تلویزیون با بازتاب دغدغههای مردم جایگاه خود را در رقابت رسانهای حفظ کند
به گزارش پایگاه خبری-تحلیلی رادیو گفتوگو، دکتر فاطمه محمدیزاده، دکترای علوم ارتباطات و کارشناس و پژوهشگر رسانه در برنامه «به وقت گفتوگو» به مناسبت روز جهانی تلویزیون، با تشریح ویژگیهای رسانههای مختلف و تأثیر آنها بر مخاطبان، تلویزیون را رسانهای جمعگرا، حرفهای و برخوردار از ظرفیت انتقال عمیقتر محتوا دانست و تأکید کرد: این رسانه برای حفظ جایگاه خود در رقابت با رسانههای جدید باید بتواند زندگی واقعی، دغدغهها و انتظارات مخاطبان را بازتاب دهد.
محمدیزاده با اشاره به گسترش رسانههای جدید و تغییر الگوهای ارتباطی مخاطبان اظهار کرد: هر یک از رسانهها با توجه به جایگاه، خاستگاه و ویژگیهای خاص خود، تأثیرات متفاوتی بر مخاطبان دارند. کتاب و مطبوعات بیشتر رسانههایی فردی و عقلگرا محسوب میشوند، در حالی که تلویزیون ماهیتی جمعگرا دارد.
وی افزود: با ورود شبکههای اجتماعی، بازیهای ویدئویی و فضای مجازی، زیستجهان متفاوتی برای مخاطبان شکل گرفته است؛ فضایی که میتواند بر درک افراد از جهان پیرامون، احساسات، عواطف و رفتار آنها تأثیر بگذارد.
این کارشناس رسانه با بیان اینکه ورود رسانههای جدید همواره با موجی از توجه و نگرانی درباره آینده رسانههای پیشین همراه بوده است، گفت: با ظهور هر رسانه تازهای، درباره قابلیتهای آن اغراقهایی صورت میگیرد و این پرسش مطرح میشود که رسانههای قدیمیتر چگونه میتوانند جایگاه خود را حفظ کنند و همچنان با مخاطبان ارتباط مؤثر داشته باشند.
تلویزیون؛ رسانهای با ظرفیت ایجاد ارتباط جمعی
محمدیزاده با اشاره به تجربه ورود تلویزیون به عرصه ارتباطات تصریح کرد: زمانی که تلویزیون ظهور کرد، برخی از آن با عنوان «بشارتهای الکترونیک» یاد میکردند و حتی پخش مستقیم و همزمان برنامه برای مخاطبان در نقاط مختلف جهان را غیرقابلپذیرش میدانستند؛ اما این رسانه بهتدریج جایگاه مهمی در زندگی فرهنگی و اجتماعی انسانها پیدا کرد.
وی راه حفظ جایگاه رسانههای پیشین را تمرکز بر ویژگیهای متمایزکننده آنها و استفاده از ظرفیت رسانههای جدید دانست و افزود: رسانههایی مانند تلویزیون باید ضمن تقویت ویژگیهای ذاتی خود، از فضای اینترنت و رسانههای سایبر بهعنوان مکمل استفاده کنند تا تعامل دوسویه بیشتری با مخاطبان داشته باشند.
این پژوهشگر رسانه، جمعگرا بودن را یکی از مهمترین ویژگیهای تلویزیون برشمرد و گفت: در دورهای که مطالعه کتاب و روزنامه بیشتر بهصورت فردی انجام میشد، تلویزیون اعضای خانواده را دوباره در کنار یکدیگر قرار داد و امکان گفتوگو درباره محتوای برنامهها را فراهم کرد.
به گفته وی، تماشای مشترک برنامههای تلویزیونی از سوی والدین و فرزندان، زمینه انتقال دیدگاهها و تجربهها میان نسلها را فراهم میکرد و به گسترش تعاملات اجتماعی در محیط خانواده کمک میکرد.
اهمیت تخصص و تولید محتوای متناسب با مخاطب
محمدیزاده حرفهای بودن تولیدات تلویزیونی را از دیگر ظرفیتهای این رسانه دانست و اظهار کرد: تولید برنامه تلویزیونی به دانش و تخصص گستردهای نیاز دارد و فعالان این حوزه میتوانند با تکیه بر حرفهایگرایی، برنامههایی متناسب با ذائقه گروههای مختلف جامعه، از جمله نخبگان، اقشار اجتماعی و فرهنگهای گوناگون تولید کنند.
وی با اشاره به توسعه دانش تولید برنامه در کشور افزود: این دانش طی سالها در دانشگاهها و از طریق منابع مکتوب و آموزشی توسعه یافته و بومیسازی شده است.
این کارشناس علوم ارتباطات همچنین با اشاره به ملاحظات خانوادهها در انتخاب رسانه برای فرزندانشان گفت: برخی خانوادهها به دلیل محدودیتهایی که در انتشار محتوای تلویزیونی وجود دارد، این رسانه را برای استفاده خانوادگی مناسبتر میدانند؛ چراکه تصور میکنند فرزندانشان کمتر در معرض محتواهای نامتناسب با سن خود قرار میگیرند.
محمدیزاده در مقایسه تلویزیون با شبکههای اجتماعی بیان کرد: یکی از دیدگاههای مطرح درباره رسانههای مستقر در فضای سایبر این است که این رسانهها، با وجود فراهم کردن امکان ارتباط میان افراد، ممکن است به تقویت فردگرایی نیز منجر شوند؛ زیرا کاربران در بسیاری از موارد به دنبال منافع و نمایش فردی خود هستند. در مقابل، تلویزیون امکان استفاده جمعی و تماشای خانوادگی را آسانتر فراهم میکند.
◉ فرصت تلویزیون برای پرداخت عمیقتر به موضوعات
این پژوهشگر رسانه با تأکید بر اینکه تلویزیون علاوه بر ادراک، بر احساسات مخاطبان نیز تأثیر میگذارد، گفت: این رسانه میتواند الگوهایی از زندگی را پیش روی مخاطبان قرار دهد. همچنین، زمان بیشتری که مخاطب برای تماشای برنامههای تل
ویزیونی اختصاص میدهد، به برنامهسازان فرصت میدهد موضوعات را عمیقتر و از زوایای مختلف بررسی کنند.
وی ادامه داد: در شرایطی که مخاطبان برای اطلاع از رویدادهای جدید در فضای وب به تماشای ویدئوهای کوتاه روی میآورند، تلویزیون میتواند اطلاعات را بهصورت مستمر و در چارچوب زمانی مشخص، همراه با توضیحات و استدلالهای بیشتر ارائه کند.
محمدیزاده زمانمند و مکانمند بودن را از دیگر ویژگیهای تلویزیون دانست و اظهار کرد: برنامههای تلویزیونی در زمان مشخصی آغاز و پایان مییابند. این ویژگی امکان برنامهسازی متناسب با مناسبتها و آیینهای فرهنگی و دینی را فراهم میکند.
وی با اشاره به مناسبتهایی همچون عید نوروز، ایام دهه محرم و آیینهای دینی و انقلابی گفت: تلویزیون میتواند با تولید برنامههای متناسب با این مناسبتها، به حالوهوای مخاطبان نزدیک شود؛ در حالی که رسانههای جدید معمولاً محدودیت زمانی و مکانی مشخصی ندارند.
این کارشناس رسانه همچنین امکان برقراری ارتباط مستقیم و بههنگام با مخاطبان در شرایط بحرانی را از ظرفیتهای تلویزیون برشمرد و آن را عاملی مؤثر در حفظ ارتباط این رسانه با جامعه دانست.
◉ ضرورت بازتاب زندگی واقعی مردم در تلویزیون
محمدیزاده در پایان، حفظ جایگاه تلویزیون در رقابت با رسانههای جدید را وابسته به میزان هماهنگی محتوای آن با واقعیتهای زندگی مردم دانست و تأکید کرد: مخاطب باید احساس کند دنیای پیرامون، مسائل، دغدغهها، آرزوها و انتظارات او در تلویزیون دیده میشود و افرادی شبیه به خودش را در برنامهها میبیند.
وی خاطرنشان کرد: اگر تلویزیون بتواند خود را با احساسات و انتظارات مخاطبان هماهنگ کند و تصویری نزدیکتر به زندگی واقعی آنان ارائه دهد، میتواند در رقابت با رسانههای دیگر مخاطبان بیشتری جذب کند و جایگاه تازهای برای خود در تعامل با رسانههای جدید تعریف کند.
انتهای پیام/