سخنگوی دولت: علم بدون خرد و اخلاق می‌تواند به ابزاری خطرناک تبدیل شود

به گزارش خبرنگار آنا، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، در همایش روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه و برنامه‌های دهه ترویج علم، با اشاره به دو ساحت بیرونی و درونی علم اظهار کرد: با توجه به اینکه موضوع امروز ما علم در خدمت صلح و توسعه پایدار است، باید به هر دو ساحت علم توجه کنیم.

وی با بیان اینکه ساحت بیرونی علم در دستاورد‌های علمی و فناوری نمود پیدا می‌کند، افزود: موشک‌ها و سلاح‌های میکروبی را دانشمندان می‌سازند، نه افراد ناآگاه؛ بنابراین اینکه علم در اختیار چه کسانی قرار می‌گیرد و چگونه از آن استفاده می‌شود، اهمیت بسیار زیادی دارد.

مهاجرانی ادامه داد: علم از یک سو به انسان امکان پیش‌بینی می‌دهد و کمک می‌کند برای مواجهه با پدیده‌هایی مانند بارندگی و سایر مخاطرات طبیعی آمادگی داشته باشد و از سوی دیگر، با تبدیل شدن به فناوری، صنعت و محصول، می‌تواند زندگی انسان‌ها را تسهیل کند؛ اما همین دانش در صورت استفاده نادرست می‌تواند آسیب‌های جدی به همراه داشته باشد.

سخنگوی دولت با تأکید بر اهمیت ساحت درونی علم تصریح کرد: علم علاوه بر تأثیرات بیرونی، بر شخصیت و درون صاحب علم نیز اثر می‌گذارد. اگر این تأثیر از جنس خودسازی باشد، دانشمند به انسانی خردمند تبدیل خواهد شد.

وی با اشاره به جایگاه علم و دانش در ادبیات فارسی گفت: هدف علم و دانش، تربیت انسان دانا و خردمند است. نخستین کاری که خرد با انسان می‌کند، این است که او را به شناخت جایگاه واقعی خود و آگاهی از محدودیت‌های دانشش می‌رساند.

مهاجرانی افزود: کسی که تصور می‌کند صرفاً به دلیل داشتن مدرک دانشگاهی به جایگاه برتری رسیده و می‌تواند بر دیگران سروری کند، لزوماً انسان عالمی نیست. انسان خردمند می‌داند آنچه از دانش در اختیار دارد، تنها قطره‌ای از دریای معرفت است.

سخنگوی دولت با تأکید بر ضرورت توجه انجمن‌های علمی به ترویج علم همراه با خردورزی و اخلاق خاطرنشان کرد: امیدوارم در انجمن علمی ترویج علم ایران که از انجمن‌های خوش‌نام کشور است و همکاری خوبی نیز با یونسکو دارد، تنها به افزایش آگاهی افراد درباره موضوعات علمی بسنده نکنیم، بلکه به این موضوع نیز توجه داشته باشیم که علم باید زمینه‌ساز رشد درونی و خودشناسی انسان‌ها باشد.

وی ادامه داد: هرچه فرد عالم‌تر باشد، باید توجه بیشتری به سفر درونی و شناخت خویشتن داشته باشد. اگر فردی که به واسطه دانش خود از جایگاه اجتماعی برخوردار شده، نداند که دانش او تنها قطره‌ای از دریای معرفت است، علم می‌تواند در دستان او به ابزاری خطرناک تبدیل شود.

مهاجرانی با اشاره به ضرورت تربیت انسان‌های خردمند در نظام آموزشی کشور گفت: همه کسانی که در مسیر علم فعالیت می‌کنند، قلم می‌زنند و برای توسعه دانش تلاش دارند، باید به این موضوع توجه کنند که هدف ما صرفاً تربیت دانش‌آموزان و دانشجویانی با رتبه‌های برتر علمی نیست، بلکه باید انسان‌هایی خردمند تربیت کنیم.

وی تأکید کرد: از دوره پیش‌دبستانی تا تحصیلات تکمیلی باید برای پرورش خرد و اخلاق در کنار آموزش دانش برنامه‌ریزی کنیم؛ چراکه جهان از دانشمندانی که از اخلاق فاصله گرفته‌اند، آسیب‌های بسیاری دیده است.

سخنگوی دولت در پایان با یادآوری بیتی از مولانا بر ضرورت پیوند دانش محدود انسان با دریای معرفت تأکید کرد و گفت: «قطره دانش که بخشیدی ز پیش، متصل گردان به دریا‌های خویش»؛ این نگاه باید همواره در مسیر علم‌آموزی و تربیت نسل‌های آینده مورد توجه قرار گیرد.