آسیب به بنیان صنعت فضایی نیست، گفت: اگر چهار ساختمان آسیب ببینند، در واقع ویترین صنعت فضایی آسیب دیده است. ممکن است خساراتی وارد شود و جایگزینی برخی زیرساخت‌ها دشواری‌هایی ایجاد کند، اما این خسارات به معنای ایجاد آسیب دائمی یا توقف صنعت فضایی کشور نیست.
وی افزود: با توجه به رشد بومی صنعت فضایی و تجربه‌ای که در سطح ملی به دست آمده است، زیرساخت‌ها قابلیت ترمیم و جابه‌جایی دارند و بسیاری از توانمندی‌های این صنعت نیز در بخش خصوصی مستقر شده‌اند. بنابراین، فعالیت گسترده شرکت‌های خصوصی و حضور متخصصان و دانشمندان در نقاط مختلف کشور، مانع از آن می‌شود که آسیب به چند ساختمان متمرکز، کل صنعت فضایی را با توقف مواجه کند.
رئیس سازمان فضایی ایران با اشاره به روند توسعه ماهواره‌های کشور تأکید کرد: اکنون تعداد ماهواره‌هایی که در دست ساخت داریم، از مجموع ماهواره‌هایی که طی ۲۴ تا ۲۵ سال گذشته ساخته و در مدار قرار داده‌ای
م، بیشتر است. در آینده نزدیک نیز ماهواره‌های منظومه شهید سلیمانی رونمایی و پرتاب خواهند شد. همچنین ماهواره‌های سنجشی با دقت تصویربرداری بالاتر از نمونه‌های قبلی در دست ساخت و آماده پرتاب هستند.

ماهواره سنجشی با دقت تصویربرداری یک متر در دست ساخت است
سالاریه در ادامه با معرفی ماکت ماهواره پایا گفت: این ماهواره در پرتاب سه‌گانه دی‌ماه ۱۴۰۴، همراه با دو ماهواره دیگر به فضا پرتاب شد. ماهواره پایا یک ماهواره سنجشی و تصویربرداری با دقت تصویربرداری حدود پنج متر است که با انجام پردازش‌های لازم، امکان افزایش کیفیت تصاویر دریافتی آن تا دو برابر وجود دارد.
وی با اشاره به نمونه تصاویر دریافتی از این ماهواره اظهار کرد: تصاویر این ماهواره قابلیت پردازش و ارتقای کیفیت دارند و می‌توانند با دقت تصویری حدود ۲.۵ متر، عوارض و موضوعات مختلف سطح زمین را شناسایی کنند.
رئیس سازمان فضایی ایران در پایان از توسعه ماهواره‌های سنجشی با دقت بالاتر خبر داد و گفت: این تنها بخش کوچکی از توانمندی‌های اخیر صنعت فضایی کشور است. در همین کلاس ماهواره‌ای، نمونه‌ای با دقت تصویربرداری یک متر نیز در دست ساخت داریم که به‌زودی رونمایی و برای پرتاب آماده خواهد شد.

 

انتهای پیام/

ارسال نظر