ذوعلم: بیانیه گام دوم پرچم نمایان اندیشه ناب انقلاب اسلامی است
به گزارش خبرگزاری آنا، حجتالاسلام والمسلمین علی ذوعلم در نشست خبری ششمین همایش سالانه آیندهنگاری رهبر شهید که امروز سهشنبه ۵ آبان ۱۴۰۵ در سالن شهدای انقلاب اسلامی برگزار شد، با اشاره به اهمیت بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی اظهار کرد: این بیانیه در ۲۳ بهمن ۱۳۹۷، همزمان با چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی صادر شد و اکنون، در آستانه هشتمین سال انتشار آن، ششمین همایش سالانه با محوریت آیندهنگاری در پرتو بیانیه گام دوم و مبتنی بر اندیشه رهبر شهید برگزار میشود.
وی افزود: بیانیه گام دوم در امتداد کارنامه درخشان انقلاب اسلامی و در راستای پایهگذاری آیندهای مستقل، عزتمند و پیشرفته برای کشور تدوین شده است. اساساً میتوان این بیانیه را متنی آیندهنگارانه دانست که افق ۴۰ ساله نظام جمهوری اسلامی ایران، ملت ایران و امت اسلامی را ترسیم میکند.
بیانیه گام دوم، فراتر از یک راهبرد و سیاست
ذوعلم با تأکید بر ظرفیت علمی و گفتمانی بیانیه گام دوم تصریح کرد: ظرفیت این بیانیه بسیار فراتر از آن است که صرفاً در محدوده یک راهبرد یا سیاست تلقی شود؛ بلکه اندیشهای ناب و عمیق در آن متجلی است و میتوان آن را پرچم نمایان اندیشه ناب انقلاب اسلامی دانست.
وی ادامه داد: اگرچه این بیانیه به امضای رهبر شهید حکیم رسیده است، مضامین، اهداف و جهتگیریهای آن همان مقاصد و آرمانهایی است که امام راحل عظیمالشأن انقلاب اسلامی دنبال میکردند. بنابراین، بیانیه گام دوم فراتر از یک موضع فردی و شخصی است و بیانگر مکتب اجتماعی امام مجاهد شهید ماست.
ضرورت بازخوانی اندیشه انقلاب اسلامی در شرایط کنونی
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به ضرورت بازخوانی بیانیه گام دوم در شرایط کنونی خاطرنشان کرد: امروز که از فقدان رهبر شهید سخن میگوییم، بیش از گذشته باید به مطالعه و بازخوانی این بیانیه بپردازیم تا تحولات فکری و اجتماعی به درک روشنتری از مفاهیم و مقاصد انقلاب اسلامی منتهی شود.
ذوعلم افزود: این بازخوانی میتواند به شناخت دقیقتر جریانی که امروز با عنوان جریان مقاومت و در پرتو تفکر انقلاب اسلامی شکل گرفته است، کمک کند؛ جریانی که در برابر نظام استکباری غرب، زمینهساز شکلگیری نوعی نزاع تمدنی شده است.
هشت آرمان انقلاب اسلامی در مسیر ساخت آینده مطلوب
وی با بیان اینکه نظام جمهوری اسلامی درصدد تحقق آرمانها و ارزشهای مطرحشده در بیانیه گام دوم است، گفت: آزادی، اخلاق، معنویت، عدالت، استقلال، عزت، عقلانیت و برادری، هشت ارزش اساسی و آرمان محوری مطرحشده در این بیانیه هستند.
ذوعلم ادامه داد: آینده مطلوب جامعه زمانی محقق میشود که این هشت ارزش بهصورت متوازن در جامعه شکل بگیرند و ارتقا یابند. هرچند امروز به استقلال سیاسی دست یافتهایم، در حوزه استقلال فرهنگی، علمی و اقتصادی همچنان به تلاش بیشتری نیاز داریم.
وی تصریح کرد: همچنین مؤلفههایی مانند عقلانیت، برادری، عدالت و اخلاق در نظام حکمرانی کشور نیازمند کار و تلاش بیشتری هستند. در نظام اقتصادی نیز عدالت و معنویت از اهمیت ویژهای برخوردارند و باید بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرند.
تمدن نوین اسلامی؛ افق پیشرفت انسانی و عادلانه
ذوعلم با اشاره به جایگاه تمدن نوین اسلامی در اندیشه رهبر شهید اظهار کرد: نظام ارزشی مطرحشده در بیانیه گام دوم نشان میدهد تمدن نوین اسلامی که در نگاه رهبر شهید افقی قابل تحقق و در دسترس بوده است، چه ویژگیها و مختصاتی دارد و چگونه میتواند از مختصات تمدن امروز بشری متمایز شود.
وی افزود: ما باید در مسیر تکامل و پیشرفت، مفاهیم و ارزشهای اسلامی را با یافتهها و دستاوردهای علمی و فناورانه تلفیق کنیم تا زمینه شکلگیری تمدنی پیشرو، انسانی و عادلانه در سطح جهان فراهم شود.
بیانیه گام دوم، ترسیمی امیدوارانه و واقعبینانه از آینده انقلاب اسلامی است
ذوعلم در ادامه نشست خبری، با اشاره به محورهای موضوعی این همایش اظهار کرد: آیندهنگاری بر اساس بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی، یکی از موضوعات مهمی است که باید به آن پرداخته شود. خوشبختانه در سطح جامعه، فعالیتهای خوبی در این زمینه در حال انجام است؛ از جمله سلسله همایشهایی که با عنوان مکتب امام مجاهد شهید برگزار میشود و مجموعههایی که در مؤسسه انقلاب اسلامی فعالیت میکنند.
وی افزود: همایش آیندهنگاری رهبر شهید نیز برشی از توجه ویژه به بیانیه گام دوم است. ما معتقدیم این بیانیه، صورتبندی منسجم، شفاف، عمیق و مستدلی از مبانی معرفتی و ارزشی انقلاب اسلامی ارائه میدهد و در عین حال، ترسیمی امیدوارانه و واقعبینانه از آیندهای است که بر اساس این مبانی قابل تحقق خواهد بود.
ضرورت ورود نخبگان و مراکز پژوهشی به آیندهنگاری انقلاب
ذوعلم تصریح کرد: برگزاری این همایش باید موجب جهتدهی به توجه نخبگان، مراکز پژوهشی و نظام حکمرانی کشور به موضوع آیندهنگاری مبتنی بر اندیشه انقلاب اسلامی شود. ما به آیندهنگاری منسجم، چندبعدی و مردممحور نیاز داریم؛ آیندهنگاریای که بر حضور مردم، حرکت عمومی جامعه و نیروی محرکه جوانان استوار باشد و به جوانان برای بروز ابتکار، خلاقیت و بهرهگیری از تجربههایشان میدان بدهد.
وی ادامه داد: از مجموعهها و حلقههای میانی جوان و فعال که در حوزههای مختلف تجربههای خوبی برای رفع چالشهای امروز کشور دارند، دعوت میکنیم دستاوردهای خود را در این همایش ارائه کنند. امیدواریم این تلاشها در مسیر تحقق آرمانها و مقاصد رهبر شهید انقلاب اسلامی مؤثر واقع شود.
امتداد اندیشه رهبر شهید، فراتر از ابراز احساسات
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به فقدان رهبر شهید اظهار کرد: امروز در فقدان این رهبر حکیم و اثرگذار، که کارنامهای درخشان در ساخت ایران امروز و زمینهسازی برای ایران آینده دارد، در کنار احساسات و ابراز علاقه به این شهید بزرگوار، باید بیش از گذشته به اندیشه ایشان و امتداد مسیرشان بیندیشیم.
وی افزود: خوشبختانه جامعه در پرتو رهبری کنونی از ظرفیت مصونیت، تعالی، رشد و پویایی برخوردار است. پویایی انقلاب اسلامی نیز در چارچوب نظریه نظام انقلابی که در بیانیه گام دوم مطرح شده، معنا پیدا میکند.
ذوعلم ادامه داد: انقلاب اسلامی یک انقلاب تمامنشدنی است؛ زیرا تحول، پویایی و پیشرفت متناسب با نیازها، ظرفیتها و توانمندیهای جامعه، عنصری جوهری و ذاتی در آن به شمار میرود.
آینده انقلاب اسلامی محدود به مرزهای جغرافیایی نیست
وی با تأکید بر ضرورت نگاه آیندهمحور به انقلاب اسلامی خاطرنشان کرد: تاریخ انقلاب اسلامی بسیار مهم است و باید درباره آن اندیشید، اما امروز بیش از گذشته باید به آینده فکر کنیم؛ آیندهای که صرفاً در محدوده یک جغرافیا، منافع مادی یک ملت یا ابعاد مادی زندگی بشر تعریف نمیشود.
ذوعلم تصریح کرد: انقلاب اسلامی در پرتو نگاه عمیق دینی، الهی و توحیدی، به سرنوشت همه بشریت و جوامع انسانی میاندیشد و مسئولیت خود را فراتر از محدوده جغرافیایی و منافع ملی، در ارتباط با امت اسلامی و اصلاح وضعیت کنونی تمدن بشری تعریف میکند.
وی افزود: این مسیر با بهرهگیری از دستاوردهای بشری و زدودن چالشها و اشکالات موجود امکانپذیر است. هشت مؤلفهای که در بیانیه گام دوم بهعنوان شعارها و ارزشهای جهانی انقلاب اسلامی مطرح شدهاند، مسیری روشن، شفاف، جذاب و منطقی را برای تحقق این آینده ترسیم میکنند.
گفتمانسازی و اندیشهورزی جمعی برای ساخت آیندهای متعالیتر
ذوعلم با اشاره به ضرورت توسعه میزهای اندیشهورزی درباره بیانیه گام دوم و امتداد آن گفت: امیدواریم طیف گستردهای از علاقهمندان در این میزهای اندیشهورزی مشارکت کنند و زمینه برای تعمیق فهم بیانیه و تحقق اهداف آن فراهم شود تا در عرصه علمی، گفتمانسازی و اقدامات عملی، آیندهای بهتر، عمیقتر و متعالیتر ساخته شود.
وی با تأکید بر نقش سنتهای الهی در تحقق آرمانهای انقلاب اسلامی اظهار کرد: بر اساس باورهای دینی، جهاد و تلاش همراه با بصیرت و معرفت، همبستگی ملی، بهرهگیری از همه ظرفیتهای کشور و ایجاد فضای گفتوگوی آزاداندیشانه و اندیشهورزانه در مجموعههای مختلف جامعه، زمینهساز حرکت به سوی این آینده خواهد بود.
ذوعلم از فعالان رسانهای خواست با مشارکت در جریان اندیشهورزی انقلاب اسلامی، نقش خود را در تبیین و پیگیری آرمانهای انقلاب ایفا کنند و در مسیر امتداد اندیشه امام و رهبر شهید انقلاب و همراهی با رهبری کنونی کشور، برای تحقق اهداف و مقاصد انقلاب اسلامی تلاش کنند.
کار گروهی و خرد جمعی باید در پژوهشهای مرتبط با بیانیه گام دوم تقویت شود
ذوعلم در ادامه نشست خبری با تأکید بر ضرورت توجه عمیقتر به جهتگیریهای بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی اظهار کرد: برخی از جهتدهیهای مطرحشده در این بیانیه کمتر مورد توجه قرار گرفتهاند و اگر اندیشکدهها و مراکز پژوهشی درباره آنها کارهای عمیق و روشمند انجام دهند، نتایج آن برای همایش بسیار مفید خواهد بود.
وی افزود: یکی از آسیبهای فعالیتهای علمی و پژوهشی کشور، فردی بودن بسیاری از تلاشهاست. کمتر شاهد شکلگیری تیمهایی هستیم که با اندیشهورزی جمعی بتوانند از دیدگاهها و ظرفیتهای مختلف استفاده کنند و محصولی مبتنی بر خرد جمعی ارائه دهند.
ذوعلم تصریح کرد: آنچه در این همایش اهمیت دارد، بار علمی آن و شکلگیری یک تلاش پژوهشی در سطح ملی است. هدف این نیست که صرفاً تعدادی از افراد سخنرانی کنند، بلکه باید زمینه گفتوگو، تبادل نظر و مشارکت علمی فراهم شود.
برگزاری پنلهای تخصصی و ارائه مقالات در ششمین همایش
وی با اشاره به برنامههای پیشبینیشده برای همایش گفت: همانند دورههای گذشته، تلاش کردهایم بهجای اکتفا به ارائه سخنرانی، میزگردها و پنلهای گفتوگومحور برگزار کنیم تا امکان بررسی عمیقتر موضوعات و تبادل دیدگاهها فراهم شود.
ذوعلم با اشاره به تقارن زمان برگزاری همایش با ماه مبارک رمضان و برنامههای سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی اظهار کرد: برنامههای همایش از افطار روز ۲۲ بهمن آغاز میشود و ارائه مقالات و برگزاری پنلهای تخصصی تا نیمهشب ادامه خواهد داشت. بخش دیگری از برنامه نیز بعدازظهر روز جمعه ۲۳ بهمن برگزار میشود.
وی ادامه داد: با وجود برخی پرسشها درباره انتخاب روز جمعه و تقارن همایش با ماه رمضان، معتقدیم ۲۳ بهمن، سالروز صدور بیانیه گام دوم، باید در حافظه تاریخی کشور و بهویژه در ذهن جوانان تثبیت شود.
ذوعلم افزود: برنامه روز جمعه از ساعت ۱۴:۳۰ تا ۱۸ برگزار خواهد شد و برای شرکتکنندگان نیز افطاری ساده در نظر گرفته شده است.
تبادل تجربه میان فعالان بیانیه گام دوم؛ دستاوردی فراتر از مقالات
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به حضور فعالان این حوزه از استانها و شهرستانهای مختلف گفت: در دورههای گذشته، شماری از افرادی که در زمینه بیانیه گام دوم فعالیت داشتهاند، از نقاط مختلف کشور در همایش حضور پیدا میکردند. امسال ممکن است به دلیل تقارن برنامه با ماه رمضان، حضور برخی از این افراد کمرنگتر باشد؛ با این حال، از حضور علاقهمندان و فعالان شهرستانی استقبال میکنیم.
وی خاطرنشان کرد: در حاشیه چنین برنامههایی معمولاً گفتوگوهایی شکل میگیرد که به انتقال مفاهیم و اندیشههای بیانیه کمک میکند. برای مثال، گفتوگوی چند جوان تحصیلکرده و اندیشهورز میتواند به شکلگیری فعالیتهای علمی و اجرایی، تبادل تجربه و همکاریهای جدید منجر شود.
ذوعلم ادامه داد: گردهم آمدن فعالان بیانیه گام دوم و ارائه گزارش فعالیتهای یکدیگر نیز از دستاوردهای مهم این همایش است. تجربه دورههای گذشته نشان میدهد که این نشستها گاهی به انتشار آثار مکتوب، تدوین کتاب و حتی طرح موضوعات در سطح مدیریتی منتهی شدهاند.
بیانیه گام دوم؛ دعوتی برای اندیشهورزی بهویژه در میان جوانان
وی با تأکید بر ماهیت فکری و اجتماعی بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی اظهار کرد: این بیانیه صرفاً یک سیاست ابلاغی نیست که از سوی رهبر شهید انقلاب صادر شده باشد، بلکه متنی است که جامعه را به تفکر، اندیشهورزی و تأمل درباره آینده فرامیخواند؛ بهویژه جوانان که مخاطبان اصلی آن هستند.
ذوعلم تصریح کرد: رهبر شهید انقلاب با طرح این مباحث، درصدد بودند نکات اساسی درباره آینده ایران و انقلاب اسلامی را با جامعه و بهخصوص نسل جوان در میان بگذارند. ازاینرو، باید زمینهای فراهم شود تا جوانان، بهویژه در دانشگاهها، ارتباطی عمیقتر با اندیشههای بیانیه گام دوم برقرار کنند و این اندیشهها را در فعالیتهای علمی، اجتماعی و اجرایی خود به کار بگیرند.
باید زمینه شنیدهشدن دیدگاهها و انتقادهای جوانان را فراهم کنیم
ذوعلم در ادامه با تأکید بر ضرورت مشارکت جوانان در تبیین و تحقق بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی اظهار کرد: مخاطبان اصلی این بیانیه جوانان هستند و بسیاری از آنان تجربههای ارزشمندی در عرصههای مختلف، از جمله فعالیتهای جهادی، دارند. حتی جوانان و نوجوانان ۱۷ و ۱۸ ساله نیز در این عرصهها حضور داشتهاند و تجربههای آنان میتواند مبنای اندیشهورزی و ارائه راهکارهای جدید قرار گیرد.
وی افزود: آثار منتشرشده درباره تجربههای مختلف نشان میدهد که جوانان در این زمینه فعالیت میکنند و ایدهها و دیدگاههای قابل توجهی دارند. ما در این همایش تلاش میکنیم زمینهای فراهم کنیم تا این تجربهها و اندیشهها با یکدیگر به اشتراک گذاشته شوند.
ذوعلم تصریح کرد: هدف این نیست که به جوانان بگوییم چه کاری انجام دهند یا از چه کاری پرهیز کنند؛ آنان خود ایدهها، انتقادها و پیشنهادهایی دارند و وظیفه ما این است که زمینه شنیدهشدن این دیدگاهها را فراهم کنیم.
توصیه رهبر شهید به مسئولان؛ حضور در جمع جوانان و شنیدن سخنان آنان
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به تأکید رهبر شهید انقلاب بر ضرورت ارتباط مسئولان با نسل جوان گفت: یکی از توصیههای مهم ایشان به مسئولان این بود که در جمع جوانان حضور پیدا کنند، حرفهای آنان را بشنوند و دیدگاهها و مطالباتشان را پیگیری کنند.
وی ادامه داد: برخی مستندهایی که در این زمینه منتشر شدهاند، میتوانند در ایجاد چنین فضایی مؤثر باشند. با این حال، مسئله اصلی این است که زمینهسازی برای ارتباط با جوانان، هم بُعد گفتمانی دارد و هم بُعد تربیتی.
ذوعلم خاطرنشان کرد: تا زمانی که مدیران و مسئولان در سطحی عمیقتر و گستردهتر برای شنیدن نظرها و نقدهای جوانان و برقراری ارتباطی مبتنی بر همسخنی، همدردی و همدلی با آنان تلاش نکنند، تحول مورد انتظار اتفاق نخواهد افتاد.
ضرورت گفتوگوی مستقیم جوانان با مدیران و کارشناسان
وی با اشاره به اهداف برگزاری همایش آیندهنگاری رهبر شهید اظهار کرد: تلاش ما این است که زمینه چنین ارتباطی را فراهم کنیم و جوانان را به مشارکت دعوت کنیم. در این چارچوب، تعدادی از جوانان در کنار مدیران، کارشناسان و استادان دانشگاه قرار میگیرند تا گفتوگویی مستقیم میان این دو گروه شکل بگیرد.
ذوعلم افزود: از یک سو، جوانانی قرار دارند که از انرژی، انگیزه و توانایی لازم برای فعالیت برخوردارند و از سوی دیگر، برنامهریزان و مدیرانی حضور دارند که مسئولیت تصمیمگیری و سیاستگذاری را بر عهده دارند. باید درباره چگونگی ارتباط مؤثر این دو گروه و استفاده از ظرفیتهای یکدیگر بیشتر اندیشه کنیم.
رسانهها باید به گسترش آزاداندیشی و گفتوگوی واقعی کمک کنند
این استاد حوزه و دانشگاه با تأکید بر نقش رسانهها در ایجاد فضای گفتوگو گفت: به نظر من، رسانهها نیز باید بهصورت جدی وارد این عرصه شوند. برخی برنامههای رسانهای با سناریوهای از پیش تعیینشده تولید میشوند، اما ما به فضایی بازتر و آزاداندیشانهتر نیاز داریم تا امکان طرح دیدگاههای متفاوت و گفتوگوی واقعی فراهم شود.
وی با اشاره به تأکید رهبر شهید انقلاب بر موضوع کرسیهای آزاداندیشی در سال ۱۳۸۱ تصریح کرد: دعوت عمومی به آزاداندیشی، گفتوگو و نظریهپردازی از موضوعاتی بود که ایشان بر آن تأکید داشتند، اما تحقق این رویکرد همچنان به فرهنگسازی و فراهمکردن زمینههای لازم نیاز دارد.
ذوعلم ادامه داد: ایجاد چنین فضایی صرفاً با برگزاری چند نشست محقق نمیشود، بلکه به یک فرایند تربیتی و فرهنگی نیاز دارد تا افراد بتوانند دیدگاههای خود را آزادانه مطرح کنند و در عین حال، به الزامات این گفتوگو پایبند باشند.
وی تأکید کرد: در این مسیر، عنصر التزام اهمیت بیشتری از الزام دارد؛ یعنی باید فرهنگ گفتوگو و آزاداندیشی بهگونهای در جامعه تقویت شود که افراد بهصورت آگاهانه و داوطلبانه به آن پایبند باشند.
هیچ فرد مؤمنی در هیچ شرایطی بدون مسئولیت نیست
ذوعلم با اشاره به آموزههای قرآن کریم اظهار کرد: قرآن کریم در هیچ شرایطی فرد مؤمن را بدون تکلیف و مسئولیت تلقی نمیکند و در هیچ شرایطی نیز او را شکستخورده نمیداند. از این منظر، هیچ راهی بهطور کامل بسته نیست و هر فرد میتواند متناسب با موقعیت و ظرفیت خود اثرگذار باشد.
وی افزود: هر فرد در هر جایگاهی که قرار دارد، میتواند با انجام مسئولیت خود تأثیرگذار باشد. در دنیای امروز که شبکههای پیچیده ارتباطی، فرهنگی و رسانهای نقش گستردهای دارند، میتوان با شبکهسازی و تقویت ظرفیتهای جمعی، در عرصه فرهنگ و رسانه قدرت و اثرگذاری بیشتری ایجاد کرد.
ذوعلم ابراز امیدواری کرد که با مشارکت بیشتر جوانان، فعالان فرهنگی و رسانهای و تقویت باور به اثرگذاری اقدامات فردی و جمعی، زمینه تحقق آرمانهای انقلاب اسلامی و امتداد اندیشه رهبر شهید بیش از گذشته فراهم شود.
حجتالاسلام والمسلمین علی ذوعلم در پاسخ به پرسش خبرنگار خبرگزاری آنا درباره میزان تلاشها برای شناساندن اندیشههای انقلاب اسلامی به جوامع غربی، اظهار کرد: در حوزه فعالیتهای برونمرزی، مجموعههای مختلفی فعالیت میکنند و باید از موازیکاری پرهیز شود.
وی با اشاره به ظرفیت دستگاههای فرهنگی و علمی کشور افزود: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در حوزههای مختلف، ارتباطات فرهنگی و هنری با کشورهای دیگر برقرار میکند. همچنین مجموعههای فعال در عرصه علمی و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی نیز مسئولیتهایی در زمینه تعامل با جهان بر عهده دارند.
ذوعلم ادامه داد: مجموعههای دیگری نیز با فراز و نشیبها و قوت و ضعفهای متفاوت، با کشورهای مختلف ارتباط دارند. آنچه باید دنبال کنیم، جهتدهی این مجموعهها به سمت اهداف و رویکردهای موردنظر است.
وی تأکید کرد: باید بستر گفتوگو، تبادل نظر و انتقال تجربه را فراهم کنیم تا گفتمان انسانی، الهی و تعالیبخش اسلام ناب به جوامع دیگر، از جمله کشورهای غربی، معرفی شود.
انتهای پیام/