استاد معارف دانشگاه علوم پزشکی آزاد تهران در گفت‌وگو با آناتک:
نایب رئیس دوم کمیسیون امور داخلی کشور و شوراها در گفت‌وگو با آناتک:
انتشار یک نرم‌افزار پژوهشی متن‌باز برای شناسایی خودکار مدولاسیون و دمدولاسیون کور سیگنال‌ها
به گزارش خبرگزاری آنا، مهدی تیموری، عضو هیأت علمی دانشکدگان علوم و فناوری‌های میان رشته‌ای دانشگاه تهران، این نرم‌افزار پژوهشی را با هدف فراهم‌کردن محیطی یکپارچه برای تحلیل و پردازش سیگنال‌های مخابراتی توسعه داده است که مقاله معرفی این نرم‌افزار با عنوان Modulations-Expert: A MATLAB GUI Toolbox for Automatic Modulation Recognition and Blind Demodulation سپتامبر ۲۰۲۶ در مجله بین‌المللی SoftwareX منتشر شده است.
این نرم‌افزار یک جعبه‌ابزار مبتنی بر MATLAB با رابط گرافیکی است که مجموعه‌ای از قابلیت‌های مورد نیاز در حوزه شناسایی خودکار مدولاسیون (Automatic Modulation Recognition) و دمدولاسیون کور (Blind Demodulation) را در یک محیط واحد در اختیار پژوهشگران قرار می‌دهد.
تیموری، توسعه دهنده این نرم‌افزار و نویسنده مقاله، از جمله قابلیت‌های این نرم‌افزار را تولید مجموعه‌داده‌های مصنوعی از سیگنال‌های مخابراتی، استخراج و تحلیل ویژگی‌های سیگنال، انتخاب ویژگی، آموزش و ارزیابی الگوریتم‌های یادگیری ماشین، تخمین پارامترهای سیگنال و دمدولاسیون کور عنوان کرد و گفت: «این ابزار از طیف متنوعی از مدولاسیون‌های آنالوگ و دیجیتال پشتیبانی می‌کند و می‌تواند در پژوهش‌های مرتبط با مخابرات، پایش طیف فرکانسی، رادیو شناختی و تحلیل سیگنال‌های ناشناخته مورد استفاده قرار گیرد.»
وی افزود: «انتشار نرم‌افزارهای پژوهشی، رویکردی رو به گسترش در انتشارات علمی بین‌المللی در سال‌های اخیر و به‌رسمیت‌شناختن نرم‌افزار به‌عنوان یکی از خروجی‌های مستقل و قابل استناد پژوهش، به موضوعی جدی در جامعه علمی بین‌المللی تبدیل شده است. در این رویکرد، نرم‌افزار صرفاً ابزاری برای اجرای آزمایش‌ها و دستیابی به نتایج علمی نیست، بلکه خود می‌تواند محصول اصلی یک فعالیت پژوهشی باشد و همانند مقاله و داده‌های علمی، مستندسازی، ارزیابی، انتشار و مورد استناد قرار گیرد. در همین راستا، در سال ۲۰۲۲ گروه کاری بین‌المللی FAIR4RS اصولی را برای نرم‌افزارهای پژوهشی تدوین کرد که بر چهار ویژگی اساسی شامل قابلیت یافتن، دسترس‌پذیری، تعامل‌پذیری و استفاده مجدد تأکید دارند. این اصول در مقاله‌ای با عنوان Introducing the FAIR Principles for Research Software در مجله معتبر Scientific Data از مجموعه انتشارات Nature منتشر شد.»
تیموری، اظهار داشت: «هم‌چنین، سازمان استانداردسازی اطلاعات ملی آمریکا (NISO) در سال ۲۰۲۳ راهنمایی تخصصی برای ناشران علمی با عنوان Journal Production Guidance for Software and Data Citations منتشر کرد که در آن، بر ضرورت شناسایی، استناد استاندارد و ثبت نرم‌افزارها و داده‌های پژوهشی در فرآیند انتشار مقالات علمی تأکید شده است. این تحولات نشان‌دهنده اهمیت فزاینده نرم‌افزارهای پژوهشی در نظام تولید و انتشار علم و حرکت جامعه علمی به‌سوی شناسایی نرم‌افزار به‌عنوان یکی از محصولات مستقل و ارزشمند پژوهش است.»
اهمیت انتشار متن‌باز و دسترس‌پذیری عمومی نرم‌افزار
عضو هیأت علمی دانشکدگان علوم و فناوری‌های میان رشته‌ای دانشگاه تهران، یکی از جنبه‌های مهم این دستاورد را انتشار نرم‌افزار به‌صورت متن‌باز (Open Source) و فراهم‌کردن امکان دسترسی عمومی به کد منبع آن برشمرد و گفت: «انتشار آزاد نرم‌افزارهای پژوهشی، امکان بررسی مستقل روش‌های پیاده‌سازی‌شده، ارزیابی و بازتولید نتایج، استفاده مجدد از ابزارها و توسعه قابلیت‌های جدید توسط سایر پژوهشگران را فراهم می‌کند. این رویکرد ضمن افزایش شفافیت و قابلیت بازتولید پژوهش‌های علمی، می‌تواند از تکرار فعالیت‌های نرم‌افزاری مشابه جلوگیری کرده و زمینه همکاری میان گروه‌های پژوهشی مختلف را گسترش دهد.»
دکتر تیموری افزود: «هم‌چنین، انتشار نرم‌افزار در کنار مقاله علمی، امکان استناد مستقل به ابزارهای پژوهشی و شناسایی سهم توسعه‌دهندگان نرم‌افزار در پیشرفت علم را فراهم می‌سازد. به این ترتیب، دستاورد یک گروه پژوهشی می‌تواند فراتر از نتایج یک مقاله، به ابزاری قابل استفاده و توسعه برای جامعه علمی تبدیل شود.»
دسترسی به متن کامل این مقاله از طریق پیوند زیر:
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2352711026004498
انتهای پیام/
