استاد معارف دانشگاه علوم پزشکی آزاد تهران در گفت‌وگو با آناتک:
نایب رئیس دوم کمیسیون امور داخلی کشور و شوراها در گفت‌وگو با آناتک:
الگوی مصرف محتوای کوتاه منجر به ساخت سریال‌های ۳ دقیقه‌ای شده است
به گزارش خبرگزاری آنا میکرودراما (Microdrama) یا مینی‌سریال عمودی، قالبی از داستان‌گویی تصویری است که هر قسمت آن معمولا بین یک تا سه دقیقه طول می‌کشد. این مجموعه‌ها با قاب عمودی تلفن همراه ساخته می‌شوند و داستانی دنباله‌دار دارند. هر قسمت بخشی از روایت را پیش می‌برد و معمولا با یک اتفاق غیرمنتظره یا کلیف‌هنگر تمام می‌شود تا مخاطب برای تماشای ادامه داستان به قسمت بعدی مراجعه کند.
این قالب در سال‌های اخیر ابتدا در چین مورد توجه قرار گرفت و به‌تدریج راه خود را به پلتفرم‌های دیگر باز کرد. پلتفرم‌هایی مانند «دوئین» و «کوایشو» از جمله بستر‌های اولیه گسترش این نوع محتوا بودند. پس از آن، اپلیکیشن‌هایی مانند ReelShort و DramaBox با تولید و انتشار مجموعه‌های داستانی کوتاه، این شیوه سرگرمی را به مخاطبان کشور‌های دیگر معرفی کردند.
وقتی شبکه‌های اجتماعی به محل تماشای سریال تبدیل می‌شوند
افزایش حضور کاربران در فضای مجازی، زمینه شکل‌گیری قالب‌های تازه سرگرمی را فراهم کرده است. شبکه‌های اجتماعی در ابتدا بیشتر برای ارتباط، انتشار عکس و ویدئو و دنبال کردن اخبار و مطالب مورد علاقه کاربران استفاده می‌شدند. با گسترش ویدئو‌های کوتاه، این پلتفرم‌ها به یکی از بستر‌های اصلی مصرف محتوای تصویری تبدیل شدند.
منطقی است که در چنین شرایطی برای کسب مخاطبان بیشتر، تولیدکنندگان محتوا نیز به سراغ ساخت مجموعه‌هایی رفتند که با عادت‌های جدید کاربران هماهنگ باشد. میکرودراما‌ها نمونه‌ای از این تغییر است. این مجموعه‌ها برای تماشای تلفن همراه طراحی شده‌اند و مخاطب می‌تواند در زمان‌های کوتاه، یک یا چند قسمت از داستان را دنبال کند. بخشی از این محتوا در شبکه‌هایی مانند تیک‌تاک، اینستاگرام و یوتیوب منتشر می‌شود و مخاطبان پس از آشنایی با داستان، برای تماشای قسمت‌های بعدی به اپلیکیشن‌های اختصاصی هدایت می‌شوند.
گزارش شرکت مشاوره‌ای Deloitte در نوامبر ۲۰۲۵ نشان می‌دهد که میکرودراما‌ها به‌تدریج جایگاه خود را در بازار سرگرمی دیجیتال پیدا کرده‌اند. براساس نظرسنجی این شرکت در مارس ۲۰۲۵، حدود ۳۰ درصد از پاسخ‌دهندگان نسل زد و نسل هزاره در آمریکا با این قالب آشنایی داشتند. نزدیک به نیمی از افرادی که با این نوع محتوا آشنایی داشتند، اعلام کردند در مقایسه با سال قبل میکرودراما‌های بیشتری تماشا می‌کنند.
کاربران روزانه چند ساعت در فضای مجازی هستند؟
برای درک زمینه گسترش میکرودراما‌ها باید به میزان استفاده روزانه مردم از اینترنت و شبکه‌های اجتماعی توجه کرد. براساس گزارش DataReportal، کاربران بزرگسال اینترنت در سراسر جهان به‌طور میانگین روزانه ۶ ساعت و ۳۸ دقیقه آنلاین هستند.
همین گزارش نشان می‌دهد که کاربران اینترنت به‌طور میانگین روزانه ۲ ساعت و ۲۱ دقیقه از شبکه‌های اجتماعی استفاده می‌کنند. براساس داده‌های منتشرشده در گزارش آوریل ۲۰۲۵ DataReportal، کاربران بزرگسال اینترنت در جهان به‌طور میانگین هفته‌ای ۶ ساعت و ۳۷ دقیقه ویدئو‌هایی مانند ریلز، تیک‌تاک و یوتیوب شورتز تماشا می‌کنند؛ زمانی معادل حدود ۵۷ دقیقه در روز. با توجه به این اعداد و ارقام، تولید سریالی که در چند دقیقه بتواند یک داستان را پیش ببرد، با الگوی مصرف رسانه‌ای بخش قابل توجهی از مخاطبان تناسب دارد.
آیا زمان توجه کاربران کمتر شده است؟
بر اساس یک پژوهش، میانگین مدت زمان تمرکز افراد بر محتوای مجازی در دو دهه گذشته کاهش قابل توجهی داشته است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که این زمان در سال ۲۰۰۴ حدود ۲ دقیقه و ۳۰ ثانیه بوده و در سال ۲۰۱۲ به ۷۵ ثانیه رسیده است. این رقم در بررسی‌های انجام‌شده بین سال‌های ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۰ به حدود ۴۷ ثانیه کاهش پیدا کرده است.
بر اساس همین پژوهش، افزایش استفاده از تلفن‌های هوشمند، شبکه‌های اجتماعی، پیام‌رسان‌ها و دریافت مداوم اطلاعات از عوامل مؤثر بر تغییر الگوی توجه کاربران هستند. افراد در طول روز در معرض حجم زیادی از پیام‌ها، ویدئوها، صفحات اینترنتی و برنامه‌های مختلف هستند. این شرایط می‌تواند یکی از زمینه‌های گسترش ویدئو‌های کوتاه و مجموعه‌هایی مانند میکرودراما‌ها باشد.
داستان‌های کوتاه با محتوای ساده؛ چرا مخاطبان تماشا می‌کنند؟
بخش قابل توجهی از میکرودراما‌های پرمخاطب بر داستان‌های ساده و آشنا تکیه دارند. روایت‌هایی درباره روابط عاشقانه، اختلافات خانوادگی، انتقام و رسیدن ناگهانی به ثروت که در آنها اتفاق‌های مهم با سرعت زیادی رخ می‌دهد. بسیاری از این مجموعه‌ها از شخصیت‌پردازی محدود و موقعیت‌های داستانی تکرارشونده استفاده می‌کنند و فرصت چندانی برای پرداخت عمیق موضوعات در اختیار ندارند.
تماشای یک قسمت کوتاه در فاصله میان دو فعالیت روزانه، هنگام استراحت یا پیش از خواب، به زمان زیادی نیاز ندارد. مخاطب می‌تواند بدون دنبال کردن یک فیلم بلند یا اختصاص دادن چند ساعت به یک مجموعه تلویزیونی، بخش کوچکی از یک داستان را تماشا کند. سادگی روایت و سرعت وقوع اتفاق‌ها نیز دنبال کردن داستان را آسان‌تر می‌کند.
پایان‌های تعلیق‌آمیز هر قسمت هم نقش مهمی در ادامه تماشا دارند. هنگامی که یک قسمت در لحظه‌ای حساس تمام می‌شود، مخاطب برای فهمیدن نتیجه ماجرا به قسمت بعدی مراجعه می‌کند. این شیوه روایت، در کنار انتشار قسمت‌های متعدد، می‌تواند مدت‌زمان حضور کاربران در اپلیکیشن‌های میکرودراما را افزایش دهد.
سرگرمی چنددقیقه‌ای به یک بازار اقتصادی تبدیل شده است
گسترش میکرودراما‌ها در سال‌های اخیر ابعاد اقتصادی قابل توجهی پیدا کرده است. براساس گزارش شرکت پژوهشی Omdia در اکتبر ۲۰۲۵، درآمد جهانی این صنعت در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۱ میلیارد دلار برآورد شده است. این گزارش نشان می‌دهد که بیش از ۶۰ درصد درآمد جهانی میکرودراما‌ها از پرداخت‌های اشتراکی یا خرید قسمت‌ها به دست می‌آید.
مدل درآمدی بسیاری از اپلیکیشن‌های این حوزه به این شکل است که چند قسمت ابتدایی یک مجموعه را رایگان در اختیار کاربر قرار می‌دهند و برای دسترسی به ادامه داستان، خرید اعتبار، پرداخت هزینه یا تهیه اشتراک را پیشنهاد می‌کند. برخی اپلیکیشن‌ها نیز امکان تماشای قسمت‌های بعدی را در ازای مشاهده تبلیغات فراهم می‌کند.
میکرودراما‌ها به یک بخش اقتصادی در صنعت سرگرمی دیجیتال تبدیل شده‌اند. تولیدکنندگان با ساخت مجموعه‌های متعدد و انتشار قسمت‌های کوتاه، تلاش می‌کنند مخاطب را برای مدت بیشتری در اپلیکیشن نگه دارند و بخشی از این زمان را به درآمد حاصل از تبلیغات یا پرداخت مستقیم تبدیل کنند.
انتهای پیام/
